Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται η πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), ο οποίος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα του υφιστάμενου μοντέλου χρηματοδότησης της φαρμακευτικής δαπάνης.
Σε επιστολή προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι οι αντοχές του υφιστάμενου μοντέλου έχουν εξαντληθεί και ότι οι συνέπειες πλέον δεν αφορούν μόνο τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις, αλλά "άμεσα την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες που χρειάζονται και τη λειτουργικότητα του συστήματος υγείας εν γένει". "Ανασκοπώντας τα δεδομένα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα πως το μοντέλο δεν λειτουργεί", επισημαίνει ο Σύνδεσμος.
Ο ΣΦΕΕ θέτει μια σειρά από ερωτήματα σχετικά με την πορεία της φαρμακευτικής δαπάνης. Όπως αναφέρει, η δαπάνη για τα φάρμακα των ανασφάλιστων αυξάνεται συνεχώς, παρά τη συστηματική μείωση της ανεργίας, και έχει φτάσει πλέον τα 350 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η δαπάνη μέσω του ΙΦΕΤ για έκτακτες εισαγωγές φαρμάκων έχει εκτιναχθεί στα 550 εκατ. ευρώ, καθιστώντας τον, σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, τη μεγαλύτερη φαρμακευτική εταιρεία στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη, όπου, όπως σημειώνει ο Σύνδεσμος, τόσο η ζήτηση όσο και η προσφορά ελέγχονται από το κράτος. Παρά ταύτα, η φαρμακευτική δαπάνη έχει αυξηθεί σημαντικά και το clawback για φάρμακα αξίας άνω των 30 ευρώ ξεπερνά το 80%, γεγονός που καθιστά, κατά τον ΣΦΕΕ, εξαιρετικά προβληματική την περαιτέρω διάθεσή τους στην Ελλάδα.
Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα καταγράφει τις υψηλότερες υποχρεωτικές επιστροφές στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι οι αρχικές τιμές των φαρμάκων είναι από τις χαμηλότερες. Παράλληλα, κάνει λόγο για επιβολή αναδρομικών clawbacks, ακόμη και σε φάρμακα που δεν είχαν διεκδικήσει κρατική αποζημίωση, όπως, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, συνέβη στο πρόγραμμα "ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ" για την παχυσαρκία. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι οι σχετικές παρεμβάσεις πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη διαβούλευση και χωρίς επαρκή προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης του ΣΦΕΕ βρίσκεται και η κλινική έρευνα, με τον Σύνδεσμο να υποστηρίζει ότι απουσιάζει ένα ουσιαστικό και ανταγωνιστικό πλαίσιο κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων. "Αντί, λοιπόν, να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση φαρμακευτικής καινοτομίας και σχετικών επενδύσεων, διαμορφώνουμε ένα περιβάλλον που τις αποθαρρύνει", αναφέρει. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι, παρά τις πολυετείς παρεμβάσεις και τις διαβεβαιώσεις της Πολιτείας, τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί δεν έχουν αποδώσει, ενώ το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ της κρατικής χρηματοδότησης και των πραγματικών αναγκών των ασθενών διευρύνεται συνεχώς.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η φαρμακευτική δαπάνη συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ το χρηματοδοτικό κενό μεταφέρεται με αυξανόμενο ρυθμό στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις μέσω του clawback. "Η διαρκής ανακατανομή ενός αυξανόμενου clawback δεν συνιστά έλεγχο της δαπάνης", τονίζει ο ΣΦΕΕ, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη πρακτική αυξάνει τις ανισότητες εντός του κλάδου και αποθαρρύνει την έλευση της φαρμακευτικής καινοτομίας, καθώς στρέφεται κατά προτεραιότητα εις βάρος της. "Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την καινοτομία ως ανεξάντλητη πηγή χρηματοδότησης του συστήματος", επισημαίνει.
Ο ΣΦΕΕ ζητά άμεση και ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για τη φαρμακευτική καινοτομία, προτείνοντας την αξιοποίηση μέρους του δημοσιονομικού υπερπλεονάσματος. Παράλληλα, ζητά αποτελεσματικές μεταρρυθμίσεις για τον πραγματικό έλεγχο της δαπάνης, με αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων, των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των μητρώων ασθενών. Ζητά επίσης τη δημιουργία ενός σταθερού και ανταγωνιστικού πλαισίου για την προσέλκυση επενδύσεων στην κλινική έρευνα.
Ο Σύνδεσμος προειδοποιεί ότι η διαιώνιση της σημερινής κατάστασης μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή ακόμη και αδυναμία εισόδου νέων καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα, σε σταδιακή αποεπένδυση και σε αυξανόμενες πιέσεις ακόμη και στη διάθεση υφιστάμενων θεραπειών. Όπως αναφέρει, τα τελευταία δείγματα αποχώρησης φαρμάκων από την ελληνική αγορά αυξάνονται. "Το διακύβευμα, συνεπώς, αφορά τόσο την πρόσβαση στις θεραπείες του αύριο όσο και τη διασφάλιση των θεραπειών του σήμερα", σημειώνει.
Ο ΣΦΕΕ καταλήγει ζητώντας τη διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής για το φάρμακο, με επαρκή δημόσια χρηματοδότηση, πραγματικό έλεγχο της δαπάνης, προβλεψιμότητα, επενδυτικά κίνητρα και "ισότιμη, απρόσκοπτη και έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία".
