«Γεμάτη», αλλά σε καμία περίπτωση «άνετη», χαρακτηρίζει και τη φετινή τουριστική σεζόν ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων «Ο Αριστοτέλης», Τριαντάφυλλος Παπαϊωάννου, επικεφαλής της Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Τουριστικών Καταλυμάτων «Η Διαμονή».
Όπως εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, το φετινό καλοκαίρι στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στις προκρατήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί έως και τις 2 Μαρτίου, την ώρα που ένα ακόμη χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι η έντονη επιστροφή των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, μια τάση που είχε αρχίσει να κάνει την επανεμφάνισή της από πέρυσι, για πρώτη φορά μετά το 2011. Την ίδια ώρα, όμως, οι ταξιδιώτες, Έλληνες και ξένοι, εμφανίζονται σαφώς πιο συγκρατημένοι, περιορίζοντας τόσο τη διάρκεια της διαμονής τους όσο και τις καθημερινές τους δαπάνες. «Η εικόνα είναι σχετικά γεμάτη, αλλά όχι άνετη», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Λιγοστεύουν οι διαμονές και αυξάνουν οι κρατήσεις στο «παρά πέντε»
Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές αλλαγές της φετινής σεζόν αφορά τη διάρκεια της διαμονής. Ακόμη και στην καρδιά του Αυγούστου, όποιος αναζητήσει κατάλυμα για δύο ή τρία βράδια μπορεί να βρει διαθέσιμη επιλογή, κάτι που, όπως τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου, «σε καμία περίπτωση δεν συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια». Οι διαμονές τεσσάρων έως έξι ημερών για τους Έλληνες έχουν περιοριστεί σημαντικά σε δύο το πολύ τρεις, ενώ αντίστοιχα για τους ξένους επισκέπτες η διάρκεια παραμονής, που τα προηγούμενα χρόνια έφθανε τις επτά έως δέκα ημέρες, φέτος περιορίζεται στις πέντε έως επτά. «Από πέρυσι έτσι και φέτος καλά κρατούν οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής - κάτι που είχαμε να δούμε από το 2011», σημειώνει ο ίδιος, αποδίδοντας την τάση στην οικονομική αβεβαιότητα και στην αυξημένη πίεση που αισθάνονται οι ταξιδιώτες.
«Κουμπωμένοι» οι τουρίστες - Μειωμένη κατά 30% η κατανάλωση
Η συγκράτηση των ταξιδιωτών, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη διάρκεια των διακοπών. Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, τόσο οι Έλληνες όσο και, για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, οι ξένοι τουρίστες εμφανίζονται ιδιαίτερα «κουμπωμένοι» στις δαπάνες τους. Η συνολική κατανάλωση εκτιμάται ότι είναι μειωμένη περίπου κατά 30%, με τα καταλύματα, τα σούπερ μάρκετ και τα πρατήρια καυσίμων να εξακολουθούν να κινούνται με μεγαλύτερη σταθερότητα. Αντίθετα, η εστίαση και τα υπόλοιπα καταστήματα δέχονται ισχυρότερες πιέσεις, καθώς οι επισκέπτες περιορίζουν τις εξόδους, τις αγορές και γενικότερα την κατανάλωσή τους.
Ενδεικτική της αλλαγής στη συμπεριφορά των επισκεπτών είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η στάση ακόμη και των γερμανόφωνων τουριστών. Για πρώτη φορά φέτος μετά από πολλά χρόνια, όπως επισημαίνει, ζητούν να πληροφορηθούν γιατί έχει αυξηθεί η τιμή ενός προϊόντος, ρωτούν το κόστος πριν προχωρήσουν σε αγορά ή κατανάλωση και σε αρκετές περιπτώσεις συζητούν ακόμη και την τιμή.
Βουτιά άνω του 60% για τη βουλγαρική αγορά
Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η πτώση της βουλγαρικής αγοράς, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, ξεπερνά το 60%. «Δεν υπάρχουν πια τα τριήμερα και οι εξορμήσεις τους που ξεκινούσαν παραδοσιακά από τον Μάιο», υπογραμμίζει, περιγράφοντας μια αγορά που τα προηγούμενα χρόνια αποτελούσε σημαντικό τροφοδότη της τουριστικής κίνησης. Στον αντίποδα, η τουρκική αγορά εμφανίζει εντυπωσιακή δυναμική και εκτιμάται ότι μπορεί να αναδειχθεί, αν όχι στη δεύτερη, σίγουρα στην τρίτη σημαντικότερη αγορά για την περιοχή. «Από τις 20 Ιουνίου μέχρι και σήμερα οι Τούρκοι ουσιαστικά σώζουν την αγορά», αναφέρει χαρακτηριστικά. Όπως εξηγεί, οι Τούρκοι επισκέπτες μετακινούνται περισσότερο, δεν παραμένουν σταθεροί σε έναν προορισμό και με αυτόν τον τρόπο καλύπτουν σημαντικά κενά στις επιχειρήσεις τουριστικών καταλυμάτων.
Η ελληνική αγορά συρρικνώνεται
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συρρίκνωση της ελληνικής αγοράς, η οποία φέτος υποχωρεί ακόμη περισσότερο και κινείται κοντά στο 4%, έναντι περίπου 5% πέρυσι, 15% το 2024 και 20%-25% τα προηγούμενα χρόνια. Τον Αύγουστο, πάντως, το ποσοστό των Ελλήνων επισκεπτών διαμορφώνεται υψηλότερα, περίπου στο 8%-10%, παραμένοντας ωστόσο αισθητά χαμηλότερο από τα επίπεδα προηγούμενων ετών. «Ο Έλληνας και φέτος πραγματικά δείχνει να πιέζεται. Όσοι ήρθαν ήταν ιδιαίτερα σφιγμένοι στις διανυκτερεύσεις τους», σημειώνει ο κ. Παπαϊωάννου, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «ιδιαίτερα ανησυχητική, αν και κατανοητή».
Ρουμανία η «σταθερά» - Ανεβαίνουν οι Σέρβοι
Η ρουμανική αγορά παραμένει και φέτος κυρίαρχη στην περιοχή, αν και καταγράφει μικρή υποχώρηση σε σχέση με πέρυσι. Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, αντιπροσωπεύει περίπου το 50%-55% του συνολικού τουριστικού ρεύματος, έναντι περίπου 60% πέρυσι. Ανοδικά κινείται η σερβική αγορά, η οποία από περίπου 25% πέρυσι εκτιμάται ότι φέτος διαμορφώνεται στο 30%-35%. Μεταξύ των άλλων αγορών οι επισκέπτες που καταγράφονται είναι γερμανόφωνοι, Αυστριακοί, Τσέχοι και Ούγγροι. Αντίθετα, σημαντική υποχώρηση εμφανίζει η ιταλική αγορά.
Η σεζόν επιμηκύνεται για τέταρτη χρονιά
Στα θετικά της φετινής περιόδου, αν και η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί τους επόμενους μήνες, συγκαταλέγεται η περαιτέρω επιμήκυνση της τουριστικής σεζόν, μια τάση που, όπως εκτιμά ο κ. Παπαϊωάννου, συνεχίζεται για τέταρτη χρονιά. «Η σεζόν μεγαλώνει και επενδύουμε σε αυτό. Υπάρχει ένα μεγάλο κοινό τουριστών που αναζητά καλό καιρό χωρίς τις ακραίες θερμοκρασίες του Ιουλίου και του Αυγούστου», επισημαίνει, αναφερόμενος κυρίως σε Πολωνούς, Γερμανούς και Αυστριακούς. Ενδεικτικός είναι ο περυσινός Σεπτέμβριος, ο οποίος αποτέλεσε έναν από τους καλύτερους των τελευταίων ετών, με τη συνολική πληρότητα να φθάνει το 81%. Τα προηγούμενα χρόνια, η πληρότητα του Σεπτεμβρίου μπορούσε να αγγίξει περίπου το 80%, αλλά κυρίως κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο. Στη συνέχεια, πολλές επιχειρήσεις έκλειναν και ουσιαστικά «κατέβαζαν ρολά» για τη σεζόν.
Καλές οι πληρότητες - Στο 95% ο Αύγουστος
Σε επίπεδο πληροτήτων, ο Ιούνιος κινήθηκε φέτος σε χαμηλότερα επίπεδα, με μέσο όρο περίπου 45%, έναντι 65% πέρυσι. Ωστόσο, κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο η πληρότητα έφθασε περίπου στο 90%. Τον Ιούλιο η μέση πληρότητα υπολογίζεται στο 80%-82%, έναντι 85% πέρυσι και 95% το 2024, ενώ τον Αύγουστο διαμορφώνεται στο 95%, στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Παπαϊωάννου εκτιμά ότι η φετινή σεζόν αναμένεται να κλείσει με θετικό πρόσημο σε επίπεδο εσόδων. Όπως σημειώνει, ελάχιστες επιχειρήσεις δεν θα καταφέρουν να προσεγγίσουν τους περυσινούς μικτούς τζίρους, ενώ η επισκεψιμότητα αναμένεται να κινηθεί είτε στα περυσινά επίπεδα είτε με μικρή πτώση.Το κέρδος, ωστόσο, δεν αναμένεται υψηλό, καθώς το αυξημένο κόστος και οι υποχρεώσεις απορροφούν σημαντικό μέρος των εσόδων. «Εμείς οι επιχειρηματίες είμαστε υπερευχαριστημένοι όταν μπορούμε να καλύψουμε τις υποχρεώσεις μας και να πληρώσουμε τους λογαριασμούς μας», σημειώνει χαρακτηριστικά. «Οι εποχές που συμβάλλαμε σημαντικά στον οικογενειακό μας προϋπολογισμό έχουν παρέλθει, αλλά κανείς μας δεν παραπονιέται, μιας και ως πολίτες και καταναλωτές και οι ίδιοι αντιλαμβανόμαστε πλήρως τι συμβαίνει γενικώς», προσθέτει.
Οι τιμές αυξήθηκαν έως 10% - Πάνω από 51.000 κλίνες στη βραχυχρόνια μίσθωση
Στη Χαλκιδική και την ανατολική Θεσσαλονίκη λειτουργούν περίπου 3.200 καταλύματα, εκ των οποίων περίπου 2.100 βρίσκονται στην Κασσάνδρα και τη Σιθωνία. Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, οι τιμές φέτος, έπειτα από αρκετά χρόνια σταθερότητας, αυξήθηκαν έως περίπου 10% το πολύ. Σε ό,τι αφορά τη δυναμικότητα, στη Χαλκιδική και την ανατολική Θεσσαλονίκη καταγράφονται περίπου 41.000 κλίνες σε ξενοδοχεία και 44.000 σε τουριστικά καταλύματα, ενώ οι κλίνες στη βραχυχρόνια μίσθωση ξεπερνούν τις 51.000.
«Η φετινή τουριστική περίοδος αποτυπώνει, έτσι, μια αγορά που εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλές πληρότητες στην αιχμή, αλλά λειτουργεί πλέον με διαφορετικούς κανόνες: μικρότερες διαμονές, περισσότερες κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές και σαφώς περιορισμένη κατανάλωση. Την ίδια στιγμή, η επιμήκυνση της σεζόν και η ανάδειξη νέων αγορών, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την τουρκική, δημιουργούν ένα νέο ισοζύγιο για τις επιχειρήσεις του τουρισμού. Η φετινή σεζόν «μπορεί να μη χαρίζει την «άνεση» του παρελθόντος, αλλά, όπως όλα δείχνουν, εξακολουθεί να κρατά τον πήχη σε ικανοποιητικό ύψος», τονίζει.
