Το ΕΡΤNEWS, το 24ωρο ενημερωτικό κανάλι της ΕΡΤ, τιμά την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, εντάσσοντας στο πρόγραμμά του θεματικές εκπομπές, ιστορικά ντοκιμαντέρ και ειδικά αφιερώματα που ψηφιοποίησε το Αρχείο της ΕΡΤ, με σκοπό την ανάδειξη γνωστών και άγνωστων πτυχών του απελευθερωτικού αγώνα.
Φέτος συμπληρώνονται 204 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, που σηματοδοτεί την αφετηρία της εθνικής μας παλιγγενεσίας, και στο ΕΡΤNEWS θα παρακολουθήσετε τις ακόλουθες εκπομπές-αφιερώματα.
«Η μηχανή του χρόνου»
«Κωνσταντίνος Κανάρης, Ανδρέας Μιαούλης
Οι θαλασσόλυκοι της Επανάστασης»
Η εκπομπή με τον Χρίστο Βασιλόπουλο φωτίζει την πορεία των δύο ένδοξων καπετάνιων του αγώνα, του Ανδρέα Μιαούλη και του Κωνσταντίνου Κανάρη. Ο Κανάρης έγινε σύμβολο και προκάλεσε τον ευρωπαϊκό θαυμασμό, όταν το 1822 για να εκδικηθεί τη σφαγή της Χίου πυρπόλησε την τουρκική ναυαρχίδα. Ο χαρισματικός ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης έσωσε την επανάσταση στη θάλασσα και καθόρισε την ελληνική νίκη.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Νταούλης
Αρχισυνταξία: Δημήτρης Πετρόπουλος
Παραγωγή: 2011-2012
Διάρκεια: 54’
16:00-17:30
«Zωντανό ’21»
Το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το μοναδικό ντοκιμαντέρ-ντοκουμέντο «Ζωντανό ’21», παραγωγής 1977. Απλοί άνθρωποι, κυρίως γέροντες, αφηγούνται γεγονότα της Επανάστασης του 1821, όπως τα άκουσαν από τους παππούδες τους ή όπως διασώθηκαν και έφτασαν σε αυτούς μέσω της προφορικής παράδοσης. Με αυτόν τον τρόπο, «ζωντανεύουν» ξανά μπροστά μας σπουδαίες φάσεις του Αγώνα για την Ελευθερία, στους τόπους όπου διαδραματίστηκαν ιστορικές στιγμές και κρίσιμες μάχες της Επανάστασης: Ύδρα, Δερβενάκια, Τρίπολη, Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας στα Καλάβρυτα, Μεσολόγγι, Αράχωβα, Χάνι της Γραβιάς και αλλού. Κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ καταγράφονται πολύτιμα πλάνα από αγροτικές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Ελλάδας των μέσων της δεκαετίας του 1970, ενώ άκρως σημαντικές είναι οι προφορικές μαρτυρίες των γερόντων που διασώζονται στο πλαίσιο της εκπομπής.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Ζερβουλάκος
Έτος παραγωγής: 1977
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 25/3/1977
Διάρκεια: 80’
19:00-20:00
«Η μηχανή του χρόνου»
«Θεόδωρος Κολοκοτρώνης»
«Η μηχανή του χρόνου», με τον Χρίστο Βασιλόπουλο, γυρίζει πίσω, στο 1821, και παρουσιάζει τη ζωή και τη δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στρατηγική του φυσιογνωμία και στον πρωταγωνιστικό ρόλο που έπαιξε στη μάχη στο Βαλτέτσι, στην Άλωση της Τριπολιτσάς και στην καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια. Εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τη διαφωνία του με την Αντιβασιλεία και πώς αυτή τον οδήγησε στις φυλακές του Ναυπλίου, με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας. Δίνονται πληροφορίες για τη δίκη του, για την καταδίκη του σε θάνατο και για τη μετατροπή της ποινής, λίγα χρόνια αργότερα, σε 20ετή κάθειρξη. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής μεταδίδονται στιγμιότυπα από την ταινία «Η δίκη των δικαστών».
Σκηνοθεσία: Γιώργος Νταούλης
Αρχισυνταξία: Δημήτρης Πετρόπουλος
Παραγωγή: 2010
20:07-21:00
«1821, Η Ελληνική Επανάσταση: Ο φιλελληνισμός»
Σειρά ντοκιμαντέρ
Ο φιλελληνισμός είναι ένα διεθνές κίνημα της δυτικής κοινής γνώμης, το κύριο πρόταγμα του οποίου είναι η αναβίωση, η αναγέννηση της Ελλάδας, των αρχαίων ελληνικών, δημοκρατικών και πατριωτικών αξιών επί ελληνικού εδάφους.
Είναι μια κοινή γνώμη όπου πιέζει τις πολιτικές εξουσίες. Είναι ένα κίνημα της κοινής γνώμης που πιέζει τις πολιτικές εξουσίες, εντατικοποιείται τον καιρό της Επανάστασης, τα χρόνια του αγώνα και οδηγεί στη στρατιωτική παρέμβαση υπέρ των ελληνικών δικαίων, των ξένων στην Ελλάδα. Στην κεντρική φάση του φιλελληνισμού, στα χρόνια της Επανάστασης, έχουμε μία πρώτη, άμεση αντίδραση της κοινής γνώμης, που εκδηλώνεται με τη δραστηριοποίηση των κομιτάτων, σε όλες τις χώρες της τις χώρες τις ευρωπαϊκές και ταυτόχρονα, με την κάθοδο των φιλελλήνων εθελοντών, που δυστυχώς αποδεκατίζονται σύντομα στη μάχη του Πέτα.
Η φιλελληνική συμμετοχή κάμπτεται με τον καιρό των εμφυλίων, για να ενταχθεί εκ νέου με την έλευση του Βύρωνα, τον θάνατό του στο Μεσολόγγι λίγο νωρίτερα, τις πολιορκίες στο Μεσολόγγι και κυρίως με την παρέμβαση Ιμπραήμ, που κατέσφαξε και κατέκαψε την Πελοπόννησο. Έτσι, γύρω στα 1826, έχουμε μια δεύτερη ακμή, μια δεύτερη έξαρση του φιλελληνισμού, η οποία θα οδηγήσει στο Ναβαρίνο.
Σύμβουλος επεισοδίου: Γεώργιος Τόλιας, διευθυντής Ερευνών ΕΙΕ
Ομιλητές: Γεώργιος Τόλιας, Άννα Καρακατσούλη, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΤΘΣ ΕΚΠΑ, Θοδωρής Κουτσογιάννης, έφορος έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, Αλεξάνδρα Σφοίνη, κύρια ερευνήτρια ΕΙΕ, Κωνσταντίνος Βελέντζας, πρόεδρος Εταιρείας Ελληνισμού και Φιλελληνισμού.
Σκηνοθεσία: Αδαμάντιος Πετρίτσης – Αλέξανδρος Κακαβάς
Σενάριο: Αλέξανδρος Κακαβάς
Παραγωγή: 2021
Διάρκεια: 51’
