Στους κεντρικούς στόχους της πολιτικής του Υπουργείου Πολιτισμού για την Αθήνα και την Αττική εστίασε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη μιλώντας, στο πλαίσιο του Συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», που διοργανώνεται από την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, υπό την αιγίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και του Δήμου Αθηναίων, με την υποστήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με την Υπουργό, είναι η βαθιά γνώση της ιστορίας και της ταυτότητας του τόπου, ώστε η Αττική να γίνει πιο βιώσιμη, εξωστρεφής και δημιουργική. Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τους τρεις στόχους γύρω από τους οποίους αναπτύσσεται η στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού.
Πρώτος στόχος, σύμφωνα με την Υπουργό, είναι «η ανασύσταση, η ολοκληρωμένη ανάδειξη και η εκ νέου παρουσίαση της μεγάλης ιστορικής διαχρονίας και της ιστορίας της Αθήνας και της Αττικής προκειμένου οι πολίτες και οι επισκέπτες να μην περιηγούνται απλώς σε ιστορικούς χώρους και μνημεία, αλλά να αντιλαμβάνονται τις μεταξύ τους σχέσεις, να κατανοούν, να ερμηνεύουν ή ακόμη και να επανερμηνεύουν το ιστορικό τοπίο ως ενιαίο σύνολο, μέσα από ένα ολοκληρωμένο πολιτιστικό αφήγημα».
Δεύτερος στόχος είναι η δημιουργία μιας πολυκεντρικής πολιτιστικής γεωγραφίας στην Αττική, με νέους πόλους ενδιαφέροντος και πολιτιστικής δραστηριότητας πέρα από το ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Τρίτος στόχος, σύμφωνα με την ίδια, είναι η ένταξη όλων αυτών των παρεμβάσεων στο ευρύτερο και συγκροτημένο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού και της συστηματικής υλοποίησης της κυβερνητικής πολιτικής στον πολιτιστικό τομέα, με την πεποίθηση ότι ο πολιτισμός αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό κεφάλαιο, με τεράστια κοινωνική και οικονομική δυναμική.
Η αντίληψη αυτή, όπως σημείωσε η Υπουργός, έχει αποτυπωθεί από το 2019 στην Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας, η οποία αποτελεί τον οδικό χάρτη για την ανάδειξη και αξιοποίηση του Πολιτισμού ως μοχλού συνολικής ανάπτυξης της χώρας.
Υπό αυτό το πρίσμα, υπογράμμισε η κυρία Μενδώνη, οι επενδύσεις στον πολιτισμό δεν εξαντλούνται στην προστασία και διατήρηση του πολιτιστικού αποθέματος, αλλά δημιουργούν απασχόληση, κινητοποιούν δημιουργικές δυνάμεις, ενισχύουν καινοτόμες και αειφόρες παραγωγικές δραστηριότητες, στηρίζουν τον υγιή τουρισμό, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και λειτουργούν ως παράγοντες κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.
«Για εμάς, το ζητούμενο, μέσα από τα έργα και τις ευρύτερες παρεμβάσεις, είναι να εμπεδώσουμε και να ενισχύσουμε ένα ευρύτερο πλαίσιο συνολικής εννοιολογικής διασύνδεσης μεταξύ μνημείων, τόπων, πολιτιστικών υποδομών και δραστηριοτήτων», ανέφερε η κυρία Μενδώνη προσθέτοντας ότι στόχος είναι να αποκατασταθούν οι σχέσεις και η συνάφειά των πολιτιστικών μνημείων και χώρων μέσα από μία συνεκτική αφήγηση που καθιστά την ιστορία της Αθήνας και της Αττικής ορατή, αναγνώσιμη και κατανοητή, ώστε να συστήνει εκ νέου την πολιτιστική τους ταυτότητα στον σύγχρονο κόσμο.
Εστιάζοντας στο τρίπτυχο Αθήνα – Ελευσίνα – Λαύριο
Στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η ολοκληρωμένη επένδυση στον πολιτισμό, που σχεδιάστηκε και υλοποιείται από κοινού με την Περιφέρεια Αττικής, με άξονα τη γεωγραφική, ιστορική αλλά και συμβολική τριλογία Αθήνα – Ελευσίνα – Λαύριο. Οι τρεις αυτές περιοχές αποτελούν, σύμφωνα με την κυρία Μενδώνη, άμεσα συνδεδεμένους πόλους της ιστορικής διαχρονίας της Αττικής.
Επιδιώκουμε η Αθήνα να ενισχύσει ακόμα περισσότερο τον χαρακτήρα της ως αυτοτελούς πολιτιστικού προορισμού και όχι ως σημείου εισόδου προς άλλες περιοχές της χώρας, ανέφερε η Υπουργός Πολιτισμού.
Η στρατηγική αυτή αποτυπώνεται ήδη σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Τα έργα που εγκαινιάστηκαν πρόσφατα στην Αρχαία Αγορά και τον Κεραμεικό αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της προσέγγισης αυτής, ενώ στην Ακρόπολη συνεχίζονται τα μεγάλα έργα συντήρησης και ανάδειξης, με ιδιαίτερη έμφαση στην επέκταση της προσβασιμότητας. Αντίστοιχες παρεμβάσεις ξεκινούν και στα όμορα μνημεία αλλά και στο ευρύτερο μητροπολιτικό κέντρο. Η πολιτική αυτή δεν αφορά μόνο τις αρχαιότητες, αλλά επεκτείνεται στα βυζαντινά και σύγχρονα μνημεία, καθώς και στην αποκατάσταση, ανάδειξη και επανάχρηση των βιομηχανικών μνημείων της Αθήνας ενώ την ίδια λογική ακολουθούν οι παρεμβάσεις σε ολόκληρη την Περιφέρεια, σημείωσε η Υπουργός.
Κλιματική κρίση και τεχνολογικά εξελίξεις δημιουργούν νέες προκλήσεις
Σύμφωνα με την Υπουργό, τα τελευταία επτά χρόνια έχει υλοποιηθεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων, με τη χρηματοδοτική αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών εργαλείων. Πρόκειται, για ένα πρόγραμμα πρωτοφανές σε έκταση, το οποίο δημιούργησε τις βάσεις για την επόμενη φάση του σχεδιασμού. Εντούτοις, όπως τόνισε, η ολοκλήρωση των έργων δεν σηματοδοτεί και την ολοκλήρωση της στρατηγικής, αντίθετα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που διαμορφώνονται για τον πολιτισμό.
«Νέες προκλήσεις ανοίγονται για την επόμενη περίοδο», σημείωσε. Στην πρώτη γραμμή, σύμφωνα με την ίδια, βρίσκεται η κλιματική κρίση, η οποία επιβάλλει την ενίσχυση της προστασίας των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων, αλλά και την προσαρμογή των πολιτιστικών υποδομών στις νέες συνθήκες, με ενεργειακά αποδοτικά και βιώσιμα κτίρια και μουσεία. Παράλληλα, τόνισε, ότι αναδεικνύεται η ανάγκη αξιοποίησης και επανάχρησης εγκαταλελειμμένων ιστορικών κτιρίων, ώστε να εντάσσονται εκ νέου στη σύγχρονη ζωή της πόλης.
Τέλος η κυρία Μενδώνη, υπογράμμισε ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέες δυνατότητες για την πολιτιστική κληρονομιά. Οι ψηφιακές τεχνικές μπορούν να συμβάλουν στην τεκμηρίωση, την προστασία, τη διαχείριση των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων, αλλά και να ανοίξουν νέους δρόμους στην ερμηνεία και την επικοινωνία του πολιτιστικού αποθέματος.
