Πάνω από 110 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι πρόσφεσαν στην ελληνική οικονομία οι διαδρομές ταξί που πραγματοποιήθηκαν το 2024 μέσω της Uber, ενώ η λειτουργία της εταιρείας έχει συνολική επίδραση στην απασχόληση που αντιστοιχεί σε περισσότερες από 6.900 θέσεις εργασίας, σύμφωνα με τη μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) «Η συμβολή της Uber στην ελληνική οικονομία, μετά από 10 χρόνια παρουσίας», που ολοκληρώθηκε πρόσφατα.
Η μελέτη καταγράφει το σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο της λειτουργίας της Uber στην Ελλάδα η οποία εξελίχθηκε με γρήγορους ρυθμούς την τελευταία δεκαετία: Η βάση των οδηγών της Uber αυξήθηκε από 244 το 2015 σε σχεδόν 5.000 το 2024, καλύπτοντας πλέον πάνω από το 10% της απασχόλησης στον κλάδο των ταξί. Συνολικά, η Uber υποστηρίζει πάνω από 6.900 θέσεις εργασίας στο σύνολο της οικονομίας.
Τα έσοδα που παράγονται μέσω της Uber εξαπλασιάστηκαν μεταξύ 2015 και 2024, με σημαντική άνοδο στις νυχτερινές διαδρομές και τις μετακινήσεις από και προς τα αεροδρόμια, ως αποτέλεσμα της αύξησης του τουρισμού και της εγχώριας ζήτησης. Εκτιμάται ότι οι διαδρομές ταξί της Uber συνεισέφεραν 110 εκατ. ευρώ στο ελληνικό ΑΕΠ το 2024 (ή 0,05% του συνόλου), με άμεση επίδραση σχεδόν 50 εκατ. ευρώ και έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις περίπου 60,5 εκατ. ευρώ.
Μόνο το 2024 τα δημόσια έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές ανήλθαν σε 34,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι πλήρως ψηφιακές συναλλαγές της Uber απέφεραν επιπλέον 6,6 εκατ. ευρώ σε έσοδα ΦΠΑ, καθώς οι διαδρομές μέσω Uber πληρώνονται σχεδόν αποκλειστικά ψηφιακά.
Αναξιοποίητη δυναμική
Αξιοποιώντας τη 10χρόνη παρουσία της Uber στην Ελλάδα, η μελέτη του ΙΟΒΕ αναδεικνύει και χαμένες ευκαιρίες λόγω του ελληνικού ρυθμιστικού πλαισίου μέσω αναλυτικής σύγκρισης με την Πορτογαλία, η οποία διαθέτει παρόμοια χαρακτηριστικά με την Ελλάδα, τόσο σε επίπεδο μεγέθους όσο και σε δημογραφικούς και οικονομικούς δείκτες.
Η Πορτογαλία προχώρησε το 2018 σε μια δομική μεταρρύθμιση που απλοποίησε τη λειτουργία υπηρεσιών μίσθωσης οχημάτων με οδηγό, επιτρέποντας στον κλάδο να αναπτυχθεί ραγδαία. Το 2023, ο κύκλος εργασιών του κλάδου των ταξί στην Πορτογαλία ξεπέρασε εκείνον της Ελλάδας κατά 40%, παρά το γεγονός ότι πριν από τη μεταρρύθμιση υπολειπόταν κατά 24%. Η απασχόληση στον κλάδο των ταξί στην Πορτογαλία αυξήθηκε σημαντικά κατά την περίοδο 2018-2023, σε αντίθεση με τη μείωση που παρατηρήθηκε στην Ελλάδα.
Όσον αφορά στην απασχόληση, το 2024, οι οδηγοί της Uber στην Πορτογαλία ήταν 6,4 φορές περισσότεροι από ό,τι στην Ελλάδα. Ακόμη, ο στόλος των ταξί της Πορτογαλίας είναι νεότερος, με τα δύο τρίτα των οχημάτων της να έχουν κατασκευαστεί το 2020 ή μεταγενέστερα, όταν στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι κάτω του 25%.
Προτάσεις πολιτικής
Η υπερβολικά περιοριστική νομοθεσία για τις υπηρεσίες μίσθωσης οχημάτων στην Ελλάδα θα πρέπει να εξορθολογιστεί για να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η βιωσιμότητα των αστικών μεταφορών, εκτιμά η μελέτη του ΙΟΒΕ σημειώνοντας πως η ευθυγράμμιση της ελληνικής νομοθεσίας με το πλαίσιο της Πορτογαλίας (και άλλων ευρωπαϊκών χωρών) θα μπορούσε να αυξήσει τον κύκλο εργασιών του κλάδου των ταξί και των μισθωμένων οχημάτων με οδηγό κατά 284 εκατ. ευρώ και να δημιουργήσει 2.900 επιπλέον θέσεις εργασίας οδηγών.
Για την περαιτέρω μεγέθυνση της αγοράς, τη βελτίωση της αστικής βιώσιμης κινητικότητας αλλά και την ενίσχυση των καταναλωτών, το ΙΟΒΕ προτείνει τις εξής δράσεις και μεταρρυθμίσεις:
- Μείωση των περιορισμών για τα μισθωμένα οχήματα με οδηγό: Η άρση των υπερβολικών περιορισμών στις λειτουργίες των μισθωμένων οχημάτων (Επιβατηγά Ιδιωτικής Χρήσης - ΕΙΧ) με οδηγό, όπως η υποχρέωση «επιστροφής στην έδρα», η ελάχιστη διάρκεια διαδρομής, η μεγάλη περίοδος προκράτησης και οι υψηλές ελάχιστες τιμές, θα ευθυγραμμίσει την εθνική νομοθεσία με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ και θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στον τομέα της αστικής κινητικότητας.
- Διευκόλυνση της χρήσης ΕΙΧ με οδηγό από της ψηφιακές πλατφόρμες: Η μείωση των περιορισμών στα ΕΙΧ με οδηγό θα επιτρέψει στις ψηφιακές πλατφόρμες να λειτουργούν με αυτά τα οχήματα, διευρύνοντας σημαντικά τις επιλογές των καταναλωτών, βελτιώνοντας την ποιότητα των υπηρεσιών και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των μεταφορών σε εθνικό επίπεδο.
- Παροχή κινήτρων για συνεπιβατικές διαδρομές (pooled rides): Δίνοντας τη δυνατότητα στους παρόχους να χρεώνουν χαμηλότερους ναύλους για συνεπιβατικές διαδρομές μειώνεται η περιβαλλοντική επιβάρυνση από τις υπηρεσίες μεταφορών και βελτιώνεται η αστική κινητικότητα.
