Μπορεί ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης να εμφάνισε στη ΔΕΘ ως νέο μέτρο τη μονιμοποίηση των ήδη μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες - μέτρο που εφαρμόστηκε ως προσωρινό και έχει ήδη βελτιώσει το διαθέσιμο εισόδημα 2.200.000 εργαζομένων καθώς και μειώσει το κόστος για τις επιχειρήσσεις - όμως για κάποιους άλλους χτυπάει η καμπάνα της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών. Η ερώτηση είναι για ποιούς και γιατί;
Ο νόμος Βρούτση προβλέπει αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών κατά το ύψος του πληθωρισμού από 1.1.2023. Και όπως είναι γνωσστό ο πληθωρισμός εφέτος είναι πολύ υψηλός και θα πλησιάσει το 10% κατά μέσο όρο. Μπορεί στο τέλος του έτους να είναι 8% ή 9%. Έτσι, σύμφωνα με τη σχετική διάταξη, προβλέπεται αύξηση των εισφορών στους μη μισθωτούς κατά το ποσοστό του πληθωρισμού του περασμένου έτους. Η επιβάρυνση ανάλογα με τις ασφαλιστικές κατηγορίες εκτιμάται από 240 ευρώ το χρόνο για τη χαμηλότερη κατηγορία έως 600 ευρώ το χρόνο για την υψηλότερη.
Υπενθυμίζεται πως ο ασφαλιστικός νόμος Βρούτση οδήγησε στην αλλαγή του συστήματος εισφορών των μη μισθωτών από 1η Ιανουαρίου 2020, αποσυνδέοντάς τες από το φορολογητέο εισόδημα και προέβλεπε το πάγωμα των εισφορών το 2021-2022, στο αρχικό ύψος. Εισήγαγε, δε, έξι ασφαλιστικές κατηγορίες, μεταξύ των οποίων καλούνται οι μη μισθωτοί να επιλέξουν κάθε χρόνο τις εισφορές που θα καταβάλλουν. Ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών «προσαυξάνονται κατ’ έτος με διαπιστωτική πράξη του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους». Αυτό, θα ισχύσει για το 2023 και το 2024, ενώ από το 2025 και μετά, η αύξηση θα ακολουθεί "το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών"».
Έτσι, εφόσον ο πληθωρισμός κλείσει σε ετήσια βάση κοντά στο 9%, βάσει και των προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία των 210 ευρώ σήμερα για κύρια ασφάλιση και υγεία, θα διαμορφωθεί κοντά στα 230 ευρώ (+ 20 ευρώ ή 240 ευρώ το χρόνο), ενώ η 6η και υψηλότερη θα ανέλθει στα 616 ευρώ, από 566 που είναι σήμερα (+ 50 ευρώ ή 600 ευρώ το χρόνο).
Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν τον Ιανουάριο του νέου έτους, όταν και θα «κλειδώσει» το ύψος του πληθωρισμού για το 2022. Οι εισφορές των μη μισθωτών πληρώνονται με καθυστέρηση δύο μηνών, συνεπώς, όταν οι μη μισθωτοί κληθούν να επιλέξουν ασφαλιστική κατηγορία για το 2023 προκειμένου στη συνέχεια να λάβουν τα πρώτα ειδοποιητήρια, οι εισφορές θα έχουν ήδη αυξηθεί.
Αν η αύξηση εφαρμοστεί θα συμπαρασύρει και τις εισφορές επικούρισης και εφάπαξ, για περίπου έναν στους επτά μη μισθωτούς που έχουν αντίστοιχες καλύψεις.
Πρόκειται για αυτούς που είδαν τις εισφορές τους να μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από την 1η Ιουνίου 2022, όπως ίσχυσε και για τους μισθωτούς. Πρακτικά, αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εισφορές μη μισθωτών που έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης να μειωθούν κατά 7,14% από τις αρχές Ιουνίου, και να διαμορφωθούν για παράδειγμα η πρώτη κατηγορία στα 39 ευρώ από 42 ευρώ που ήταν και η τρίτη στα 56 ευρώ από 61 ευρώ.
