Σημαντική επιβράδυνση της αποπληθωριστικής διαδικασίας παρατηρείται στους φθινοπωρινούς μήνες του 2015. Η εξέλιξη αυτή, σημειώνει η Alpha Bank, αποτελεί τη συνισταμένη δύο αντίρροπων τάσεων.
Πρώτον, της ανοδικής πιέσεως στις τιμές λόγω της αυξήσεως των συντελεστών του φόρου προστιθεμένης αξίας σε ένα σχετικά ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών.
Δεύτερον, των αποπληθωριστικών πιέσεων που προκύπτουν από την πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Στην παρούσα φάση, η πρώτη τάση φαίνεται να επικρατεί οδηγώντας σε σταδιακή επιβράδυνση της αποπληθωριστικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός με βάση τον ΔΤΚ συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας διαμορφώθηκε στο -0,7% τον Νοέμβριο 2015, έναντι -0,9% τον Οκτώβριο 2015, -2,2% τον Ιούνιο 2015 και -1,2% τον Νοέμβριο 2014. Ωστόσο, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός εξαιρουμένης της ενέργειας βρίσκεται σε θετικό έδαφος (1,0% τον Οκτώβριο και 0,9% το Νοέμβριο).
Παράλληλα, ο πληθωρισμός μετά την αφαίρεση της επιπτώσεως της αυξήσεως των φορολογικών συντελεστών βρίσκεται σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα (-2,0%). Το βάρος της αυξημένης έμμεσης φορολογίας, δηλαδή του ΦΠΑ αλλά και των εισιτηρίων στις συγκοινωνίες, αναμένεται να είναι ιδιαίτερα εμφανές το πρώτο εξάμηνο του 2016, με αποτέλεσμα την άνοδο του πληθωρισμού σε θετική τιμή.
Η πτωτική πορεία των τιμών του πετρελαίου που ξεκίνησε από τα μέσα του 2014 και μετά αμβλύνεται σε κάποιο βαθμό, λόγω της σχέσεως ευρώ – δολαρίου, αλλά συνιστά τον κύριο παράγοντα αποκλιμακώσεως των τιμών ενέργειας στην Ελλάδα παρά την υψηλή φορολόγηση.
Η εξυπηρέτηση των υψηλών φορολογικών υποχρεώσεων που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά και η υποχώρηση του αποπληθωριστικού φαινομένου αναμένεται να οδηγήσει σε στασιμότητα ή ακόμη και κάμψη της ιδιωτικής καταναλώσεως στο τελευταίο τρίμηνο του 2015 και τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2016 οδηγώντας την οικονομική δραστηριότητα σε ένα μικρής σχετικά διάρκειας υφεσιακό κύκλο. Επιπλέον, οι δείκτες οικονομικής συγκυρίας που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή.
Συγκεκριμένα:
Πρώτον, επιδεινώθηκε η εικόνα της ελληνικής βιομηχανίας τον Οκτώβριο 2015 παρά την ταχεία χαλάρωση των κεφαλαιακών ελέγχων μετά από τον περασμένο Ιούλιο. Ειδικότερα ο Γενικός Βιομηχανικός Δείκτης μειώθηκε κατά 1,9% τον Οκτώβριο, σε ετήσια βάση, ύστερα από διαδοχικές σημαντικές αυξήσεις τον περασμένο Σεπτέμβριο και Αύγουστο (+2,8% και 4,5%), έναντι περυσινής μηδενικής σχεδόν μεταβολής (-0,02%). Η μείωση της βιομηχανικής παραγωγής τον Οκτώβριο 2015, οφείλεται στην υποχώρηση της μεταποιητικής παραγωγής (-1,3%), στην πτώση της παραγωγής των ορυχείων και μεταλλίων (-12,5%), στη μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (-1,1%) και παροχής ύδατος (-0,4%).
Δεύτερον, συνεχίζονται και επιτείνονται οι αρνητικές εξελίξεις στον κατασκευαστικό κλάδο. Ο όγκος των οικοδομικών αδειών μειώθηκε για ένα ακόμη έτος κατά 2,3% στο εννεάμηνο 2015, σε ετήσια βάση, έναντι μειώσεως κατά 3,3% στην αντίστοιχη περίοδο του 2014. Παράλληλα, βάσει της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, το προϊόν του κατασκευαστικού κλάδου συνολικά μειώθηκε, σε ετήσια βάση, κατά 18,6% σε σταθερές τιμές στο εννεάμηνο 2015, έναντι μειώσεως κατά 4,3% στην αντίστοιχη περίοδο 2014.
Τρίτον, σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, που αναφέρεται στις ροές μισθωτής απασχόλησης μόνο του ιδιωτικού τομέα, παρατηρείται μια σχετική αποδυνάμωση, καθώς καταγράφονται αρνητικές καθαρές ροές για τέταρτο συνεχή μήνα τον Οκτώβριο 2015. Ειδικότερα, σύμφωνα το ισοζύγιο των ροών μισθωτής απασχολήσεως τον Οκτώβριο 2015, οι προσλήψεις μισθωτών στο ιδιωτικό τομέα (183,9 χιλ.) υπολείπονταν των αποχωρήσεων (240,4 χιλ.) κατά -56,5 χιλ. άτομα, έναντι ωστόσο μεγαλύτερου αρνητικού ισοζυγίου που είχε καταγράφει τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους (-66,6 χιλ.).
