Γράφει η Εύα Πέτροβα
Παρά τις συνεχείς αναταράξεις των τελευταίων ετών, η ελληνική βιομηχανία πλαστικών εξακολουθεί να αποδεικνύει την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητά της, διατηρώντας την παραγωγική της δυναμική και τη συμβολή της στην οικονομία, ανέφεραν οι εκπρόσωποι του κλάδου στο καθιερωμένο press dinner που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (ΣΒΠΕ) στο Zappa Athens, στην Αίγλη Ζαππείου, την Τρίτη 7 Ιουλίου. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε στην εκδήλωση, η διαρκής προσαρμογή δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη στρατηγική ανάπτυξης. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (ΣΒΠΕ), Παναγιώτης Γεροντόπουλος, τόνισε χαρακτηριστικά ότι οι επιχειρήσεις άντεξαν την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, τις δυσλειτουργίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, όμως απαιτούν πλέον σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και ουσιαστική στήριξη της μεταποίησης και της ανακύκλωσης. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντιπρόεδρος του ΣΒΠΕ, Στέλιος Κακουλίδης, μεταφέροντας τα συμπεράσματα της Γενικής Συνέλευσης της EuPC, προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία χάνει έδαφος σε ανταγωνιστικότητα και ζητά σταθερούς κανόνες, ισότιμους όρους ανταγωνισμού και πολιτικές που θα διατηρήσουν τις επενδύσεις και την παραγωγή στην Ευρώπη.
Σήμα κινδύνου από τη βιομηχανία πλαστικών
Η διαρκής προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες εξαντλεί τα περιθώριά της. Απαιτείται σταθερό πλαίσιο, ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και πολιτικές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας για να μείνουν οι επενδύσεις και η παραγωγή στην Ευρώπη.
Με αγωνία και πολλές προσδοκίες παρακολουθεί η επιχειρηματική κοινότητα (και όχι μόνο) τις προσπάθειες να μειωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι η αποκλιμάκωση μιας γεωπολιτικής κρίσης δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και επιστροφή στην κανονικότητα.
Τους τελευταίους μήνες καταδείχθηκε για ακόμη μία φορά πόσο ευάλωτες παραμένουν οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και πόσο γρήγορα οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορούν να μεταφραστούν σε αυξήσεις του ενεργειακού κόστους, αναταράξεις στις αγορές πρώτων υλών και αβεβαιότητα για τη μεταποίηση.
Για τη βιομηχανία πλαστικών, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν αποτέλεσαν ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ακόμη έναν κρίκο σε μια αλυσίδα διαδοχικών κρίσεων, μία ακόμη υπενθύμιση ότι η προσαρμογή στις συνεχείς διαταραχές έχει πλέον μετατραπεί σε μέρος της καθημερινής επιχειρηματικής πραγματικότητας. Η αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών, οι δυσκολίες στον προγραμματισμό της παραγωγής και η αβεβαιότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες συνθέτουν ένα περιβάλλον που περιορίζει τις επενδύσεις και εντείνει την πίεση στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η διαρκής προσαρμογή δεν είναι στρατηγική
Όπως επισημαίνει ο Παναγιώτης Γεροντόπουλος, οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντέχουν, όμως η διαρκής προσαρμογή δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη στρατηγική. «Η ελληνική βιομηχανία πλαστικών δραστηριοποιείται εδώ και αρκετά χρόνια σε ένα περιβάλλον διαρκών αναταράξεων. Την πανδημία διαδέχθηκαν η ενεργειακή κρίση, οι δυσλειτουργίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες, οι πληθωριστικές πιέσεις και, πιο πρόσφατα, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία υπενθύμισε πόσο ευάλωτη παραμένει η διεθνής αγορά πρώτων υλών απέναντι στις γεωπολιτικές εξελίξεις».
Παρ’ όλα αυτά, οι επιχειρήσεις του κλάδου συνεχίζουν να προσαρμόζονται. Η προσαρμοστικότητα είναι σχεδόν στοιχείο ταυτότητας για τη βιομηχανία πλαστικών, εξηγεί ο κ. Γεροντόπουλος, κάνοντας έναν πρωτότυπο παραλληλισμό: «Όπως τα ίδια τα υλικά που παράγουμε χαρακτηρίζονται από ευελιξία και ανθεκτικότητα, έτσι και οι ελληνικές βιομηχανίες έχουν μάθει να λειτουργούν σε συνθήκες συνεχών μεταβολών, διατηρώντας την παραγωγή, τις εξαγωγές και την τροφοδοσία κρίσιμων κλάδων της οικονομίας.Η δυνατότητα αυτή, όμως, δεν είναι ανεξάντλητη. Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής μεταποίησης δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην ικανότητα των επιχειρήσεων να προσαρμόζονται σε κάθε νέα κρίση. Απαιτείται ένα σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον, ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και έμπρακτη στήριξη των επιχειρήσεων μεταποίησης και ανακύκλωσης (ΚΑΔ 22 και ΚΑΔ 38), που αποτελούν βασικούς πυλώνες της ελληνικής βιομηχανίας και της κυκλικής οικονομίας. Μόνον έτσι η ελληνική βιομηχανία θα μπορέσει να συνεχίσει να επενδύει, να καινοτομεί και να παραμένει ανταγωνιστική σε ένα διεθνές περιβάλλον που τα επόμενα χρόνια πιθανότατα θα γίνει περισσότερο απαιτητικό».
Ευρωπαϊκές απώλειες στη μάχη της ανταγωνιστικότητας
Την ίδια εικόνα μεταφέρει και η ευρωπαϊκή βιομηχανία. Σύμφωνα με τον Στέλιο Κακουλίδη, ο οποίος συμμετείχε πρόσφατα στη Γενική Συνέλευση της EuPC (Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Μεταποιητών Πλαστικών), το κυρίαρχο θέμα συζήτησης ήταν η σταδιακή υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής μεταποίησης.
«Το μήνυμα από τη φετινή Γενική Συνέλευση της EuPC είναι σαφές. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία χάνει ανταγωνιστικότητα με ανησυχητικό ρυθμό. Το υψηλό ενεργειακό κόστος και η πίεση από το κανονιστικό περιβάλλον συνεχίζουν να επιβαρύνουν έντονα τους μεταποιητές, σε μια περίοδο που η ανάγκη για επενδύσεις είναι κρίσιμη.Ταυτόχρονα, η επιτάχυνση σημαντικών ρυθμιστικών πρωτοβουλιών –από τον PPWR έως τα μέτρα για τα μικροπλαστικά και τις αυξημένες απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας και ανταλλαγής δεδομένων σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα– αυξάνει την πολυπλοκότητα και το κόστος συμμόρφωσης. Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά δεν είναι ακόμη έτοιμη να απορροφήσει αυτό το κόστος, όταν δεν υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση για όλους», σημειώνει ο κ. Κακουλίδης τονίζοντας : «Σε αυτό το πλαίσιο, το ζήτημα των ισότιμων όρων ανταγωνισμού είναι καθοριστικό. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες που συχνά δεν εφαρμόζονται στα εισαγόμενα προϊόντα, δημιουργώντας μια δομική ανισορροπία εις βάρος της ευρωπαϊκής παραγωγής.Η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να ηγηθεί της βιώσιμης μετάβασης, αλλά αυτό προϋποθέτει πιο ρεαλιστική προσέγγιση, σταθερότητα στους κανόνες και ουσιαστικά ανταγωνιστικό ενεργειακό πλαίσιο. Διαφορετικά, η πράσινη μετάβαση κινδυνεύει να συνοδευτεί από περαιτέρω απώλεια βιομηχανικής δραστηριότητας που θα κατευθυνθεί εκτός Ευρώπης».
Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η διαρκής προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί πλέον. Η εμπειρία των διαδοχικών κρίσεων ανέδειξε την ανάγκη της ενεργειακής θωράκισης της χώρας, με επενδύσεις στις υποδομές, αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και μεγαλύτερη ανάπτυξη της ανακύκλωσης, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από εισαγόμενους πρώτες ύλες. Η ελληνική και η ευρωπαϊκή βιομηχανία ζητούν πολιτικές που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, θα περιορίσουν το ενεργειακό κόστος και θα διασφαλίσουν ίσους όρους ανταγωνισμού, ώστε η παραγωγή και οι επενδύσεις να παραμείνουν στην Ευρώπη.
ΣΒΠΕ: Έντονη κινητικότητα για την ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας πλαστικών
Αξίζει να σημειωθεί πως η παρούσα Διοίκηση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (ΣΒΠΕ) έχει επιδείξει έντονη κινητικότητα στη διάρκεια της θητείας της προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ελληνικής βιομηχανίας πλαστικών. Το νέο Δ.Σ. που ανέλαβε από την άνοιξη του 2025 πήρε πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των στρατηγικών προτεραιοτήτων 2025-2028, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, την ανάδειξη του ρόλου των πλαστικών στην κυκλική οικονομία και την προάσπιση των συμφερόντων του κλάδου.
Κορυφαία δημόσια παρέμβαση η διοργάνωση του ετήσιου Συνεδρίου του ΣΒΠΕ, Plastainability 2025 powered by Protergia, με τίτλο “The Plastics Industry between Circularity and Uncertainty”, που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 3 Νοεμβρίου 2025.
Επιπλέον ο ΣΒΠΕ:
1.Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, άσκησε συστηματική θεσμική παρέμβαση προς την Πολιτεία και τους ευρωπαϊκούς φορείς για κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν τη λειτουργία και την προοπτική της ελληνικής βιομηχανίας πλαστικών.
- Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των μονάδων βιομηχανίας πλαστικών και ανακύκλωσης.
- Συμπερίληψη των ΚΑΔ 22 και 38 στα μέτρα στήριξης για το υψηλό ενεργειακό κόστος
- Αποφυγή πρόσθετων δασμών στις πλαστικές πρώτες ύλες προέλευσης ΗΠΑ
- Επίλυση θεμάτων που αφορούν τα δύο καθεστώτα ΦΠΑ στα αγροτικά πλαστικά προϊόντα
2.Έχει κατοχυρωθεί ως θεσμικός συνομιλητής στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
- Άσκησε πίεση και στοχευμένες παρεμβάσεις ώστε για πρώτη φορά ο κλάδος των πλαστικών να συμπεριληφθεί σε άτυπη συζήτηση Υπουργών στις Βρυξέλλες.
- Έθεσε με εποικοδομητικό τρόπο τις μεγάλες προκλήσεις της ελληνικής βιομηχανίας σε συναντήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους.
3.Ενίσχυσε την παρουσία και τις παρεμβάσεις του με συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά συνέδρια και στενή συνεργασία με παραγωγικούς και επιχειρηματικούς φορείς.
- Στο Ετήσιο Συνέδριο EuPC: Ανέδειξε τις κοινές ευρωπαϊκές ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος, τις εισαγωγές από τρίτες χώρες και τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής ανακύκλωσης
- Στο συνέδριο ECP4 2025 στη Λυών εκπροσώπησε την ελληνική βιομηχανία.
- Στις συναντήσεις με εγχώριους επιχειρηματικούς συλλογικούς φορείς έθεσε τα κρίσιμα ζητήματα: Οι πιέσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Οι αυξημένες υποχρεώσεις από τις νέες νομοθεσίες. Τα κενά στην επιτήρηση της αγοράς. Η ανάγκη στήριξης της κυκλικής οικονομίας. Τα οξυμένα προβλήματα ανθρώπινου δυναμικού.
- Στην επιτυχημένη εκδήλωση που διοργάνωσε ο ΣΒΠΕ στην έκθεση Plastica 2025, παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες εισηγήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας πλαστικών, τις νέες νομοθετικές εξελίξεις και τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
4.Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην προώθηση τεκμηριωμένου δημόσιου διαλόγου για το πλαστικό και τις εφαρμογές του.
Ο ΣΒΠΕ παρενέβη όπου κρίθηκε αναγκαίο για την αποκατάσταση ανακριβών ή μονοδιάστατων προσεγγίσεων σχετικά με τα πλαστικά προϊόντα, ενώ ανέπτυξε πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την ανακύκλωση και την ορθολογική διαχείριση των υλικών.
5.Έδωσε έμφαση στην ανακύκλωση και στην περιβαλλοντική εκπαίδευση επιβεβαιώνοντας τον στόχο του Συνδέσμου να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη μετάβαση προς μια πραγματικά κυκλική οικονομία.
- Διερευνά ενεργητικά τη συστηματική εισαγωγή των θεμάτων ανακύκλωσης και περιβαλλοντικής διαχείρισης στην εκπαίδευση των μαθητών.
- Κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) για τη διαμόρφωση αξιόπιστου πλαισίου πιστοποίησης του ανακυκλωμένου περιεχομένου στις φιάλες PET, καθώς και για τη διασφάλιση διαφάνειας και ισότιμων όρων λειτουργίας σε όλη την αλυσίδα της ανακύκλωσης.
- Προχωρά σε δράσεις συνεργασίας και εθελοντισμού (καθαρισμός ακτών με την HELMEPA).
6.Συνεχίζει να επενδύει στην ενημέρωση σχετικά με τις κανονιστικές απαιτήσεις.
Διοργανώνει σειρά σεμιναρίων και workshops για στελέχη των επιχειρήσεων πλαστικών.
