Της Δήμητρας Μανιφάβα
Με ρυθμό υποχώρησης 2,5% έκλεισε το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2015 ο τζίρος στα σούπερ μάρκετ, σημειώνοντας μια από τις χειρότερες επιδόσεις των τελευταίων ετών. Τα όσα συνέβησαν μες στη χρονιά και ειδικά από τον Ιούλιο κι έπειτα έχουν επηρεάσει καθοριστικά τη ζήτηση και επομένως τις πωλήσεις στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων. Κάθε άλλο τυχαίο είναι ότι ο Σεπτέμβριος, μήνας κατά τον οποίο υπάρχει συνήθως αυξημένη καταναλωτική ζήτηση λόγω της έναρξης της σχολικής χρονιάς και της επιστροφής των καταναλωτών από τις διακοπές, σημειώθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία της IRI, η μεγαλύτερη μείωση πωλήσεων σε ετήσια βάση από τις αρχές του 2015, ήτοι 6,4%.
Για να αντιληφθεί κανείς τη σημασία της υποχώρησης του τζίρου και πόσο επηρεάζει τον κλάδο καθώς έρχεται μετά από μια περίοδο όπου αναμενόταν ανάκαμψη θα πρέπει να σημειωθεί ότι το εννεάμηνο του 2014 σε σύγκριση με το εννεάμηνο του 2013 η μείωση του τζίρου ήταν πολύ μικρότερη σε σχέση με αυτή του 2015 προς το 2014, μόλις 0,8%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η υποχώρηση του τζίρου κατά 2,5% είναι αποτέλεσμα κυρίως της μείωσης του όγκου πωλήσεων και όχι των τιμών, καθώς μάλιστα αυτές από τα τέλη Ιουλίου κι έπειτα αυξήθηκαν σε αρκετά προϊόντα σούπερ μάρκετ μετά τις αναπροσαρμογές που εφαρμόστηκαν στους συντελεστές ΦΠΑ. Ειδικότερα, από τα στοιχεία της IRI προκύπτει ότι ο όγκος πωλήσεων υποχώρησε κατά 1,3% στο εννεάμηνο ενώ οι τιμές ανά μονάδα όγκου κατά 2,5%. Ακόμη και το 2013, χρονιά βαθιάς ύφεσης (με το ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ στο -6,1%), αν και ο τζίρος των σούπερ μάρκετ είχε υποχωρήσει στο εννεάμηνο κατά 3,5%, ο όγκος πωλήσεων είχε μειωθεί κατά 0,1%.
Μείωση παρατηρείται στις πωλήσεις και των τριών βασικών ομάδων προϊόντων που διαθέτουν τα σούπερ μάρκετ: κατά 3,5% στα προϊόντα νοικοκυριού, κατά 3,1% στα είδη προσωπικής φροντίδας και υγιεινής και 2,2% στα τρόφιμα. Μεταξύ των επιμέρους βασικών κατηγοριών αύξηση παρατηρείται μόνο στις πωλήσεις κατεψυγμένων τροφίμων (5,1%), συσκευασμένων τροφίμων (2,9%) και σνακς (1,7%). Η αύξηση στις πωλήσεις των κατεψυγμένων τροφίμων οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στο γεγονός ότι είναι φθηνότερα από τα αντίστοιχα νωπά, ενώ υπάρχει δυνατότητα μεγαλύτερου χρόνου συντήρησης. Ας σημειωθεί ότι τα τρόφιμα αυτά, όπως και τα τυποποιημένα μακράς διάρκειας (ζυμαρικά, όσπρια, κονσέρβες) έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή από την επιβολή των capital controls κι έπειτα. Από την άλλη μία από τις βασικές κατηγορίες τροφίμων, όπως είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, καταγράφει κάμψη πωλήσεων κατά 5,1% στο εννεάμηνο. Η μεγαλύτερη μείωση παρατηρείται στις πωλήσεις αλκοολούχων ποτών (8,5%). Κάμψη των πωλήσεων κατά 4,8% παρατηρείται στα υλικά μαγειρικής, κατά 3,9% στα μη αλκοολούχα ποτά, κατά 3,7% στα είδη προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς, όπως επίσης και στα άλλα προϊόντα νοικοκυριού, κατά 3,3% στα απορρυπαντικά και καθαριστικά σπιτιού και κατά 2,4% στα είδη προσωπικής υγιεινής.
