Η χρηματοδότηση είναι ένα δύσκολο εγχείρημα για τις νεοφυείς επιχειρήσεις που βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ευρώπη. Χάρη στις σημαντικές αλλαγές που διευκόλυναν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα εθνικά θεσμικά όργανα τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν πλέον πολυάριθμα προγράμματα που αντιμετωπίζουν αυτά τα ζητήματα και έχει γίνει ευκολότερο για τις νεοφυείς επιχειρήσεις να βρουν χρηματοδότηση. Παρ’ όλα αυτά, οι ιδρυτές τους τείνουν να αναζητούν επενδύσεις παντού, αντί να επικεντρώνονται στην εξεύρεση του κατάλληλου επενδυτή, ο οποίος ταιριάζει σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Υπάρχουν αρκετές παγίδες που μπορεί να συναντήσουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις κατά την αναζήτηση επενδυτών, αλλά υπάρχουν αντίστοιχα και λύσεις. Οι εκτιμήσεις προέρχονται από την εμπειρία του Tamás Békási, Creation Manager του EIT Health στο group RIS, μια ομάδα 13 ανερχόμενων χωρών όσον αφορά στην καινοτομία.
Πολιτισμική προσαρμογή: Οι νεοφυείς επιχειρήσεις συχνά δεν διαθέτουν το αναγκαίο πολιτισμικό υπόβαθρο για να συνεργαστούν με θεσμικούς επενδυτές. Πολλές επιχειρήσεις ξεκινούν από ένα φιλικό, οικογενειακό περιβάλλον όπου επικρατούν ευέλικτες ιεραρχίες. Ωστόσο, όταν αυτές οι ομάδες αλληλεπιδρούν με έμπειρους επιχειρηματίες συναντούν μια διαφορετική νοοτροπία. Σύμφωνα με τον Tamás Békási, «οι νεοφυείς επιχειρήσεις πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται και να αντιλαμβάνονται τις προσδοκίες των επενδυτών. Είναι ζωτικής σημασίας να συνειδητοποιήσουν ότι οι επενδυτές δεν είναι ούτε κακοί λύκοι ούτε θεόσταλτοι άγγελοι, είναι άνθρωποι με επιχειρηματικό προσανατολισμό».
Ο ίδιος προσθέτει: «Αυτή η πρόκληση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στις νεοφυείς επιχειρήσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, όπου οι φοιτητές και οι γιατροί συχνά αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να καινοτομήσουν και να σχηματίσουν ομάδες χωρίς την απαραίτητη επιχειρηματική αντίληψη για να περιηγηθούν στον κόσμο των επενδύσεων».
Επιλέγοντας τον σωστό επενδυτή: Σύμφωνα με τον Tamás Békási, η επιλογή του πρώτου επενδυτή μοιάζει με την επιλογή συντρόφου. Στην καλύτερη περίπτωση, η συνεργασία διαρκεί για μια ζωή. Ωστόσο, εάν το ταίριασμα δεν είναι συμβατό, μπορεί να οδηγήσει σε έναν επώδυνο και δυνητικά επιζήμιο χωρισμό. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις είναι ήδη σε εύθραυστη κατάσταση, και ένας τέτοιος χωρισμός μπορεί να προσθέσει επιπλέον πίεση, οδηγώντας ενδεχομένως στην καταστροφή τους. Συνεπώς, είναι σημαντικό να επιλέγονται προσεκτικά οι επενδυτές που ευθυγραμμίζονται με τους στόχους, τις αξίες και το μακροπρόθεσμο όραμα της επιχείρησης.
Διαλύοντας παρανοήσεις: Πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν τη λανθασμένη πεποίθηση ότι είναι ξεχωριστές και μοναδικές και όλοι πρέπει να τις υποστηρίζουν. Από την άλλη πλευρά, οι επενδυτές πέφτουν επίσης συχνά στην παγίδα να πιστεύουν ότι με τα χρήματά τους μπορούν να έχουν τον απόλυτο έλεγχο. «Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια σχέση συνεργασίας όπου και τα δύο μέρη ανταγωνίζονται προς όφελος του άλλου. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν το προνόμιο να επιλέγουν τους εταίρους τους, αλλά θα πρέπει επίσης να αναγνωρίζουν την αξία που τους προσφέρουν οι επενδυτές», τονίζει ο Tamás Békási.
Στρατηγικές επενδύσεις: Επένδυση χωρίς σαφή στρατηγική μπορεί να κοστίσει ακριβά. Ορισμένες νεοφυείς επιχειρήσεις βλέπουν τους επενδυτές ως έναν εύκολο τρόπο για να βγάλουν χρήματα. Μετά από μια επιτυχημένη εκδήλωση παρουσίασης των επιχειρηματικών τους σχεδίων, οι επενδυτές μπορεί να τους προσεγγίσουν με μια δελεαστική προσφορά, αλλά μπορεί να αποδειχθεί ότι πρόκειται για μια συμφωνία μιας χρήσης που δεν ευθυγραμμίζεται με τα μακροπρόθεσμα σχέδια της εταιρείας. Σύμφωνα με τον Creation Manager του ΕΙΤ Health, είναι ζωτικής σημασίας να αξιολογούνται προσεκτικά οι επενδυτικές προτάσεις και να διασφαλίζεται η ευθυγράμμισή τους με τους στρατηγικούς στόχους.
Υποτιμώντας ή υπερτιμώντας την εταιρεία: Οι νεοφυείς επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά δύσκολες αποφάσεις κατά την αποτίμηση της εταιρείας τους. Μπορεί να πουλήσουν ένα σημαντικό μερίδιο για μια μικρή επένδυση, επειδή χρειάζονται απεγνωσμένα τα χρήματα. Ωστόσο, μπορεί να μην αναλογιστούν τις συνέπειες για τους επόμενους γύρους χρηματοδότησης, όπου θα πρέπει να αποδεσμεύσουν ακόμη μεγαλύτερο μετοχικό κεφάλαιο. Αντίθετα, ο καθορισμός πολύ υψηλής αποτίμησης στον πρώτο γύρο μπορεί να δυσχεράνει την προσέλκυση επιπλέον επενδυτών που είναι σε θέση ή πρόθυμοι να πληρώσουν μεγάλες επιταγές. Η εύρεση της κατάλληλης ισορροπίας είναι ζωτικής σημασίας.
Φήμη των επενδυτών: Η φήμη ενός επενδυτή μπορεί να επηρεάσει τις μελλοντικές προσπάθειες συγκέντρωσης κεφαλαίων μιας νεοφυούς επιχείρησης. «Εάν έναν επενδυτή τον ακολουθεί η φήμη ότι είναι δύσκολος στη συνεργασία, αυτό είναι πιθανό να αποτρέψει πιθανούς επόμενους επενδυτές από το να συμμετάσχουν σε μεταγενέστερους γύρους χρηματοδότησης, καθώς πρέπει να συνάψουν συμφωνία κοινοπραξίας μεταξύ τους. Ενώ ο επενδυτής του πρώτου γύρου είναι συχνά κρίσιμος για την επιβίωση, είναι σημαντικό να εξετάζονται οι ευρύτερες επιπτώσεις της φήμης του», υπογραμμίζει ο Tamás Békási.
