Η Τεχνητή Νοημοσύνη περνά από το στάδιο της πειραματικής εφαρμογής στο επίπεδο της στρατηγικής προτεραιότητας. Η νέα μελέτη της Deloitte, «AI ROI: The paradox of rising investment and elusive returns», αποκαλύπτει ότι οι επιχειρήσεις αυξάνουν δυναμικά τις επενδύσεις τους στην AI, την ενσωματώνουν πλέον σε κεντρικές λειτουργίες τους και την αντιμετωπίζουν όχι ως ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο, αλλά ως βασικό μοχλό μετασχηματισμού.
Ωστόσο, η απόδοση της επένδυσης δεν αποτελεί άμεση επιχειρησιακή πραγματικότητα. Αντιθέτως, αποτελεί μια μακροπρόθεσμη διαδικασία, που συχνά δεν αποτυπώνεται άμεσα στους οικονομικούς δείκτες. Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι το 85% των οργανισμών αύξησε τις επενδύσεις του στην AI μέσα στο τελευταίο έτος και το 91% σκοπεύει να το κάνει ξανά τους επόμενους 12 μήνες.
Εντυπωσιακή επιτάχυνση των επενδύσεων, αλλά και ένα “παράδοξο”: οι αποδόσεις της AI απαιτούν χρόνο και βαθιές οργανωσιακές αλλαγές.
Αν και η δέσμευση είναι ισχυρή, η απόδοση εμφανίζεται συνήθως σε ορίζοντα δύο έως τεσσάρων ετών, σε αντίθεση με άλλες τεχνολογικές υλοποιήσεις, που αποδίδουν σε διάστημα μικρότερο του έτους. Ενδεικτικά, μόλις το 6% πέτυχε ROI σε λιγότερο από δώδεκα μήνες, ενώ μόλις το 13% είδε αποτελέσματα σε έναν χρόνο.
Η Deloitte κάνει μια κρίσιμη διάκριση ανάμεσα στο Generative AI και στο Agentic AI. Το Generative AI, που δημιουργεί κείμενο, εικόνες ή κώδικα βάσει δεδομένων, φέρνει ταχύτερα αποτελέσματα και ήδη 15% των οργανισμών έχει καταγράψει μετρήσιμα οφέλη. Αντίθετα, το Agentic AI - συστήματα αυτόνομης λειτουργίας που αναλαμβάνουν πολυσύνθετες διεργασίες - απαιτεί περισσότερο χρόνο.
Μόλις το 10% των εταιρειών βλέπει σήμερα ουσιαστική απόδοση από agent-driven συστήματα, ενώ οι περισσότερες αναμένουν αποτελέσματα σε βάθος 1 έως 5 ετών. Με άλλα λόγια, το Generative AI είναι το άμεσο βήμα, ενώ το Agentic AI είναι ο μακροχρόνιος μετασχηματισμός.
Η ευθύνη στον CEO
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μία στις δέκα επιχειρήσεις η ευθύνη της στρατηγικής AI βρίσκεται πλέον απευθείας στον CEO. Αυτό δείχνει ότι η AI μετατρέπεται σε θέμα κεντρικής διοίκησης, όχι απλώς τεχνολογίας. Η υιοθέτηση της AI δεν είναι διαδικασία ενσωμάτωσης λογισμικού, αλλά αλλαγής επιχειρησιακής λογικής. Η Deloitte το παρομοιάζει με τη μετάβαση από την ατμοκίνηση στην ηλεκτρική ενέργεια: όποιος περιμένει γρήγορα αποτελέσματα, χωρίς να αλλάξει το μοντέλο λειτουργίας, θα απογοητευτεί.
Σύμφωνα με την έρευνα, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η τεχνολογία, αλλά οι υποδομές δεδομένων. Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις αναγνωρίζει το πρόβλημα της ποιότητας δεδομένων, της κατακερματισμένης πληροφόρησης και των ανεπαρκών data systems ως τον βασικό λόγο καθυστέρησης του ROI.
Η επένδυση σε ισχυρά data foundations θεωρείται κρίσιμη και αποτελεί μια σημαντική αιτία αύξησης του προϋπολογισμού. Παράλληλα, η εφαρμογή αρχών “Trustworthy AI” και η σύνδεση των τεχνολογικών επιλογών με τους επιχειρησιακούς στόχους θεωρείται προϋπόθεση για αξιόπιστα αποτελέσματα.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι ότι οι παραδοσιακοί δείκτες απόδοσης δεν αρκούν για τη μέτρηση της αξίας της AI. Πολλά από τα οφέλη της είναι έμμεσα: μεγαλύτερη ικανοποίηση εργαζομένων, βελτιωμένη εμπειρία πελατών, καλύτερη ταχύτητα λήψης αποφάσεων, ανάπτυξη καινοτομίας και αύξηση οργανωσιακής ανθεκτικότητας.
Γι’ αυτό οι πιο επιτυχημένοι οργανισμοί χρησιμοποιούν προσαρμοσμένα πλαίσια ROI ανά τύπο AI και επενδύουν συστηματικά στην ανάπτυξη γνώσης AI μέσα σε όλο το εργατικό δυναμικό. Δεν περιμένουν απλώς απόδοση - την οικοδομούν.
