Με €500 εκατ. επιπλέον ενισχύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη χρηματοδότηση του Horizon Europe για την περίοδο 2026-2027, ανεβάζοντας τον συνολικό προϋπολογισμό του ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας και καινοτομίας σε περίπου €14,8 δισ. για τη διετία. Η πρόσθετη χρηματοδότηση συνοδεύεται από διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του προγράμματος, με δύο νέες οριζόντιες προσκλήσεις, οι οποίες εστιάζουν σε κρίσιμες τεχνολογικές και ερευνητικές προκλήσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ψηφιακές πλατφόρμες επόμενης γενιάς με Τεχνητή Νοημοσύνη για ένα οικονομικότερο, ασφαλέστερο και βιώσιμο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα, η ανάπτυξη δεξιοτήτων για καινοτόμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών με εμπορικές προοπτικές.
Η πρώτη νέα πρόσκληση, με προϋπολογισμό €227 εκατ., αφορά τη μετάβαση προς μια οικονομία και κοινωνία με θετικό αντίκτυπο στη φύση. Θα χρηματοδοτήσει 11 δράσεις έρευνας και καινοτομίας, υποστηρίζοντας τους στόχους της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και την πράσινη μετάβαση.
Ιδιαίτερο τεχνολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η δεύτερη πρόσκληση, «Bridging Actions 2027», συνολικού ύψους €260 εκατ. Στόχος της είναι να προετοιμάσει το έδαφος για το επόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της περιόδου 2028-2034 και τη διασύνδεσή του με το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, εισάγεται η προσέγγιση «από την καινοτομία στην επένδυση», με στόχο να περιοριστεί η απόσταση ανάμεσα στην ερευνητική δραστηριότητα και την εμπορική αξιοποίησή της. Συνολικά 16 δράσεις θα κατευθυνθούν σε προηγμένες τεχνολογίες με ισχυρές εμπορικές προοπτικές.
Μεταξύ των πεδίων, που θα χρηματοδοτηθούν, περιλαμβάνεται μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα μέσων ενημέρωσης βασισμένη στην ΤΝ, η οποία σχεδιάζεται ως αρθρωτή, πολυγλωσσική υποδομή δημόσιου ενδιαφέροντος για τα ευρωπαϊκά ειδησεογραφικά και οπτικοακουστικά μέσα. Προβλέπονται, επίσης, δράσεις για την αυτόνομη οδήγηση στις πόλεις, τις ερευνητικές και τεχνολογικές υποδομές και την ανάπτυξη προηγμένων πλαισίων για την επέκταση καινοτόμων τεχνολογιών.
Την αυξανόμενη βαρύτητα του Horizon Europe στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας αποτυπώνουν και δύο νέες εκθέσεις παρακολούθησης της Επιτροπής. Από την έναρξη του το 2021, το πρόγραμμα έχει διαθέσει €61 δισ. μέσω επιχορηγήσεων και επιπλέον €1,3 δισ. μέσω συμμετοχών σε κεφάλαια, χρηματοδοτώντας σχεδόν 23.000 έργα.
Σε αυτά συμμετέχουν περισσότερες από 34.000 οργανώσεις, μεταξύ των οποίων 20.000 επιχειρήσεις. Αν και το μεγαλύτερο μέρος των πόρων έχει κατευθυνθεί σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, περισσότερα από €11 δισ. έχουν ήδη διοχετευθεί στον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, τα έργα του Horizon Europe έχουν οδηγήσει, μέχρι σήμερα, σε περισσότερες από 32.300 επιστημονικές δημοσιεύσεις με αξιολόγηση από ομοτίμους, ενώ υποστηρίζουν πάνω από 151.000 ερευνητές στην αρχή της σταδιοδρομίας τους, συμπεριλαμβανομένων υποψήφιων διδακτόρων και μεταδιδακτορικών ερευνητών.
Ενδεικτικό της διεύρυνσης της εμβέλειας του προγράμματος είναι ότι το 55% των δικαιούχων συμμετέχει για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, με τις επιχειρήσεις να αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα των νεοεισερχόμενων.
