Για τον φάκελο που αφορά την εξάλειψη του προγράμματος χημικών όπλων της Συρίας ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας η Ύπατη Εκπρόσωπος για τον Αφοπλισμό, Ιζούμι Νακαμίτσου.
Η κ. Νακαμίτσου τόνισε ότι, με τη νέα πολιτική πραγματικότητα στη Συρία, υπάρχει μια ιστορική ευκαιρία να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τη Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα στη χώρα.
Επεσήμανε ότι υπάρχει τεράστια ανησυχία για ύπαρξη "μη δηλωθέντων ή μη επαληθευμένων χημικών πολεμικών μέσων και πυρομαχικών στη Συρία".
Επιπλέον, τόνισε ότι η Αποστολή Εξακρίβωσης του Οργανισμού Απαγόρευσης Χημικών Όπλων (OPCW) και η Ομάδα Έρευνας και Ταυτοποίησης έχουν καταγράψει τη χρήση χημικών όπλων στη Συρία, αποδίδοντας ορισμένα περιστατικά στις Συριακές Ένοπλες Δυνάμεις. Η Τεχνική Γραμματεία του OPCW κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι "αδιαμφισβήτητο" πως οι "προηγούμενες αρχές της Συρίας δεν δήλωσαν το πλήρες εύρος του προγράμματος χημικών όπλων τους και συνέχισαν την παραγωγή και χρήση χημικών όπλων και μετά το 2013".
Παρά το ανησυχητικό παρελθόν της de facto κυβέρνησης, η κ. Νακαμίτσου εξέφρασε αισιοδοξία για τη "βούληση της να συνεργαστεί με τον OPCW". Όπως ανέφερε:
- Στις 8 Φεβρουαρίου, ο Γενικός Διευθυντής του OPCW και μια υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία επισκέφθηκαν τη Δαμασκό μετά από πρόσκληση του υπηρεσιακού Υπουργού Εξωτερικών 'Ασαντ Χασάν Αλ-Σαϊμπανί.
- Οι συριακές αρχές όρισαν υπεύθυνο για τα θέματα χημικών όπλων και ξεκίνησαν άμεσα επαφές με τον OPCW στη Χάγη.
- Ο υπηρεσιακός Υπουργός Εξωτερικών επαναβεβαίωσε δημοσίως τη δέσμευση της Συρίας να καταστρέψει οποιαδήποτε υπολείμματα του προγράμματος χημικών όπλων, να αποδοθεί δικαιοσύνη στα θύματα και να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Η Τεχνική Γραμματεία του OPCW, ανέφερε, έχει ήδη ξεκινήσει συνεργασία με την de facto κυβέρνηση, ενώ ομάδα εμπειρογνωμόνων θα μεταβεί στη Δαμασκό για να έχει μόνιμη παρουσία στη Συρία και να προγραμματίσει επιθεωρήσεις σε εγκαταστάσεις χημικών όπλων.
Η κ. Νακαμίτσου κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας να ενωθεί και να "δείξει ηγεσία στην παροχή υποστήριξης", επισημαίνοντας ότι αυτό είναι "ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Συρίας, της περιοχής και της διεθνούς κοινότητας".
Κλείνοντας, επιβεβαίωσε τη δέσμευση των Ηνωμένων Εθνών για την "τήρηση της απαγόρευσης των χημικών όπλων".
"Τα Ηνωμένα Έθνη είναι έτοιμα να παρέχουν υποστήριξη με κάθε δυνατό τρόπο και θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν τον ρόλο τους στην τήρηση του κανόνα ενάντια στη χρήση χημικών όπλων - οπουδήποτε, οποτεδήποτε" ανέφερε.
Όσον αφορά στις πρόσφατες συγκρούσεις στις παράκτιες περιοχές της Συρίας, ο Εκπρόσωπος Τύπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Στεφάν Ντουζαρίκ ανέφερε ότι ο Γενικός Γραμματέας εκφράζει την ανησυχία του και καταδικάζει έντονα κάθε βία στη Συρία. Κάλεσε τα μέρη να προστατεύσουν τους αμάχους και να σταματήσουν τις εχθροπραξίες καθώς ανησυχεί για τον κίνδυνο κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ των κοινοτήτων στη Συρία.
"Σε μια εποχή η συμφιλίωση και η ειρηνική πολιτική μετάβαση θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα. Μετά από δεκατέσσερα χρόνια συγκρούσεων, οι Σύροι αξίζουν βιώσιμη ειρήνη, ευημερία και δικαιοσύνη" σημείωσε κατά τη διάρκεια της Ενημέρωσης Τύπου στην έδρα του διεθνούς οργανισμού.
Ο Ειδικός Απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών στη Συρία, Γκίαρ Πέντερσεν δήλωσε ότι είναι "βαθύτατα ανήσυχος από τα γεγονότα" και τόνισε ότι "υπάρχει άμεση ανάγκη για αυτοσυγκράτηση από όλα τα μέρη και πλήρη σεβασμό της προστασίας των αμάχων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
"Όλα τα μέρη θα πρέπει να απέχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν περαιτέρω τις εντάσεις, να κλιμακώσουν τη σύγκρουση, να επιδεινώσουν τα δεινά των πληττόμενων κοινοτήτων, να αποσταθεροποιήσουν τη Συρία και να θέσουν σε κίνδυνο μια αξιόπιστη και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική μετάβαση" ανέφερε.
O Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Ευάγγελος Σέκερης επιβεβαίωσε τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας στη Σύμβαση για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων και εξήρε τον ρόλο του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) για την αμερόληπτη και επαγγελματική του εργασία στη διερεύνηση της χρήσης χημικών όπλων στη Συρία.
Οι ελληνικές θέσεις για τη Συρία
Η Ελλάδα, λόγω των ιστορικών και πολιτικών δεσμών της με τη Συρία, υποστηρίζει μια πολιτική συμπεριληπτική μετάβαση, σύμφωνα με το Ψήφισμα 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο κ. Σέκερης εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τις πρόσφατες συγκρούσεις στην παράκτια περιοχή της Συρίας, ιδιαίτερα στη Λατάκια, και κάλεσε την de facto κυβέρνηση να προστατεύσει όλους τους αμάχους, συμπεριλαμβανομένων των θρησκευτικών και εθνοτικών μειονοτήτων.
Τόνισε ότι η ασφάλεια, η ευημερία και η συμμόρφωση της Συρίας με το διεθνές δίκαιο—συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας UNCLOS- είναι καθοριστικής σημασίας για τη σταθερότητα ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
Η χώρα μας επαναβεβαίωσε τη δέσμευση της στην ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας να αξιοποιήσει τη σημερινή συγκυρία για να σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα των χημικών όπλων.
"Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο κάθε χρήση χημικών όπλων, από οποιοδήποτε κράτος ή μη, οπουδήποτε και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και τονίζει την ανάγκη να λογοδοτήσουν όλοι όσοι θα χρησιμοποιούσαν τέτοια όπλα" ανέφερε ο Έλληνας Μόνιμος Αντιπρόσωπος μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ.
Ο κ. Σέκερης υπογράμμισε στην τοποθέτηση του τα εξής:
Αποκατάσταση της Εμπιστοσύνης και Συνεργασίας με τον OPCW
- Η Ελλάδα χαιρετίζει την επίσκεψη του Γενικού Διευθυντή του OPCW στη Συρία στις 8 Φεβρουαρίου, χαρακτηρίζοντάς την ως κρίσιμο πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας μεταξύ του Οργανισμού και της de facto κυβέρνησης της Συρίας.
Η Ελλάδα αναγνωρίζει επίσης την συνάντηση του υπηρεσιακού Υπουργού Εξωτερικών της Συρίας, 'Ασαντ Χασάν αλ-Σαϊμπανί, με τον OPCW και τη δέσμευσή του για την εξάλειψη των εναπομεινάντων χημικών όπλων.
Ωστόσο, η Ελλάδα καλεί τη Συρία να συνεργαστεί εποικοδομητικά και με καλή πίστη με τη Γραμματεία του OPCW ώστε να κλείσουν τα 19 εκκρεμή ζητήματα για τα χημικά όπλα.
2. Αργή πρόοδος στην καταστροφή των Χημικών Όπλων της Συρίας
- Οι τελευταίες εκθέσεις του OPCW (Δεκέμβριος 2024 - Φεβρουάριος 2025) δείχνουν ότι η πρόοδος είναι αργή και ότι δεν έχουν παραληφθεί πρόσφατες μηνιαίες εκθέσεις από τη Συρία σχετικά με τις δραστηριότητες καταστροφής των χημικών όπλων της.
- Η Συρία δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί με την απόφαση EC-94/DEC.2 του OPCW, ειδικά ως προς τη δήλωση όλων των χημικών όπλων που εξακολουθεί να κατέχει, συμπεριλαμβανομένων του σαρίν, των πρόδρομων ουσιών του σαρίν και του χλωρίου που δεν προορίζεται για ειρηνικούς σκοπούς, καθώς και των εγκαταστάσεων παραγωγής χημικών όπλων.
Η Ελλάδα καλεί το Συμβούλιο να παραμείνει ενωμένο στην υποστήριξη του Ψηφίσματος 2118 (2013) και του διεθνούς κανόνα κατά της χρήσης χημικών όπλων.
