Με εξαφάνιση κινδυνεύουν τα περίπτερα, εξαιτίας μείωσης της κατανάλωσης κατά την πανδημία, αλλά και της αδυναμίας αποπληρωμής των υποχρεώσεων και η έλλειψη ρευστότητας. Η αποτύπωση της οικονομικής ζημιάς που επέφερε η πανδημία Covid-19 στον κλάδο της Μικρής Λιανικής (περίπτερα) για το έτος 2020, καθώς επίσης και πρόβλεψη για το 2021, καταγράφεται σε έρευνα που πραγματοποίησε το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών σε συνεργασία με την ICAP ΑΕ.
Ο τζίρος των επιχειρήσεων Μικρής Λιανικής (Περίπτερα) στην περιφέρεια Αττικής (πλην Πειραιώς, Δυτικής Αττικής και Λαυρίου) το 2020 παρουσίασε μείωση κατά -196,2 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2021 αναμένεται περαιτέρω μείωση του τζίρου κατά -70,0 εκατ. ευρώ. Η ποσοστιαία μεταβολή πωλήσεων ανήλθε σε -13,8% και για το 2021 προβλέπεται περαιτέρω μείωση κατά -5,7% έναντι του 2020.
Μετά το lockdown η μέση συχνότητα επίσκεψης των καταναλωτών είναι 6,5 επισκέψεις ανά μήνα στα περίπτερα έναντι 6,3 στα mini markets, 5,1 στα καταστήματα ψιλικών και πολύ υψηλότερη συχνότητα, 10,2 επισκέψεις ανά μήνα στα super markets.
Ο κύκλος εργασιών για το 80,5% των επιχειρήσεων Μικρής Λιανικής (περίπτερα) παρουσίασε μείωση το 2020 έναντι του 2019 σε ποσοστό πάνω από -5%. Το 25,3% των επιχειρήσεων κατέγραψε μείωση τζίρου άνω του 50%, το 27,9% μείωση από -30% ως -50% και το 26,0% μείωση από -10% ως -30%. Χωρίς ουσιώδεις μεταβολές εμφανίζεται το 7,8% των επιχειρήσεων, ενώ μόνο το 11,6% του συνόλου δήλωσε ότι αυξήθηκαν οι πωλήσεις του. Οι προβλέψεις για το 2021 δείχνουν βελτίωση του τζίρου με αύξηση πάνω από +5% για το 39,2% των επιχειρήσεων, ωστόσο μερίδιο που ανήλθε στο 43,1% του συνόλου προβλέπει νέα μείωση με ποσοστό άνω του -5%, ενώ παράλληλα δεν προβλέπεται σημαντική αλλαγή για το 17,9% των επιχειρήσεων.
Το 2020 καταγράφηκε αύξηση του ποσοστού των ζημιογόνων επιχειρήσεων στο 65,1% από 28,0% το 2019, με μείωση των κερδοφόρων σε 25,5% από 61,3% το 2019. Οι προβλέψεις για το 2021 δείχνουν μείωση των ζημιογόνων επιχειρήσεων σε 34,7% του συνόλου, με αύξηση του ποσοστού των κερδοφόρων σε 34,0%. Το 22% των επιχειρήσεων δήλωσε αδυναμία να προβλέψει την κατάσταση κερδοφορίας για το 2021.
Συνολικά το 43,9% των επιχειρήσεων του κλάδου επωφελήθηκε από κάποιο ή κάποια από τα μέτρα στήριξης και ενίσχυσης. Τα φορολογικά και τα εργασιακά είναι οι σημαντικότερες κατηγορίες μέτρων στήριξης με μερίδιο 35,0% η κάθε μία και ακολουθούν τα δανειακά μέτρα με 20,0%. Το 47,4% των επιχειρήσεων Μικρής Λιανικής θεωρεί ότι τα μέτρα στήριξης ήταν ανεπαρκή, ενώ το 27,3% κρίνει ότι μέτρα επαρκούν αλλά σε μικρό βαθμό.
Η απασχόληση, για το 67,1% των επιχειρήσεων Μικρής Λιανικής (περίπτερα), παρέμεινε σχεδόν στάσιμη το 2020 έναντι του 2019. Για το 24,9% η μείωση διαμορφώθηκε σε επίπεδο άνω του -5%, ενώ το 8,0% των επιχειρήσεων δήλωσε αύξηση της απασχόλησης σε ποσοστό +5% και άνω. Οι προβλέψεις για το 2021 δείχνουν στασιμότητα στην απασχόληση για το 69,4% των επιχειρήσεων, ενώ το 14,3% προβλέπει άνοδο της απασχόλησης σε ποσοστό +5% και άνω.
Βασικά προβλήματα και ανησυχίες των επιχειρήσεων του κλάδου της Μικρής Λιανικής
Οι ανησυχίες των επιχειρηματιών της Μικρής Λιανικής σχετίζονται με τη μείωση της πελατείας που οφείλεται τόσο στα μέτρα περιορισμού της κίνησης όσο και στον φόβο των ίδιων των πολιτών για την πανδημία, αλλά και την οικονομική ανασφάλεια που βιώνουν οι καταναλωτές, καθώς επίσης και στην μείωση της ρευστότητας.
Τα προβλήματα και οι ανησυχίες σχετικά με τις ίδιες τις επιχειρήσεις επικεντρώνονται στην αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεων, την έλλειψη ρευστότητας, την υψηλή φορολογία, την πολιτική των Δήμων αλλά και τους όρους που θέτουν οι προμηθευτές τους, κυρίως από το εξωτερικό.
Το 69,3% της αξίας πωλήσεων (στοιχεία κυλιόμενου 12μηνου) επιλεγμένων κατηγοριών προϊόντων (τσιπς, σνακς, καφές, νερό, φρυγανιές, ξηροί καρποί, ζαχαρώδη, σοκολάτες, παγωτά, τσίχλες, χυμοί κ.ά.) πραγματοποιείται σε καταστήματα σύγχρονου εμπορίου (super markets) έναντι 30,7% σε καταστήματα παραδοσιακού εμπορίου και από αυτό το 10,2% αφορά περίπτερα ενώ το 20,5% λοιπά καταστήματα εξυπηρέτησης.
Η εκτίμηση των μεγεθών και η ανάλυση των οικονομικών εξελίξεων αφορά τις περιοχές του Νομού Αττικής που υπάγονται στο ΕΕΑ, και πιο συγκεκριμένα τις περιφερειακές ενότητες Κεντρικού, Βόρειου, Δυτικού και Νότιου τομέα Αθηνών και Ανατολικής Αττικής (πλην Λαυρίου).
Η έκθεση βασίστηκε σε στοιχεία που προέκυψαν από την πρωτογενή έρευνα που διεξήχθη σε σημαντικό δείγμα επιχειρήσεων της προαναφερθείσας γεωγραφικής περιοχής, καθώς επίσης και σε στοιχεία από πηγές όπως η ΕΛΣΤΑΤ, η Eurostat, η ICAP DATABANK και το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών.
Προτάσεις των επιχειρηματιών της Μικρής Λιανικής για νέα μέτρα
Τα σημαντικότερα μέτρα στήριξης που προτείνουν οι επιχειρηματίες του κλάδου είναι η οικονομική στήριξη από το κράτος, η μείωση της φορολογίας, η επέκταση του μέτρου της επιδότησης ενοικίου, η αντιμετώπιση των αυξήσεων στην ενέργεια, η μη επιστροφή της επιστρεπτέας προκαταβολής, η διεύρυνση των κριτηρίων ενίσχυσης, η μείωση δημοτικών τελών κ.ά
Δήλωση του προέδρου της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννη Χατζηθεοδοσίου:
«Μετά τη μελέτη για τις ζημιές από την πανδημία στον κλάδο της εστίασης, το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών σε συνεργασία με την ICAP, εκπόνησε ανάλογη μελέτη και για τον κλάδο της Μικρής Λιανικής. Το γεγονός ότι για το 2020 επιχειρήσεις του συγκεκριμένου κλάδου εμφάνισαν μείωση τζίρου περίπου 200 εκατ. ευρώ ενώ ζημιές ύψους 70 εκατ. αναμένονται και για το 2021, καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Τα περίπτερα σιγά σιγά εξαφανίζονται από τον επιχειρηματικό χάρτη εξαιτίας μείωσης της κατανάλωσης αλλά και λόγω των προβλημάτων που απειλούν σήμερα συνολικά το επιχειρείν, όπως η αδυναμία αποπληρωμής των υποχρεώσεων και η έλλειψη ρευστότητας.
Ως Επιμελητήριο και βεβαίως και ως Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος έχουμε ζητήσει από την κυβέρνηση να λάβει στοχευμένα μέτρα στήριξης αυτών των επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων είναι η δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων, η μείωση της φορολογίας, η επέκταση του μέτρου της επιδότησης ενοικίου, η αντιμετώπιση των αυξήσεων στην ενέργεια, η μη επιστροφή της επιστρεπτέας προκαταβολής, η διεύρυνση των κριτηρίων ενίσχυσης, η μείωση δημοτικών τελών.
Εμείς ως ΕΕΑ αλλά και ως ΚΕΕΕ δηλώνουμε ότι θα είμαστε δίπλα στις επιχειρήσεις της Μικρής Λιανικής, με στόχο να τις στηρίξουμε με όλες μας τις δυνάμεις».
