Γράφει η Λιλή Καρακώστα
«Κρατάει χρόνια αυτή κολόνια», θα μπορούσε να είναι ο τίτλος ενός άρθρου αφιερωμένου στη σχέση της οικογένειας Βαρδινογιάννη με τα media. Μια σχέση που πολλοί προεξοφλούν πως θα έχει σύντομα ημερομηνία λήξης λόγω της μη αδειοδότησης των τηλεοπτικών σταθμών της, χωρίς όμως η οικογένεια να έχει πει την τελευταία της κουβέντα…
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η ισχυρή επιχειρηματική οικογένεια, κατάλαβε από νωρίς πως καλή μεν-και ιδιαίτερα προσοδοφόρα-η ενασχόληση με τα πετρέλαια, όμως οι δουλειές κλείνονται καλύτερα-και ευκολότερα-αν έχεις πρόσβαση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Μια «δεξιά» εφημερίδα στα χρόνια του ΠΑΣΟΚ
Η ενασχόληση της οικογένειας με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ξεκινά το 1982, όταν ο όμιλος Βαρδινογιάννη, εξαγοράζει την εφημερίδα «Μεσημβρινή» μέσω της εταιρείας «Γενική Εκδοτική Τύπου Α.Ε.». Η εφημερίδα έχει κεντροδεξιό χαρακτήρα αν και μεσουρανεί την εποχή της παντοδυναμίας του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο η οικογένεια διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις. Ο κύκλος της εφημερίδας ολοκληρώνεται το 1994, με το κλείσιμό της και με την οικογένεια Βαρδινογιάννη να έχει στο μεταξύ εμπλακεί στο τηλεοπτικό τοπίο με τα κανάλια Mega και Star.
Ένα MEGA-λο βήμα
Και κάπως έτσι, ξεκινά το κεφάλαιο «Mega». Ιδρύθηκε το Μάϊο του 1989 από τέσσερις μεγαλοεκδότες: Μπόμπολας, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Αλαφούζος μαζί με την συμμετοχή του Βαρδή Βαρδινογιάννη.
Η οικογένεια Βαρδινογιάννη, παρόλο που κατείχε ένα μικρό σχετικά ποσοστό της τάξης του 3,32% «σπασμένο» σε διάφορες offshore (Moongold, Goodglass, Wako κλπ), ωστόσο πάντα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις του «Μεγάλου» καναλιού. Οι σχέσεις των μετόχων στα χρόνια που πέρασαν δεν ήταν ρόδινες καθώς, όλοι ήταν μεγαλοεπιχειρηματίες με τεράστια -και συχνά αλληλοσυγκρουόμενα-συμφέροντα. Ωστόσο, παρόλο που με μια πιο προσεκτική ματιά θα διαπιστώσει ακόμη και ο πιο αδαής περί των τηλεοπτικών, πως τα οικονομικά του Mega, δεν υπήρξαν υποδειγματικά (πολύ υψηλός δανεισμός, τεράστιες ζημιές κ.α.), κανείς από τους μετόχους δεν επιδίωκε να απαγκιστρωθεί από τη ζημιογόνο επιχείρηση, αντιθέτως, πάλευαν μέσα στα χρόνια να ενισχύσουν τη θέση τους σε αυτήν.
Το Mega άλλωστε, αναδείχθηκε και μέσω του δελτίου ειδήσεών του, ως το προσωπικό «γραφείο Τύπου» της κ. Μαριάννας Βαρδινογιάννη, Πρέσβειρας Καλής Θελήσεως της UNESCO, καθώς δεν υπήρχε ημέρα που να μην αναφέρεται με εκτενές ρεπορτάζ στο κατά τα άλλα θεάρεστο φιλανθρωπικό της έργο.
Και εγένετο STAR
Ωστόσο, η οικογένεια Βαρδινογιάννη, δεν θα μπορούσε να περιοριστεί στα μικρά σχετικά ποσοστά που κατείχε στο Mega. Έτσι, το 1993, ο Θόδωρος Βαρδινογιάννης, συνεργάζεται με το Νίκο Μαστοράκη, για τη δημιουργία του Star Channel ή αλλιώς της «Νέας Τηλεόρασης Α.Ε.».
Ο Νίκος Μαστοράκης, πιστός οπαδός της αμερικανικής tv, δημιουργεί ένα κανάλι με «ελαφριά», κυρίως εισαγόμενα προγράμματα που θα απευθυνόταν στο νεανικό κατά βάση κοινό. Εκπέμπει για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε τρισδιάστατη εικόνα και με τον καιρό δημιουργεί ένα φανατικό πλήθος οπαδών που καταφεύγει στο Star, όταν θέλει να «ξεσκάσει» από την σοβαροφάνεια των άλλων καναλιών.
Εδώ, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα όσον αφορά στη μετοχική σύνθεση καθώς το Star είναι καθαρά «υπόθεση Βαρδινογιάννη». Αποτελείται από μια σειρά μετόχων με εταιρείες off-shore (Thelon Trading Ltd, Dasen Holdings Ltd, Moorefields SA, Blue Dime Holding SA, Hogrid Holdings Ltd), που η κάθε μια τους όμως ανήκει και σε ένα διαφορετικό μέλος της πανίσχυρης οικογένειας.
Τέλος εποχής;
Και φθάνουμε στο σήμερα. Μετά από χρόνια κακοδιαχείρισης και διαχειριστικών ανωμαλιών, το Mega χαροπαλεύει να κρατηθεί στη ζωή. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση εξαγγέλλει τη δημοπράτηση 4 αδειών για ισάριθμους τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας.
Και η οικογένεια Βαρδινογιάννη, παίρνει τις αποφάσεις της. Για το Mega, οι πληροφορίες είναι πολλές και συχνά συγκεχυμένες. Λίγο πριν τη δημοπρασία των αδειών, υπήρξαν φήμες πως η πλευρά Βαρδινογιάννη μαζί με τον Μπόμπολα, κάνουν προσπάθειες να κρατήσουν το κανάλι ζωντανό, την ίδια στιγμή που η πλευρά Φιλιππόπουλου κάνει επαφές με τον όμιλο Μπερλουσκόνι στην Ιταλία για την αναζήτηση λύσης.
Άλλοι υποστήριζαν, πως η οικογένεια Βαρδινογιάννη, επιθυμούσε έναν ρόλο «συντονιστή» στις διαπραγματεύσεις για τη διάσωση του Mega, ενώ δεν απέκλειαν την εξαγορά μετοχών των υπολοίπων με σκοπό να πέσει «ζεστό» χρήμα στο τραπέζι και να σωθεί ο σταθμός. Τέλος, κυκλοφόρησαν και φήμες συγχώνευσης του Mega με το Star σε μια προσπάθεια «νοικοκυρέματος» των οικονομικών και μείωσης των οφειλών.
Όσο για το Star; Ενώ αρχικά ο όμιλος Βαρδινογιάννη είχε δηλώσει πως είναι ώρα να ασχοληθεί με το Star, ενισχύοντάς το οικονομικά, η εξαγγελία της κυβέρνησης ανατρέπει τον σχεδιασμό, με την οικογένεια να δηλώνει πως σε περίπτωση που λάβει άδεια, το Star θα κλείσει και θα δημιουργηθεί ένα νέο κανάλι υπό νέα εταιρεία. Σκοπός της κίνησης αυτής ήταν να μειωθεί το κόστος ενός νέου τηλεοπτικού σταθμού με νέες συμβάσεις εργασίας και λιγότερο προσωπικό.
Ορμητική εκκίνηση, «σιωπηρή» λήξη…
Και ενώ φάνηκε, πως ο όμιλος Βαρδινογιάννη, μπήκε πολύ δυναμικά στο παιχνίδι αδειοδότησης τηλεοπτικών αδειών καθώς το Star κατέθεσε ασφαλιστικά μέτρα εναντίον του Σαββίδη και του Καλογρίτσα λίγο πριν τη μάχη της αδειοδότησης σχετικά με τους όρους προκήρυξης του διαγωνισμού και ζητώντας τον αποκλεισμό τους από τη διαδικασία, η συνέχεια δεν χαρακτηρίστηκε από το ίδιο «πάθος».
Ο όμιλος συμμετείχε στη διαδικασία αδειοδότησης τηλεοπτικών σταθμών με δύο εταιρείες την κυπριακή «Ανεξάρτητος τηλεοπτικός πάροχος περιεχομένου ανώνυμη εταιρεία (ITV CP)» με εκπρόσωπο τον Πάνο Κυριακόπουλο και το Star με εκπρόσωπο των Κάρολο Αλκαλάι.
Και στις δύο περιπτώσεις, η οικογένεια Βαρδινογιάννη αντιμετώπισε το διαγωνισμό με αμιγώς επιχειρηματικούς όρους. Οι εκπρόσωποί της προσέφεραν αντίστοιχα 13 και 18 εκατ. ευρώ στη μεγαλύτερη πλειοδοσία τους και αποχώρησαν όταν είδαν πως τα ποσά είχαν εκτοξευθεί.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύθηκε ποικιλοτρόπως. Άλλοι, ανέφεραν πως ο Βαρδινογιάννης είχε βάλει «ταβάνι» τα 18 εκατ. ευρώ για την απόκτηση άδειας προκειμένου το κανάλι που θα φτιάξει να είναι προσοδοφόρο. Άλλοι είπαν, πως με τα ποσά αυτά, η ισχυρή οικογένεια ήθελε να απαξιώσει το διαγωνισμό δείχνοντας πως δεν ενδιαφέρεται πραγματικά. Και υπήρχαν τέλος και ορισμένοι, που ανέφεραν πως οι Βαρδινογιάννηδες αποχωρούν από τα media…
Τελικά αποχωρούν οι Βαρδινογιάννηδες από τα media;
Οι γνώστες της αγοράς, απαντούν «όχι». Όπως αναφέρουν, η οικογένεια Βαρδινογιάννη αναμένει με εξαιρετικό ενδιαφέρον την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που ενδέχεται να μην είναι και αυτή που επιθυμεί η κυβέρνηση…Αλλά και αυτό να μην ισχύσει, έχουν δηλώσει πως θα περιμένουν τους διαγωνισμούς για τους περιφερειακούς και θεματικούς σταθμούς που θα ακολουθήσουν ενώ στο πίσω μέρος του μυαλού τους κυριαρχεί και η «υπόσχεση» του Κυριάκου Μητσοτάκη, να δώσει περισσότερες άδειες, μόλις έρθει στην εξουσία. Γιατί στις business-και στα media-η υπομονή είναι αρετή…
