Την 1η Οκτωβρίου 2026, Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 1ο Πανελλαδικό Συμπόσιο Καφέ από την Ελληνική Ένωση Καφέ (ΕΕΚ), με κεντρικό τίτλο: «Διαμορφώνοντας το μέλλον του καφέ: Έμπνευση, ανθεκτικότητα, εξέλιξη». Το συμπόσιο αποτέλεσε ιστορικό ορόσημο για τον κλάδο, συγκεντρώνοντας στο ίδιο βήμα εκπροσώπους της κυβέρνησης, των θεσμικών φορέων της εστίασης και της βιομηχανίας (ΓΣΕΒΕΕ, ΣΕΒΤ, ΣΕΒ), της διεθνούς κοινωνικής δικτύωσης (IWCA) και των επιχειρήσεων καφέ.
Ο καφές στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς ένα εμπορικό προϊόν, αλλά θεμελιώδη πυλώνα της κοινωνικής ζωής, του πολιτισμού και της εθνικής οικονομίας, με ετήσια εγχώρια κατανάλωση που ξεπερνά τους 40.000 τόνους, κύκλο εργασιών που αγγίζει τα 4,5 δισ. ευρώ στη μεταποίηση/εμπόριο (και άνω των 10,6 δισ. ευρώ στη συνολική καφεστίαση) και περισσότερους από 25.000 άμεσα εργαζόμενους (καθώς και πάνω από 410.000 εργαζόμενους στην εστίαση). Παράλληλα, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με πρωτοφανείς εξωγενείς πιέσεις, όπως η κλιματική κρίση που πλήττει τις σοδειές σε Βραζιλία και Βιετνάμ, το αυξημένο κόστος πρώτων υλών, το νέο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο (Κανονισμοί EUDR για την αποψίλωση και PPWR για τις συσκευασίες), καθώς και την υπέρογκη εγχώρια φορολογία (Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ανισορροπία ΦΠΑ 24% στον σερβιριζόμενο καφέ).
Κατά την έναρξη του Συμποσίου, τις εργασίες του οποίου συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιώργος Λαμπίρης, Υπεύθυνος Γραφείου Τύπου της Ελληνικής Ένωσης Καφέ, χαιρετισμό απηύθυνε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης, επισημαίνοντας ότι ο καφές αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της εστίασης, του λιανεμπορίου και της τουριστικής ακτινοβολίας της Ελλάδας. Υπογράμμισε τη συνεισφορά του κλάδου με ετήσια κατανάλωση άνω των 40.000 τόνων και 25.000 εργαζόμενες οικογένειες, ενώ αναγνώρισε και τις παγκόσμιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, όπως κλιματική κρίση, διακυμάνσεις τιμών πρώτων υλών, μεταφορές και ανάγκη περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Ο κ. Τσαβδαρίδης δεσμεύτηκε για σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον, μείωση της γραφειοκρατίας και ενίσχυση της πράσινης μετάβασης.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο κ. Δημήτρης Μαρκόπουλος, Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Ο καφές στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα καθημερινό ρόφημα, αλλά ένας ισχυρός οικονομικός πολλαπλασιαστής. Πρόκειται για έναν κλάδο με κύκλο εργασιών που αγγίζει τα 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ, στηρίζοντας χιλιάδες επιχειρήσεις, θέσεις εργασίας, το λιανεμπόριο, την εστίαση και τον τουρισμό μας.
Ως Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρμόδιος Υφυπουργός για τη Φορολογική Πολιτική, αφουγκραζόμαστε πλήρως τους προβληματισμούς και τα αιτήματα της αγοράς. Γνωρίζουμε το αίτημα του κλάδου για την κατάργηση ή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στον καφέ, καθώς και για την ορθολογικοποίηση των συντελεστών ΦΠΑ. Προτεραιότητά μας είναι η διαμόρφωση ενός σταθερού, απλοποιημένου και δίκαιου φορολογικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, εντείνουμε τους ελέγχους για την πάταξη του λαθρεμπορίου και του παραεμπορίου καφέ, διασφαλίζοντας συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού για τις συνεπείς ελληνικές επιχειρήσεις. Η Πολιτεία στέκεται ως αρωγός δίπλα στον κλάδο του καφέ για τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης και των επενδύσεων στην πατρίδα μας».
Ο κ. Γιώργος Καβαθάς, Πρόεδρος ΓΣΕΒΕΕ, ανέφερε στην ομιλία του ότι ο καφές στην Ελλάδα είναι στοιχείο πολιτισμού και κοινωνικής συνοχής. Όπως είπε, η καφεστίαση συνδέεται με δεκάδες υποστηρικτικούς κλάδους (κατασκευές, εξοπλισμό, τροφοδοσία) με πολλαπλασιαστή οικονομικής δραστηριότητας 2,2. Αποκάλυψε ότι το 2025 έκλεισε με μείωση κύκλου εργασιών 3,4% (~600 εκατ. ευρώ) στην καφεστίαση (από 11,3 δισ. ευρώ σε 10,6 δισ. ευρώ), ενώ το α' εξάμηνο 2026 καταγράφει περαιτέρω πτώση 4-4,5%. Ο ίδιος άσκησε δριμεία κριτική για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), που επέφερε πάνω από 1 δισ. ευρώ στα κρατικά ταμεία σε μία δεκαετία (με επιβάρυνση έως 4 ευρώ/κιλό στον στιγμιαίο). Ζήτησε την άμεση εξομάλυνση του ΦΠΑ στον σερβιριζόμενο καφέ από το 24% στο ενιαίο 13% (όπως ισχύει στο takeaway/delivery), δεδομένου ότι το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε μόλις 70-80 εκατ. ευρώ, όπως είπε.
Η κ. Βάσω Παπαδημητρίου, Γενική Διευθύντρια ΣΕΒΤ, ανέφερε στον χαιρετισμό της ότι ο κλάδος τροφίμων & ποτών είναι πρώτος στη μεταποίηση, με τζίρο 26 δισ. ευρώ, εξαγωγές 7,5 δισ. ευρώ και 370.000 συνολικές θέσεις εργασίας, με την αγορά του καφέ να συνεισφέρει 4,5 δισ. ευρώ στον κύκλο εργασιών της βιομηχανίας τροφίμων. Όπως είπε: «Με τον πρόεδρο της ΕΕΚ, τον κ. Γιάγκογλου, συνεργαζόμαστε σε μια εποχή σημαντικών προκλήσεων: την κλιματική κρίση (που απειλεί την παραγωγή, τις πρώτες ύλες και την επισιτιστική επάρκεια), τις γεωπολιτικές εντάσεις (όπως στη Μέση Ανατολή) και το απαιτητικό ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Αναφέρω τον Κανονισμό για την Αποψίλωση των Δασών (EUDR), τον κανονισμό βιωσιμότητας, καθώς και τον νέο Κανονισμό για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR).
Όλα αυτά συνεπάγονται σημαντικά κόστη σε πρώτες ύλες, ενέργεια, συσκευασία και διανομή. Παράλληλα, αντιμετωπίζουμε την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και την ανάγκη επανακατάρτισης, αλλά και τις αυξημένες προσδοκίες των καταναλωτών για βιώσιμα και ποιοτικά προϊόντα».
Ο κ. Βάκης Μωρέλλας, Υπεύθυνος Σχέσεων ΜμΕ στον ΣΕΒ, σημείωσε ότι ο κλάδος του καφέ αποδεικνύει ότι δεν απαιτείται παραγωγή της πρώτης ύλης εγχωρίως για τη δημιουργία υψηλής εγχώριας προστιθέμενης αξίας. Έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την υστέρηση των ελληνικών ΜμΕ στην Τεχνητή Νοημοσύνη (μόνο 20% έχει ασχοληθεί, μόλις 4% την έχει εφαρμόσει) και ανέλυσε τη χρήση εφαρμογών AI στην αλυσίδα παραγωγής και πώλησης καφέ. Επίσης, ανέδειξε την τάση Health & Wellness μέσω της ελληνικής βιοτεχνολογίας για πιστοποίηση των αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του καφέ, ενώ ζήτησε «ρεαλιστική βιωσιμότητα» χωρίς υπερβολική γραφειοκρατία συμμόρφωσης (όπως π.χ. για τις συντεταγμένες γεωτεμαχίων EUDR).
Η κ. Μαριλένα Κουίδου, Πρόεδρος IWCA Greece, παρουσίασε το μότο: “When women are empowered, communities thrive” («Όταν οι γυναίκες ενδυναμώνονται, οι κοινωνίες ευημερούν»), αναφέροντας ότι στις χώρες παραγωγής, οι γυναίκες παρέχουν έως και το 70% της εργασίας, αλλά στερούνται πρόσβασης σε γη και χρηματοδότηση. Με βάση διεθνή δεδομένα που παρέθεσε, εταιρείες με γυναίκες στη διοίκηση έχουν 39% μεγαλύτερη πιθανότητα οικονομικής υπεραπόδοσης (McKinsey), 6 φορές μεγαλύτερη καινοτομία (Deloitte) και 20%-30% αύξηση αγροτικής παραγωγής, με ίση πρόσβαση σε πόρους (FAO). Ανακοίνωσε επίσης την 1η έρευνα στην Ελλάδα για τη γυναίκα στον κλάδο του καφέ, όπως και πρόγραμμα mentoring από το IWCA Greece.
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ, κ. Τάσος Γιάγκογλου, περιέγραψε την αλυσίδα αξίας του καφέ και την ανάγκη συλλογικής ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή (ανθεκτικές ποικιλίες, διαχείριση νερού). Όπως, ειδικότερα, ανέφερε: «Πίσω από κάθε φλιτζάνι καφέ υπάρχει μια σύνθετη αλυσίδα: καλλιεργητές, χώρες παραγωγής, μεταφορές, εισαγωγείς, μονάδες επεξεργασίας και μεταποίησης, επιχειρήσεις εστίασης, λιανεμπόριο και καταναλωτής. Κανένας κρίκος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος τις αλλαγές». Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ρυθμιστικό Πλαίσιο, αναφέρθηκε στις απαιτήσεις και το χρονοδιάγραμμα του Κανονισμού για προϊόντα χωρίς αποψίλωση δασών (EUDR), σημειώνοντας ότι η Ελληνική Ένωση Καφέ συμμετέχει ενεργά στον ευρωπαϊκό διάλογο μέσω της ιδιότητας μέλους στο European Coffee Federation (ECF), επιδιώκοντας περιβαλλοντική προστασία χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση της επιχειρηματικότητας.
Επανέλαβε το πάγιο αίτημα για κατάργηση ή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), τονίζοντας ότι στην Ελλάδα, ο ΕΦΚ αποτελεί δυσβάσταχτη επιβάρυνση, εν μέσω πληθωριστικής κρίσης. Ο κ. Γιάγκογλου έκλεισε την ομιλία του παρουσιάζοντας τις 6 μεγάλες θεσμικές επιτυχίες της Ελληνικής Ένωσης Καφέ:
1. Μετάπτωση συντελεστή ΦΠΑ στο 13% (αποτροπή μόνιμου 24%).
2. Επιστροφή ΕΦΚ στις εξαγωγές καφέ.
3. Ένταξη του ΚΑΔ 1083 (επεξεργασία καφέ) σε προγράμματα ΕΣΠΑ μετά από 2 χρόνια διαπραγματεύσεων.
4. Αναγνώριση φυσικής απομείωσης βάρους (φύρας) πράσινου καφέ σε φορολογικές αποθήκες.
5. Απαλλαγή χρησιδανείων μηχανολογικού εξοπλισμού από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγών (χαρτόσημο).
6. Ενεργός συμμετοχή στη διαβούλευση νομοσχεδίων κατά του λαθρεμπορίου, αντιπληθωριστικών μέτρων και βιομηχανικού χωροταξικού.
Η 1η Ενότητα του Συμποσίου επικεντρώθηκε στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις που διαμορφώνουν το μέλλον της βιομηχανίας καφέ. Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Καφέ (ECF) παρουσίασαν τις θεσμικές πρωτοβουλίες στις Βρυξέλλες για τη διαχείριση των αυστηρών ευρωπαϊκών κανονισμών (EUDR, PPWR, ασφάλεια τροφίμων) και τη στρατηγική τοποθέτηση του καφέ ως βιώσιμου οικονομικού πυλώνα.
Ειδικότερα, οι κυρίες Eileen Gordon, Secretary General, European Coffee Federation (ECF) και Martina Fumagalli, Public Affairs & Communications Junior Manager, European Coffee Federation (ECF), αφού επεσήμαναν ότι η ECF εκπροσωπεί 16 εθνικές ενώσεις και 47 εταιρικά μέλη, καλύπτοντας το 90% του καφέ που μεταποιείται στην Ευρώπη (50% του παγκόσμιου εμπορίου), έκαναν αναφορά στη μετάβαση από το Green Deal στην «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας» (Competitive Compass) για μείωση της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης των ΜμΕ.
Στη συνέχεια, ο κ. Gerd Müller-Pfeiffer (International Coffee Consulting) παρέθεσε κεντρική ομιλία, στην οποία ανέλυσε τα παγκόσμια οικονομικά μεγέθη, τις νέες καταναλωτικές τάσεις, τις προκλήσεις στην αλυσίδα αξίας, καθώς και τη μεγάλη ευκαιρία διεθνούς προβολής του ελληνικού freddo. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι το παγκόσμιο μέγεθος της αγοράς αποτιμάται σε 500 δισ. δολ., με την παραγωγή να έχει διπλασιαστεί σε 30 χρόνια (180 εκατ. σακιά). Σημείωσε ότι η Ευρώπη (40% κατανάλωσης) και η Β. Αμερική (23%) είναι ώριμες/σταθερές αγορές, με την ανάπτυξη να έρχεται από Ασία, Αφρική (διπλασιασμός πληθυσμού έως το 2050 στα 2,5 δισ.), Ινδία και Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε για την «Επανάσταση Cold Brew & RTD», με 2 στους 3 νέους να πίνουν τακτικά κρύο καφέ. Η αγορά Cold Brew εκτίμησε ότι θα φτάσει τα 16 δισ. δολ. έως το 2032, προσελκύοντας καταναλωτές από τα αναψυκτικά. Αναφέρθηκε ακόμη στην κρίση που καταγράφεται στις χώρες παραγωγής και τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει μοναδική κουλτούρα ολοήμερου κρύου καφέ, εντοπίζοντας τεράστια ευκαιρία διεθνοποίησης του freddo (κατά το παράδειγμα του Flat White) και ανάπτυξης της κατηγορίας RTD.
Η 2η ενότητα του 1ου Πανελλαδικού Συμποσίου Καφέ επικεντρώθηκε στις μεγάλες οικονομικές, περιβαλλοντικές και ρυθμιστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος του καφέ σε εγχώριο και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, ανέδειξε την οικονομική ασφυξία της μικρομεσαίας εστίασης λόγω της αύξησης του λειτουργικού κόστους (+40%), της άνισης φορολόγησης και της στρέβλωσης μεταξύ takeaway και σερβιριζόμενου καφέ. Όπως επεσήμανε: «Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να μετακυλίσουν όλη αυτή την αύξηση στον καταναλωτή, γιατί θα χάσουν την πελατεία τους. Έτσι, πολλές επιχειρήσεις δουλεύουν με ζημιά». Ο ίδιος τόνισε ακόμη: «Όταν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πληρώνουν 22% φόρο, ενώ ορισμένες πολυεθνικές και καρτέλ πληρώνουν τελικά 5% με 7%, το βάρος μεταφέρεται στις πλάτες των μικρών. Είμαι υπέρ της ελεύθερης οικονομίας και του ανταγωνισμού, αλλά με ίσους κανόνες για όλους. Για να επιβιώσουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, απαιτείται ίδια μεταχείριση, τόσο στις υποχρεώσεις όσο και στις ενισχύσεις».
Ο κ. Πασχάλης Καστανάς, Sustainable Packaging Manager, Nestlé Greece/Albania/Cyprus, παρουσίασε τη βιωσιμότητα ως μοναδική προϋπόθεση διασφάλισης της εφοδιαστικής αλυσίδας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, αναλύοντας την ευρωπαϊκή πρωτιά της Ελλάδας στην κατανάλωση Out-of-Home (40%) και τους κανονισμούς EUDR, PPWR, ETS2. Ειδικότερα, ανέφερε ότι «η κλιματική αλλαγή απειλεί άμεσα την παραγωγή. Ήδη το 97% της παγκόσμιας παραγωγής έχει επηρεαστεί από ακραία καιρικά φαινόμενα, ενώ εκτιμάται μείωση της απόδοσης των καλλιεργειών από 2,5% έως 10%. Αν δεν ληφθούν μέτρα, έως το 2050 θα απαιτηθούν 10 έως 20 εκατομμύρια εκτάρια νέων γαιών για να καλυφθεί η ζήτηση».
Στη συνέχεια, οι εκπρόσωποι της European Coffee Federation (ECF), Isabelle Lemens και Giovanni Lamperti, ανέλυσαν τις τελευταίες θεσμικές εξελίξεις στις Βρυξέλλες, υπογραμμίζοντας τις επιτυχίες της ECF για τη μείωση της γραφειοκρατίας στον EUDR, την εξαίρεση του καφέ από τα όρια ορυκτελαίων (MOAH) και τις παρεμβάσεις για το ακρυλαμίδιο και τα φυτοφάρμακα. Ειδικότερα, και σε ό,τι αφορά τον κανονισμό EUDR (Αποψίλωση Δασών), επισημάνθηκε η επίτευξη αναβολής της εφαρμογής για την 1.1.2027, χαρακτηρίζοντας ως σημαντική νίκη τη συμπερίληψη του στιγμιαίου καφέ και την εξαίρεση δειγμάτων/συσκευασιών μεταφοράς. Επίσης, επισημάνθηκε ότι οι καβουρδιστές θεωρούνται πλέον μεταποιητές, γλυτώνοντας τη μεταβίβαση κωδικών Due Diligence στους λιανέμπορους.
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση, με τίτλο “Coffee: The powerful category, GR Landscape”, πραγματοποίησε η κ. Σοφία Κυριακουλέα, Στέλεχος Πωλήσεων, Υπηρεσίες Λιανεμπορίου, NielsenIQ.
Η παρουσίαση της NielsenIQ ανέδειξε τον καφέ ως μια ανθεκτική οικονομική δύναμη στην Ελλάδα, η οποία καταγράφει διψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης τζίρου (+11% στο οργανωμένο λιανεμπόριο), παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Αναλυτικότερα, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα key points:
- Ο καταναλωτής του 2026 επιδεικνύει ανθεκτικότητα, επαγρύπνηση και σκόπιμη κατανάλωση. Δεν ξοδεύει λιγότερα παντού, αλλά επιλέγει με αυστηρά κριτήρια.
- 38% των καταναλωτών μειώνει το φαγητό έξω και 36% την ψυχαγωγία εκτός σπιτιού, ενώ προστατεύει δαπάνες για υγεία, ασφάλιση και σουπερμάρκετ.
- Τα καφέ συγκεντρώνουν 74,2% επιλεξιμότητα. Ο καφές (ζεστός/κρύος) είναι το 2ο δημοφιλέστερο ρόφημα εκτός σπιτιού (57,9%), αποτελώντας κοινωνική περίσταση όλη τη μέρα.
- 1 στους 2 (50%) μειώνει την κατανάλωση καφέ εκτός σπιτιού. Ωστόσο, το 43% επισκέπτεται χώρους καφέ 1-2 φορές την εβδομάδα (90% καφετέριες, 44,3% αλυσίδες/on-the-go).
- Η κατανάλωση εκτός σπιτιού εκπαιδεύει τον καταναλωτή, ο οποίος αναζητά εξοπλισμό για να αναπαράξει την ίδια εμπειρία στο σπίτι.
- 60% των καταναλωτών έβαλε καφέ στο καλάθι του κατά την τελευταία επίσκεψη στο σουπερμάρκετ (4η κατηγορία FMCG).
- Ο τζίρος του καφέ στο οργανωμένο λιανεμπόριο αναπτύσσεται με +11% (διπλάσιος ρυθμός από το σύνολο των FMCG +5,5%).
- Ο καφές είναι η #3 κατηγορία σε συνολικό τζίρο στο σουπερμάρκετ (πίσω από τυρί και γάλα), ενώ οι 2 πρώτοι κωδικοί σε πωλήσεις στην Ελλάδα είναι προϊόντα καφέ!
- Μέγεθος Αγοράς: 304,7 εκατ. ευρώ μέχρι τον Ιούλιο του 2026 (έναντι 500 εκατ. ευρώ το 2025), με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης +6,5% (2018-2026).
- Κατηγορίες Καφέ: #1 Ελληνικός καφές (μεγάλος όγκος, αύξηση τιμής +35,7%), #2 Στιγμιαίος καφές, Espresso & Κάψουλες (7,6% όγκου με ταχύτατη ανάπτυξη).
- Έτοιμοι Καφέδες (RTD): Αγορά 16,8 εκατ. ευρώ, με το 65,9% των πωλήσεων να πραγματοποιείται στο κανάλι Convenience (μίνι μάρκετ/περίπτερα).
- Πωλήσεις Μηχανών: 403.000 τεμάχια το 2025 με μέση τιμή 83 ευρώ. Οι μηχανές κάψουλας κατέχουν το 43,2% της αγοράς.
- Τρίπτυχο Καταναλωτή: Ευκολία, Εξατομίκευση και Επαγγελματικό Αποτέλεσμα στο σπίτι.
