Σταθερά θετικό ισοζύγιο ιδρύσεων στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, με την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, όμως, να συγκεντρώνουν πάνω από το ήμισυ της επιχειρηματικής βάσης ενώ το 33% των ενεργών εταιρικών επιχειρήσεων λειτουργεί έως 2 έτη και το 18,7% από 3 έως 5 έτη με την εντονότερη φθορά να εντοπίζεται μεταξύ του τρίτου και του πέμπτου έτους λειτουργίας.
Οι νέες ιδρύσεις απομακρύνονται σταδιακά από το παραδοσιακό εμπόριο και στρέφονται προς τις μεταφορές, τις κατασκευές και τις επαγγελματικές υπηρεσίες ενώ, η μέση ηλικία των επιχειρηματικών προσώπων είναι 46,6 έτη ενώ η συμμετοχή των ηλικιών έως 29 ετών περιορίζεται στο 7,2% και η γυναικεία συμμετοχή στο 31,3%.
Τα παραπάνω είναι μερικά από τα συμπεράσματα της «Ετήσιας Έκθεσης Επιχειρηματικότητας: ΓΕΜΗ 2025» του Ινστιτούτου Ερευνών και Μελετών (ΙΕΜΕ) της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ) που παρουσιάστηκε στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας (ΝΟΗΣΙΣ), στο πλαίσιο των εργασιών της γενικής συνέλευσης της ΚΕΕΕ στη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Σε σημερινή ανακοίνωση της ΚΕΕΕ σημειώνεται ότι η έκθεση εκπονήθηκε με σκοπό τη συστηματική αποτύπωση, παρακολούθηση και ανάλυση των χαρακτηριστικών του καταγεγραμμένου επιχειρηματικού πληθυσμού της χώρας. Βασίζεται αποκλειστικά σε διοικητικά δεδομένα του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.ΜΗ.), με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2025, ενώ οι δείκτες οικονομικής επίδοσης αντλούνται από τα οικονομικά στοιχεία της χρήσης 2024. Η αρχική βάση περιλάμβανε 1.615.379 εγγραφές, οι οποίες μετά τον έλεγχο ποιότητας διαμορφώθηκαν σε 1.610.442 μοναδιαίες επιχειρηματικές οντότητες.
Τα βασικά ευρήματα
Τα συμπεράσματα που αναδείχθηκαν από την έκθεση συνοψίζονται στα εξής:
● Εκτεταμένη αλλά κατακερματισμένη επιχειρηματική βάση. Στις 31/12/2025 καταγράφηκαν 998.737 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες, με δείκτη επιχειρηματικής πυκνότητας 96,3 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους. Το 63,8% είναι ατομικές επιχειρήσεις και το 73,7% μονοπρόσωπα σχήματα.
● Σταθερά θετικό ισοζύγιο ιδρύσεων. Το 2025 ο εταιρικός τομέας κατέγραψε 42.753 ανοίγματα έναντι 16.012 κλεισιμάτων, με καθαρό ισοζύγιο +26.741. Η τάση παραμένει θετική από το 2017 και διατηρήθηκε τόσο στην υγειονομική κρίση όσο και στην περίοδο της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού.
● Ενίσχυση της εταιρικοποίησης μέσω των ΙΚΕ. Το μερίδιο των ατομικών επιχειρήσεων στις νέες συστάσεις υποχώρησε από 68,3% σε 45,2% την τελευταία δεκαετία, με την ΙΚΕ (106.488 ενεργές, 10,7% του συνόλου) να λειτουργεί ως το βασικό όχημα μετάβασης. Οι πραγματικοί μετασχηματισμοί υφιστάμενων επιχειρήσεων σε ΙΚΕ παραμένουν όμως περιορισμένοι (4,1%) και η μέση ηλικία των ΙΚΕ είναι μόλις 5,0 έτη.
● Η κρισιμότητα της πρώτης πενταετίας. Το 33,0% των ενεργών εταιρικών επιχειρήσεων λειτουργεί έως 2 έτη και το 18,7% από 3 έως 5 έτη. Η εντονότερη φθορά εντοπίζεται μεταξύ του τρίτου και του πέμπτου έτους λειτουργίας, ενώ οι μεγαλύτερες και περισσότερο οργανωμένες κεφαλαιουχικές μορφές εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
● Γεωγραφική συγκέντρωση και τοπικές εξαρτήσεις. Η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνουν πάνω από το ήμισυ της επιχειρηματικής βάσης. Ο δείκτης πυκνότητας κινείται από 187,7 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους στα Ιόνια Νησιά και 180,1 στο Νότιο Αιγαίο, έως 71,5 στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Η εικόνα δείχνει κινητικότητα, δείχνει όμως και εξάρτηση από την εποχικότητα, καθώς οι υψηλότερες τιμές συνδέονται με τον τουρισμό, τη φιλοξενία και την εστίαση.
● Πόλωση στο οικονομικό μέγεθος. Από τις 121.878 εταιρικές επιχειρήσεις με διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία χρήσης 2024, το 80,6% είναι πολύ μικρές. Μόλις 796 μεγάλες επιχειρήσεις, το 0,7% αυτών, παράγουν το 53,0% του τζίρου, ενώ οι Α.Ε. συγκεντρώνουν το 83,5%.
● Δημογραφικές προκλήσεις. Η μέση ηλικία των επιχειρηματικών προσώπων είναι 46,6 έτη. Η συμμετοχή των ηλικιών έως 29 ετών περιορίζεται στο 7,2% και η γυναικεία συμμετοχή στο 31,3%. Αναδεικνύεται σαφές ζήτημα διαδοχής και ανανέωσης του επιχειρηματικού δυναμικού.
● Κλαδική μετατόπιση. Οι νέες ιδρύσεις απομακρύνονται σταδιακά από το παραδοσιακό εμπόριο και στρέφονται προς τις μεταφορές, τις κατασκευές και τις επαγγελματικές υπηρεσίες.
Ο εθνικός μέσος όρος κρύβει τη διαφορά
Σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας η απόσταση μεγαλώνει. Στις Κυκλάδες αντιστοιχούν 257,9 επιχειρηματικές οντότητες ανά 1.000 κατοίκους, στη Ζάκυνθο 225,6 και στη Λευκάδα 213,0. Στον αντίποδα, η Ροδόπη καταγράφει 57,5, η Ξάνθη 64,4 και οι Σέρρες 64,4. Πρόκειται για διαφορές τετραπλάσιου μεγέθους μέσα στην ίδια χώρα, με τα ίδια κριτήρια επιλεξιμότητας.
«Με βάση τα φετινά ευρήματα, οι αναπτυξιακές παρεμβάσεις οφείλουν να διαφοροποιούνται ανά περιφέρεια, λαμβάνοντας υπόψη την κλαδική σύνθεση, τον βαθμό εξάρτησης από τον τουρισμό και την ηλικιακή διάρθρωση των επιχειρήσεων κάθε τοπικής οικονομίας» τονίζεται στην ανακοίνωση.
Πού χρησιμεύει η έκθεση
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, η έκθεση, η κεντρική αναπτυξιακή πρόκληση δεν είναι μόνο η δημιουργία περισσότερων επιχειρήσεων, αλλά η δημιουργία περισσότερων βιώσιμων, παραγωγικών, εξωστρεφών και οργανωτικά ισχυρότερων επιχειρήσεων.
Η έκθεση θα επαναλαμβάνεται ετησίως, με την ίδια μεθοδολογία και την ίδια πηγή δεδομένων. Αυτό επιτρέπει σύγκριση στον χρόνο, και η σύγκριση στον χρόνο είναι η προϋπόθεση για να παύσουν τα αιτήματα του επιμελητηριακού θεσμού προς τα υπουργεία να στηρίζονται σε εκτιμήσεις.
Υπογραμμίζεται ότι η χρησιμότητα της έκθεσης γίνεται μεγαλύτερη ενόψει του 2027, όταν η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο θεσμός θα κληθεί να καταθέσει θέσεις για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τέλος, γνωστοποιείται ότι, η έκθεση συνοδεύεται από αναλυτικό παράρτημα με χωριστή καρτέλα δεδομένων για καθένα από τα 59 Επιμελητήρια της χώρας, με σύγκριση κάθε δείκτη ως προς τον εθνικό μέσο όρο. Διαβιβάζεται σε όλα τα Επιμελητήρια και στα επιμελητηριακά δίκτυα και αναρτάται στους δικτυακούς τόπους της ΚΕΕΕ και του ΙΕΜΕ.
