Η βιώσιμη ανάπτυξη και η μετάβασή της από τη στρατηγική στην πράξη, βρέθηκαν στο επίκεντρο δύο θεματικών συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο Hellenic Growth Agora, του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, στη συζήτηση «Βιώσιμη Γαλάζια Ανάπτυξη: Χτίζοντας τους Λιμένες του Μέλλοντος» αναδείχθηκαν οι προϋποθέσεις για τη βιώσιμη μετάβαση των ελληνικών λιμένων, με έμφαση στις αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές, την ηλεκτροδότηση των πλοίων από τη στεριά (Onshore Power Supply – OPS) και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Παράλληλα, στο πάνελ «Μετατρέποντας το ESG σε επιχειρησιακή αξία», η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη η βιωσιμότητα να υπερβεί το επίπεδο της κανονιστικής συμμόρφωσης και του reporting και να ενσωματωθεί στον πυρήνα της επιχειρηματικής λειτουργίας, λειτουργώντας ως μοχλός ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας και δημιουργίας μετρήσιμης αξίας.
Ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά να συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα των λιμένων, της ναυτιλίας και της ελληνικής οικονομίας. Όπως τόνισε, οι επενδύσεις για τη μετάβαση οφείλουν να στηριχθούν και σε πόρους που ήδη καταβάλλονται από τις θαλάσσιες μεταφορές στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System – ETS), ώστε μέρος τους να επενδύεται στην ίδια αλυσίδα αξίας.
«Μαζί με το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο φιλοδοξούμε να διαμορφώσουμε ένα εθνικό portfolio, όχι απλώς για τους λιμένες, αλλά για την οικονομία των λιμένων και των θαλάσσιων μεταφορών», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε ότι η συνεργασία με το Ταμείο έχει ήδη επιταχύνει κρίσιμες υποδομές και επενδύσεις, με σύγχρονη αντίληψη και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ο Principal Advisor της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Αλέξανδρος Ζαχάρωφ, εστίασε στη μετατροπή των αναπτυξιακών ιδεών σε ώριμα και χρηματοδοτήσιμα έργα. Όπως επισήμανε, η ΕΤΕπ δεν παρέχει μόνο μακροπρόθεσμη χαμηλότοκη χρηματοδότηση, αλλά και τεχνική βοήθεια για τη σωστή προετοιμασία των έργων. Ιδιαίτερη αξία έχει ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και δανεισμού (blended finance), ο οποίος μπορεί να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό και να διασφαλίσει τη μακροχρόνια βιωσιμότητά τους.
Αναφερόμενος στις μελέτες κλιματικής τρωτότητας που εκπονήθηκαν, με τη συνεργασία του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, για τα λιμάνια Πάτρας, Αλεξανδρούπολης, Βόλου και Ηρακλείου, ο κ. Ζαχάρωφ ανέφερε ότι οι απαιτούμενες παρεμβάσεις εκτιμώνται συνολικά σε περίπου 50 με 60 εκατ. ευρώ.
Ο Senior Advisor στη Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας του ΔΕΔΔΗΕ, Κωνσταντίνος Μαμμάσης, περιέγραψε το μέγεθος της ενεργειακής πρόκλησης: από τα περίπου 93 MVA σήμερα στα 20 μεγαλύτερα ελληνικά λιμάνια, οι ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των υποδομών OPS που πρέπει να κατασκευαστούν εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σε 622 MVA. Οι επενδύσεις για τις εγκαταστάσεις εντός λιμένων υπολογίζονται σε περίπου 340 εκατ. ευρώ, ενώ οι αναγκαίες παρεμβάσεις εκτός λιμένων εκτιμώνται σε περίπου 150 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Μαμμάσης ανέφερε ότι στην Ηγουμενίτσα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι αναβαθμίσεις υποσταθμών και η κατασκευή των απαραίτητων γραμμών, με στόχο τη λειτουργία της υποδομής έως το τέλος του 2027, ενώ για τη Ραφήνα έχει προγραμματιστεί η ενίσχυση του δικτύου. Για τα υπόλοιπα λιμάνια που εμπίπτουν στις σχετικές υποχρεώσεις, οι ανάγκες έχουν χαρτογραφηθεί και εντάσσονται στο πενταετές πλάνο ενίσχυσης του δικτύου.
Η Προϊσταμένη της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ του ΥΝΑΝΠ, Αθηνά Φωκά, αναφέρθηκε στην προτεραιοποίηση των λιμενικών υποδομών και στην ανάγκη ευθυγράμμισης των επενδύσεων με τις πραγματικές ανάγκες των πλοίων.
Ο Πρόεδρος της Ε.ΛΙΜ.Ε. και του ΟΛΠΑ, Παναγιώτης Αναστασόπουλος, στάθηκε στον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων και στην άμεση αξιοποίηση των μελετών για την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Ο Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Προυσαλίδης, υπογράμμισε ότι η επίτευξη των στόχων έως το 2030 απαιτεί επιτάχυνση, συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων υπουργείων, ενώ επισήμανε ότι είναι εξαιρετικά κρίσιμο να διαμορφωθεί ρυθμιστικό πλαίσιο που θα διέπει τη λειτουργία των νέων ενεργειακών υποδομών που θα κατασκευαστούν στους λιμένες.
Την πρώτη συζήτηση συντόνισε ο Αχιλλέας Τόπας, Senior Manager, Corporate Communications & Affairs του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου.
Για τους μετρήσιμους στόχους του ESG μίλησε η Ευγενία Μαύρου, Senior Manager, Sustainability Integration του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου. Η κυρία Μαύρου έθεσε στο επίκεντρο τη μετάβαση του ESG από τον σχεδιασμό στην πράξη, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική ενσωμάτωσή του στο επιχειρηματικό μοντέλο προϋποθέτει μετρήσιμους στόχους, σαφή κατανομή ευθύνης και συστηματική παρακολούθηση. Στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται οριζόντια στις θυγατρικές, μέσα από ESG KPIs στους άξονες Environment, Social και Governance, τακτικό reporting και εξειδικευμένες πρακτικές ανάλογα με τις ανάγκες κάθε κλάδου.
Ο Πάκης Παπαδημητρίου, Chair of the Corporate Sustainability Committee της AmCham Greece, υπογράμμισε ότι η ουσία του ESG δεν βρίσκεται στο reporting και στην κανονιστική συμμόρφωση, αλλά στην ικανότητά του να ενισχύει την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Στάθηκε ιδιαίτερα στη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι η ακύρωση θεμελιωδών αρχών του ευρωπαϊκού μοντέλου ή η δαιμονοποίηση του ESG.
Ο Αλέξανδρος Φλώρος, ESG & Sustainable Finance Officer της Euronext, υπογράμμισε ότι η ουσία του ESG δεν βρίσκεται στην τυπική συμμόρφωση, αλλά στην ικανότητά του να προστατεύει την υφιστάμενη αξία μιας επιχείρησης και να δημιουργεί νέα. Όπως σημείωσε, πραγματική στρατηγική αξία παράγεται όταν μια εταιρεία λύνει ουσιαστικά προβλήματα και βελτιώνει τη θέση της στην πράξη, χωρίς να χρειάζεται να «επικαλείται» διαρκώς όρους όπως ESG, βιωσιμότητα ή ανθεκτικότητα.
Η Έφη Λαζαρίδου, CEO της Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, ανέδειξε τον διπλό ρόλο του ESG στον πρωτογενή τομέα, ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας αλλά και ως προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της παραγωγής. Όπως ανέφερε, μέσα από τις σχετικές παρεμβάσεις πάνω από το 58% των επιχειρήσεων που υποστηρίζονται μειώνουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, ενώ σε πάνω από το 60% καταγράφεται αύξηση του περιθωρίου κέρδους.Η Υγεία και Ασφάλεια στον πυρήνα της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας
Ο Αλέξανδρος Σοφιανόπουλος, General Manager της GEP Health & Safety, σημείωσε ότι η επένδυση στην ασφάλεια είναι πρωτίστως επένδυση στον άνθρωπο, αλλά και στη θωράκιση του ίδιου του οργανισμού: στην ικανότητά του να γνωρίζει τους κινδύνους του, να προστατεύει τους εργαζομένους του και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε απρόβλεπτα γεγονότα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενσωμάτωση της Υγείας και Ασφάλειας στην εταιρική κουλτούρα και στον καθημερινό τρόπο λήψης αποφάσεων, σημειώνοντας ότι εκεί αποτυπώνεται η πραγματική επιχειρησιακή της αξία.
