«Οι αυστηρότεροι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν έχουν οδηγήσει ούτε σε ουσιαστική αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών ούτε σε αποκλιμάκωση των ενοικίων στις ευρωπαϊκές πόλεις όπου εφαρμόζονται εδώ και χρόνια» επισημαίνει σε ανακοίνωσή του ο STAMA Greece (επίσημος φορέας εκπροσώπησης των εταιρειών διαχείρισης βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Ελλάδα) με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Affordable Housing Act.
Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων στην Ελλάδα συμφωνεί με την ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος της ακριβής στέγης. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι νέοι περιορισμοί χωρίς επαρκή στοιχεία και αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών μπορεί να πλήξουν ιδιοκτήτες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες, χωρίς να δημιουργήσουν περισσότερα σπίτια για μακροχρόνια μίσθωση.
Ο SΤΑΜΑ Greece συμμετείχε, μέσω του προέδρου του, στην επιτροπή της European Holiday Home Association (EHHA) για τον Affordable Housing Act και συντάσσεται με την κοινή ευρωπαϊκή θέση ότι κάθε παρέμβαση πρέπει να στηρίζεται σε αξιόπιστα δεδομένα, να αφορά αποκλειστικά τις περιοχές όπου αποδεικνύεται πραγματικό πρόβλημα και να συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις απέναντι σε αδικαιολόγητες απαγορεύσεις.
Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, η εμπειρία περιοχών που έχουν ήδη εφαρμόσει αυστηρούς περιορισμούς δείχνει ότι η απόσυρση καταλυμάτων από τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως την επιστροφή τους στη μακροχρόνια αγορά. Στη Βαρκελώνη, όπου οι νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν παγώσει από το 2014, τα ενοίκια ανά τετραγωνικό μέτρο αυξήθηκαν, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η EHHA, κατά 72%.
Στη γαλλική Χώρα των Βάσκων, οι περιορισμοί μείωσαν κατά περίπου 6.000 τα ακίνητα που διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση, αλλά μόλις το 5% αυτών επέστρεψε στη μακροχρόνια αγορά.
Την ίδια στιγμή, οι εκτιμήσεις για το 2026 κάνουν λόγο για απώλεια οικονομικής δραστηριότητας ύψους 230,4 εκατ. ευρώ τον χρόνο και για περίπου 4.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας που τίθενται σε κίνδυνο.
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν στο 1,2% του συμβατικού οικιστικού αποθέματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ένα σημαντικό μέρος τους αφορά κύριες κατοικίες που εκμισθώνονται περιστασιακά ή εξοχικές κατοικίες οι οποίες δεν θα περνούσαν στη μακροχρόνια αγορά ακόμη και αν σταματούσε η τουριστική αξιοποίησή τους. Αντίθετα, περίπου το 20% των κατοικιών στην ΕΕ παραμένει κενό.
Ο STAMA Greece υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της έλλειψης προσιτής στέγης απαιτεί πολιτικές για την αξιοποίηση αυτού του αποθέματος, την ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και την κατασκευή νέων κατοικιών.
Σύμφωνα με τον STAMA Greece, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η περιορισμένη προσφορά αποτελεί βασική αιτία του προβλήματος. Από το 2010, οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 60,5% και τα ενοίκια κατά 28,8%.
Ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός για τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις εφαρμόζεται από τις 20 Μαΐου 2026. Η υλοποίησή του, όμως, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν υπάρχουν πλήρη και συγκρίσιμα στοιχεία για ολόκληρη την ΕΕ, υποστηρίζει ο STAMA Greece.
Ο STAMA Greece ζητά τα δεδομένα του Κανονισμού να αποτελούν τη βάση κάθε απόφασης για νέους περιορισμούς. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις επιβαρύνουν ουσιαστικά τη διαθεσιμότητα ή το κόστος της κατοικίας στη συγκεκριμένη περιοχή και ότι ηπιότερα μέτρα δεν θα μπορούσαν να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.
Παράλληλα, πριν από κάθε παρέμβαση πρέπει να αξιολογούνται οι επιπτώσεις στην απασχόληση, στο εισόδημα των ιδιοκτητών, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην τοπική οικονομία.
Ο πρόεδρος του STAMA Greece, Βασίλης Αργυράκης, δήλωσε: «Η έλλειψη προσιτής στέγης είναι ένα πραγματικό και σύνθετο πρόβλημα, το οποίο δεν μπορεί να λυθεί αναζητώντας εύκολους ενόχους. Η εμπειρία πόλεων που εφαρμόζουν εδώ και χρόνια αυστηρούς περιορισμούς δείχνει ότι λιγότερα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν σημαίνουν αυτομάτως περισσότερα σπίτια ή χαμηλότερα ενοίκια. Στην Ελλάδα, όπου έχουν ήδη επιβληθεί αναστολές νέων εγγραφών στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, πρέπει να μετρήσουμε το πραγματικό στεγαστικό αποτέλεσμα των παρεμβάσεων, αλλά και τις επιπτώσεις τους στην οικονομία και στην απασχόληση. Η λύση βρίσκεται κυρίως στην αύξηση της προσφοράς: στην αξιοποίηση των κενών κατοικιών, στις ανακαινίσεις και στην κατασκευή νέων και οικονομικά προσιτών σπιτιών. Ο STAMA Greece στηρίζει ένα σύγχρονο και δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς, αλλά οι αποφάσεις πρέπει να βασίζονται σε στοιχεία και όχι σε γενικεύσεις».
Ενόψει της συζήτησης του Affordable Housing Act στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ, ο STAMA Greece ζητά:
- διαβούλευση με τους φορείς της αγοράς πριν από κάθε νέο μέτρο
- δημοσιοποίηση των στοιχείων που δικαιολογούν τους περιορισμούς
- αξιολόγηση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων
- περιοδικό έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε παρέμβασης
- επανεξέταση και των περιορισμών που βρίσκονται ήδη σε ισχύ
- δυνατότητα προσφυγής απέναντι σε μέτρα που δεν είναι αναγκαία ή αναλογικά.
Ο Σύνδεσμος θα συνεχίσει να συμμετέχει, σε συνεργασία με την EHHA, στον ευρωπαϊκό και εθνικό διάλογο, υποστηρίζοντας πολιτικές που αυξάνουν πραγματικά την προσφορά προσιτής κατοικίας χωρίς να πλήττουν αδικαιολόγητα τους επαγγελματίες και τις τοπικές κοινωνίες που στηρίζονται στη βραχυχρόνια μίσθωση.
