Έντονες είναι οι συζητήσεις που γίνονται τους τελευταίους μήνες ανάμεσα σε στελέχη της κυβέρνησης και φορείς της ασφαλιστικής αγοράς σχετικά με την θεσμοθέτηση ή μη, εν ευθέτω χρόνω, της υποχρεωτικής ασφάλισης κατοικίας.
Η κλιματική αλλαγή και όσα αυτή αναμένεται να φέρει το επόμενο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι ο κύριος παράγοντας που θα φέρει, τα προσεχή χρόνια, πιο κοντά τα νοικοκυριά στην πιθανότητα υποχρεωτικής ασφάλισης.
Υπενθυμίζεται ότι, με φόντο τις πρόσφατες πλημμύρες στη Θεσσαλία, αποφασίστηκε τους προηγούμενους μήνες ότι, σε πρώτο βαθμό, η υποχρεωτικότητα ασφάλισης θα ισχύσει, για μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσει με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 2 εκατ. ευρώ, από τις αρχές του 2024.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ασφάλιση θα πρέπει να καλύπτει πλημμύρα, σεισμό και πυρκαγιά και να αφορά το κτίριο, τα μηχανήματα, τον εξοπλισμό και τα αποθέματα των μικρών και μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Αυτό σημαίνει ότι από 1/1/2024 οι επιχειρήσεις αυτές δεν θα αποζημιώνονται από το κράτος, αλλά από τις ασφαλιστικές εταιρείες με τις οποίες έχουν προχωρήσει σε συμβόλαια.
Κατά όσα τονίζουν φορείς στο BusinessNews.gr, σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται γύρω στις 16.000 επιχειρήσεις. Αυτές καλύπτουν το 87% του συνολικού τζίρου, ενώ αξίζει να σημειωθεί η πλειοψηφία τους ήταν ήδη ασφαλισμένες λόγω του ό,τι οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται από τον κρατικό προϋπολογισμό έχουν ανώτατο όριο που δεν καλύπτει μεγάλου μεγέθους ζημιές.
Η ασφάλιση θα πρέπει να καλύπτει πλημμύρα, σεισμό και πυρκαγιά και να αφορά το κτίριο, τα μηχανήματα, τον εξοπλισμό και τα αποθέματα. Από 1/1/2024 οι επιχειρήσεις αυτές δεν θα αποζημιώνονται από την κρατική αρωγή. Υπολογίζεται ότι στην κατηγορία αυτή εντάσσονται περί τις 16.000 επιχειρήσεις -που καλύπτουν ωστόσο το 87% του συνολικού τζίρου-, οι περισσότερες από τις οποίες, όμως, ήταν ήδη ασφαλισμένες καθώς οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται από τον κρατικό προϋπολογισμό έχουν ανώτατο όριο που δεν καλύπτει τέτοιου μεγέθους ζημιές.
Την ίδια στιγμή, σε ό,τι αφορά τις οικίες, ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της ‘’ελάφρυνσης’’ για όσους επιλέγουν να ασφαλιστούν είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση ήδη ψήφισε μέσα στο καλοκαίρι νόμο, σύμφωνα με τον οποίο μειώνεται ο ΕΝΦΙΑ κατά 10% για κάθε κατοικία που ασφαλίζεται έναντι φυσικών καταστροφών.
Ειδικότερα, με βάση τη διάταξη που πέρασε από τη Βουλή, παρέχεται μείωση του ΕΝΦΙΑ σε περίπτωση που μια οικία ασφαλιστεί έναντι φυσικών καταστροφών κατά 10% από το 2024, εφόσον η αξία της ασφαλισμένης κατοικίας δεν είναι χαμηλότερη από 1.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και το ασφαλιστήριο συμβόλαιο καλύπτει ολόκληρη την αξία του ακινήτου.
Εντούτοις, μέχρι και αξία περιουσίας που αγγίζει τα 750.000 ευρώ, το ποσό που πρέπει να καταβληθεί για την ασφάλιση του ακινήτου έναντι σεισμού, πυρκαγιάς ή πλημμύρας είναι μεγαλύτερο του κέρδους που θα έχει ο ιδιοκτήτης ακινήτου από το «κούρεμα» κατά 10% του ΕΝΦΙΑ που πληρώνει.
Επί της ουσίας, βέβαια, η πρόταση για υποχρεωτική ασφάλιση κατοικίας δεν είναι καινούργια. Είναι δεδομένο ότι οι φορείς της ιδιωτικής ασφάλισης έχουν προχωρήσει ιδιωτικά, αλλά και δημόσια, μιλώντας κατά καιρούς σε φόρα και συνέδρια σε πρόταση για υποχρεωτική ή έστω εν μέρει υποχρεωτική, υπό προϋποθέσεις, ασφάλιση κατοικίας έναντι φυσικών καταστροφών.
Για τις κυβερνήσεις, ωστόσο, αυτό αποτελεί ακόμα κόκκινο πανί, καθώς με τον ΕΝΦΙΑ να παραμένει, ακόμα, ως φόρος, και ιδιαίτερα υψηλός σε πολλές περιπτώσεις, θεωρείται ακόμα ως κάτι που δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.
Σύμφωνα με όσα τονίζει στέλεχος της ασφαλιστικής εταιρείας Ιonios Brokers στο BusinessNews.gr «η υποχρεωτική ασφάλιση κατοικιών βρίσκεται πλέον στο τραπέζι σήμερα περισσότερο από ποτέ, λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων που πλήττουν την Ελλάδα και την Ευρώπη. Το πρώτο βήμα για την υποχρεωτική ασφάλιση των επιχειρήσεων από έναν τζίρο και πάνω ήταν κάτι που δείχνει τη σοβαρότητα της κατάστασης, ωστόσο επίσημη συζήτηση ανάμεσα στις ασφαλιστικές εταιρείες και τους εκπροσώπους της πολιτείας για το συγκεκριμένο ζήτημα ακόμα δεν έχει γίνει».
Πόσες οικίες είναι ασφαλισμένες ως τώρα
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία από τις ασφαλιστικές εταιρείες, στην Ελλάδα, εν έτει 2023, ασφαλίζονται περίπου 1 εκατομμύριο σπίτια από τα 6,5 εκατομμύρια που έχουν καταγραφεί. Αυτό το ποσοστό ανέρχεται σε 15-16% από τις οικίες που υπάρχουν σε όλη τη χώρα.
Οι περισσότερες ασφαλισμένες οικίες είναι στις μεγάλες πόλεις, οι λιγότερες στην επαρχία και στην πλειονότητά τους τα ασφαλιστικά συμβόλαια αφορούν όσους έχουν αγοράσει σπίτι με στεγαστικό δάνειο. Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η ασφάλιση κατοικίας είναι υποχρεωτική για όσους λάβει στεγαστικό δάνειο.
Στον αντίποδα, σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις το ποσοστό ανέρχεται σε 40%. Aυτό σημαίνει ότι στην παρούσα φάση ασφαλίζονται δηλαδή 200.000 επιχειρήσεις από τις 500.000, με τουλάχιστον έναν εργαζόμενο.
Τί συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη
Την στιγμή που στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά, η υποχρεωτικότητα ασφάλισης από φυσικές καταστροφές, κυρίως από φωτιά, είναι καθεστώς σε πολλές από τις Ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται σε ξένα δημοσιεύματα, στη Γαλλία η ασφάλιση πυρός κατοικίας είναι υποχρεωτική για ενοικιαστές και συνιδιοκτήτες, ενώ υποχρεωτικά προστίθεται η κάλυψη φυσικών καταστροφών. Στην Ελβετία η ασφάλιση κατοικίας είναι υποχρεωτική, ενώ στην Ισπανία είναι υποχρεωτική η προσθήκη της κάλυψης φυσικών καταστροφών σε κάθε ασφαλιστήριο πυρός κατοικίας.
Παράλληλα, υποχρεωτικό χαρακτήρα έχει επίσης η ασφάλιση κατοικίας για σεισμό στη Ρουμανία και στην Τουρκία.
Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ η ασφάλιση δεν θεωρείται κάτι που πρέπει υποχρεωτικά να κάνει ο ιδιοκτήτης ή ο μισθωτής, αυτοί που προχωρούν σε ασφάλιση οικίας είναι πολλοί και αποδίδεται κυρίως στο γεγονός ότι οι πολίτες αγοράζουν σπίτι κατά κύριο λόγο με στεγαστικό δάνειο.
