Η Τζάνετ Γέλεν αρνήθηκε ότι τάχθηκε υπέρ ενός μικρότερου αμερικανικού σχεδίου διάσωσης από το πακέτο ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που πρότεινε η κυβέρνηση Μπάιντεν και ψηφίστηκε από το Κογκρέσο στις αρχές του 2021, αφού ένα προγενέστερο αντίγραφο ενός βιβλίου για την υπουργό Οικονομικών έδειξε ότι αρχικά προέτρεψε να μειωθεί κατά ένα τρίτο, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η δήλωσή της - που εκδόθηκε, ασυνήθιστα, το Σάββατο μετά από δημοσίευμα του Bloomberg News την Παρασκευή σχετικά με αποσπάσματα από το βιβλίο- απεικονίζει τις προσπάθειες της κυβέρνησης να μεταφέρει ένα ενιαίο μέτωπο, καθώς ο ταχύτερος πληθωρισμός των τελευταίων 40 ετών απειλεί σοβαρά τις πιθανότητες των Δημοκρατικών να διατηρήσουν την ισχνή πλειοψηφία τους στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
"Όταν ο πρόεδρος Μπάιντεν ανέλαβε τα καθήκοντά του, το έθνος αντιμετώπιζε οξείες οικονομικές προκλήσεις. Ήταν μια εποχή μεγάλης οικονομικής αβεβαιότητας, με εύλογους κινδύνους για μια ύφεση που θα μπορούσε να συγκριθεί με τη Μεγάλη Ύφεση", ανέφερε η Yellen στη δήλωσή της. "Ποτέ δεν προέτρεψα την υιοθέτηση ενός μικρότερου πακέτου του Αμερικανικού Σχεδίου Διάσωσης και πιστεύω ότι το ARP έπαιξε κεντρικό ρόλο στην προώθηση της ισχυρής ανάπτυξης καθ' όλη τη διάρκεια του 2021 και μετά".
Το βιβλίο, "Empathy Economics" του βετεράνου δημοσιογράφου της Ουάσινγκτον Όουεν Ούλμαν, αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 27 Σεπτεμβρίου. Λέει ότι η Yellen συμφώνησε κατ' ιδίαν με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Lawrence Summers - ο οποίος επέκρινε έντονα το μέγεθος του σχεδίου βοήθειας - "ότι πάρα πολλά κρατικά χρήματα εισέρεαν στην οικονομία πολύ γρήγορα".
Ο απολογισμός του Ullmann ρίχνει νέο φως σε μια πολιτική συζήτηση που προηγήθηκε της έκρηξης του πληθωρισμού, η οποία αποτελεί τώρα μια σημαντική πολιτική απειλή για τον Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς του Κογκρέσου.
Οι φόβοι για υπερθέρμανση αποδείχθηκαν έκτοτε δικαιολογημένοι, καθώς οι αυξήσεις των τιμών εκτινάχθηκαν και έπληξαν σοβαρά τη θέση του Μπάιντεν μεταξύ των ψηφοφόρων. Οι Δημοκρατικοί επέρριψαν την ευθύνη για την εκτίναξη του κόστους στις συμφορήσεις της αλυσίδας εφοδιασμού που προκλήθηκαν από την πανδημία και στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Έδειξαν επίσης με το δάχτυλο τις κινήσεις των εταιρειών σε ορισμένους τομείς για να παραγεμίσουν τα κέρδη τους. Αλλά οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναφέρουν ότι η υπερβάλλουσα ζήτηση - που τροφοδοτήθηκε εν μέρει από το σχέδιο δαπανών του Μπάιντεν - ήταν ένας σημαντικός παράγοντας.
Η ανησυχία της Yellen για τον πληθωρισμό "είναι ο λόγος για τον οποίο είχε επιδιώξει χωρίς επιτυχία να μειώσει κατά ένα τρίτο το σχέδιο ανακούφισης ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στις αρχές του 2021, πριν το Κογκρέσο ψηφίσει το τεράστιο πρόγραμμα", έγραψε ο Ullmann, ο οποίος είχε "αφιλτράριστη πρόσβαση" στην Yellen καθώς ερευνούσε το βιβλίο, σύμφωνα με τον εκδότη PublicAffairs.
Ο Ullmann έγραψε: "Ανησυχούσε ότι τόσα πολλά χρήματα στις τσέπες των καταναλωτών και των επιχειρήσεων θα οδηγούσαν σε αύξηση των τιμών σε μια εποχή που η πανδημία είχε προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις σε αγαθά που είχαν πρωτοφανώς υψηλή ζήτηση".
Το ARP ψηφίστηκε τον Μάρτιο του 2021, αφού το Κογκρέσο είχε ήδη εγκρίνει δύο γιγαντιαία πακέτα βοήθειας για την πανδημία συνολικού ύψους σχεδόν 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία θεσπίστηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κυβέρνησης Τραμπ.
Δεν είναι σαφές από το βιβλίο πόσο σθεναρά η Yellen πίεζε για να μειωθεί το μέγεθος του τρίτου κύματος βοήθειας ή με ποιους ασχολήθηκε στην κυβέρνηση. Και η Ullmann συνεχίζει να τονίζει ότι η Yellen έριξε όλο της το βάρος πίσω από το νομοσχέδιο καθώς προχωρούσε στο μεγαλύτερο μέγεθός του.
Η επικεφαλής του υπουργείου Οικονομικών υποστήριξε το πακέτο ενώπιον των αμερικανών νομοθέτων, λέγοντάς τους ότι το ιστορικά χαμηλό κόστος των επιτοκίων για το ομοσπονδιακό χρέος έδωσε στην κυβέρνηση περιθώριο για δημοσιονομική επέκταση. Η ίδια συνέχισε να υπερασπίζεται το ARP ακόμη και όταν ο υψηλός πληθωρισμός αποδείχθηκε επίμονος. Σε μια ομιλία της στις 28 Απριλίου, είπε ότι βοήθησε να οδηγηθεί η ανεργία στο 3,6%, που αποτελεί πρακτικά χαμηλό 50 ετών, και απέτρεψε την πανδημία από το να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερο βαθμό δυστυχίας για τους Αμερικανούς.
Παρόλα αυτά, η Yellen "θα προτιμούσε κάτι πιο κοντά στο 1,3 τρισεκατομμύριο δολάρια, σύμφωνα με τους συναδέλφους της", έγραψε ο Ullmann. "Αλλά δεδομένης της επιλογής μεταξύ του πλήρους πακέτου του Μπάιντεν ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και του λιγότερου από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια που προτιμούσαν ορισμένοι στο Κογκρέσο, η Γέλεν πίστευε ότι η επιλογή του μεγάλου πακέτου ήταν η καλύτερη".
Η Yellen θεωρούσε επίσης ότι ακόμη και αν το νομοσχέδιο διοχέτευε πάρα πολλά χρήματα στην οικονομία, η επακόλουθη έξαρση του πληθωρισμού θα ήταν "παροδική", όρος που χρησιμοποίησε μέχρι το 2021.
Πόλεμος στην Ουκρανία
Σε μια τηλεοπτική συνέντευξη την 1η Ιουνίου, η Yellen δήλωσε: "Έκανα λάθος για την πορεία που θα ακολουθούσε ο πληθωρισμός". Αν και πρόσθεσε ότι μεγάλο μέρος της αστοχίας οφειλόταν σε απρόβλεπτα σοκ, συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης νέων παραλλαγών του Covid-19 και του πολέμου στην Ουκρανία.
"Ο υψηλός πληθωρισμός αποτελεί πλέον την κορυφαία οικονομική προτεραιότητα της κυβέρνησης. Δεσμευόμαστε να τον αντιμετωπίσουμε σεβόμενοι την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και δίνοντάς της το περιθώριο να δράσει", ανέφερε η Γέλεν στην ανακοίνωση του Σαββάτου. "Χρησιμοποιούμε επίσης τα εργαλεία πολιτικής που διαθέτουμε για να αντιμετωπίσουμε τις συμφορήσεις στην πλευρά της προσφοράς και παροτρύνουμε το Κογκρέσο να δράσει για να μειώσει ορισμένα από τα υψηλά κόστη που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί, σε τομείς όπως τα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Υποστηρίζουμε επίσης τη μείωση του ελλείμματος για την άμβλυνση των πληθωριστικών πιέσεων".
Σύμφωνα με τον Ullmann, η Yellen εξοργίστηκε από τις επιθέσεις του Summers στο σχέδιο τόνωσης της οικονομίας, παρόλο που συμμεριζόταν κάποιες από τις ανησυχίες του.
"Η Yellen εκνευρίστηκε που θα προκαλούσε στο ίδιο του το κόμμα τόση θλίψη, οπλίζοντας τους Ρεπουμπλικάνους και ορισμένους Δημοκρατικούς - όπως ο γερουσιαστής
