Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την σηματοδότηση της κωμόπολης Άσπρα Σπίτια ως μία από τις πρώτες Smart Cities στην Ελλάδα, με την Mytilineos να βρίσκεται πίσω από τη μεταμόρφωσή της και την είσοδό της σε μια νέα εποχή.
Εξάλλου, με την έναρξη της διαδικασίας συμπίπτει και η ίδρυση της εταιρείας Avokado από την εισηγμένη, πριν από μερικές ημέρες, η οποία θα παράγει υπηρεσίες ψηφιακής καινοτομίας.
Tι είναι όμως η Smart City και σε τι διαφέρει από τις υπόλοιπες; Ως Smart city ορίζεται από τους ιθύνοντες της ψηφιακής επικοινωνίας, μια πόλη, η οποία διαθέτει καλύτερες υπηρεσίες σε κυκλοφορία, μεταφορές, ενέργεια, υπηρεσίες κοινής ωφελείας, ύδρευση, απορρίμματα, συστήματα πληροφοριών, σχολείων, βιβλιοθηκών, νοσοκομείων και άλλων κοινοτικών υπηρεσιών, μέσω της παρακολούθησης, συλλογής και αξιοποίησης τελικά δεδομένων, και όλα αυτά σε πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά τις προηγούμενες ημέρες, η εισηγμένη εταιρεία που ιδιοκτήτρια της Αλουμίνιο της Ελλάδας, γνωστή για την κατασκευή μονάδων ενέργειας αλλά και αποβλήτων και την παραγωγή και προμήθεια ενέργειας πλέον είναι σε θέση να επεκταθεί και να αναπτύξει προϊόντα και υπηρεσίες για Smart cities, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία ειδικά μέσω εφαρμογών φιλικών προς το περιβάλλον.
Ως εκ τούτου, κύκλοι της εταιρείας υπογραμμίζουν ότι μέσα στον Μάιο, αλλά και σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες θα είναι έτοιμη η πρώτη πιλοτική λειτουργία όλων των εφαρμογών της στα Άσπρα Σπίτια.
Μάλιστα, το παράδειγμα των Άσπρων Σπιτιών αναμένεται να ακολουθήσουν, επίσης δια χειρός Mytilineos και άλλες πόλεις τόσο στην Ελλάδα και το εξωτερικό, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ποιες θα είναι αυτές.
Η λέξη - κλειδί για την μεταμόρφωση της πόλης είναι ‘’βιωσιμότητα’’: Σύμφωνα με στέλεχος της επικοινωνίας της επιχείρησης : «Το πρόγραμμα Smart Cities είναι η ανθρώπινη ματιά της εταιρείας στο μέλλον. Σημαίνει ευέλικτες υπηρεσίες ενέργειας, έξυπνη διαχείρισης απορριμμάτων, σημεία φόρτισης, πρόσβαση στην πληροφορίας, διαχείριση κυκλοφορίας, συστήματα κεντρικού ελέγχου που δίνουν πρόσβαση στην επίλυση προβλημάτων είναι μεταξύ των εφαρμογών που αφορούν την πόλη. Σε αυτές προστίθενται εφαρμογές για τα σπίτια, όπως ψηφιακοί μετρητές, έλεγχος κατανάλωσης, δυνατότητα αυτοπαραγωγής (new metering) και ανταλλαγής ενέργειας. Αυτά είναι κάποια από τα νέα εργαλεία που αναπτύσσονται σταδιακά και αφορούν τον σημερινό πολίτη».
Πηγές της εταιρείας αναφέρουν ότι στη Mytilineos με τους τέσσερις τομείς δραστηριότητας που αναπτύσσονται τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν διαθέσιμες όλες οι συνέργειες που χρειάζονται και μπορούν να αναπτυχθούν αυτές τις εφαρμογές, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη για όλες τις πλευρές.
Μια πόλη με ιστορία που κρατά δεκαετίες
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Άσπρα Σπίτια ήταν ένας πειραματικός οικισμός, ήδη από τις προηγούμενες δεκαετίες, όταν κτίστηκε από την γαλλική εταιρεία «Πεσινέ» (Pechiney), μετά από την απόφαση δημιουργίας εργοστασίου παραγωγής αλουμινίου στη θέση Αϊλουκαΐτικο ή Σιδηροκαφκιό στην κοιλάδα του αρχαίου Φωκικού Μεδεώνα, περιοχή σήμερα της μονής του Οσίου Λουκά στη βόρεια ακτή του Κορινθιακού κόλπου (το σημερινό εργοστάσιο της εταιρείας Mytilineos, Αλουμίνιον της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε.), με στόχο την εκμετάλλευση των παρακειμένων κοιτασμάτων βωξίτη.
Τότε ήταν που ανατέθηκε από τη διοίκηση της εταιρείας στο γραφείο του περίφημου αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Δοξιάδη να σχεδιάσει και να προχωρήσει, μαζί με ομάδα μηχανικών, τον οικισμό που θα απευθύνονταν αποκλειστικά για τη στέγαση του προσωπικού της εταιρείας «Αλουμίνιο της Ελλάδος», με αναγκαστική απαλλοτρίωση των Διστομίτικων περιουσιών.
Ο οικισμός τελικά κατασκευάστηκε στη θέση Διστομίτικα ή Παραλία Διστόμου, όπου είχε αναπτυχθεί ήδη οικισμός, αλλά μεταφέρθηκε στην θέση Περιστερά μετά την κατεδάφιση των υπαρχουσών οικιών για τις ανάγκες κατασκευής του νέου οικισμού.
Το όνομα Άσπρα Σπίτια το πήρε από το γειτονικό χωριό Αντίκυρα, το οποίο λεγόταν έτσι, πριν μετονομασθεί επίσημα σε Αντίκυρα το 1918, ενώ ‘’’Άσπρα Σπίτια’’ ήταν και αυτά που κατασκευάστηκαν από τον Δοξιάδη και τους συνεργάτες του: Κατάλευκες μεζονέτες με αυλή, ικανές να στεγάσουν ακόμα και πολυμελείς οικογένειες.
Πέρα από τα σπίτια, κατασκευάσθηκαν, επίσης, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής κτίρια για την στέγαση σχολείων και μικρών καταστημάτων, ενώ στον όρμο των Αγίων Θεοδώρων δημιουργήθηκε ένα μικρό λιμάνι για τις μεταφορές και ένα ιατρείο για την παροχή των απαραίτητων πρώτων βοηθειών.
Η έκταση του οικισμού ανέρχεται σε 612 στρέμματα και ακόμα και σήμερα αποτελείται από 1.072 κατοικίες συνολικής επιφάνειας 115.000 m² και 30 καταστήματα, κτίρια κοινής ωφέλειας, συνολικής επιφάνειας 15.500 m².
Από τότε, από τη δεκαετία του 1960, υπήρχε μια διάθεση πρωτοπορίας και πειραματισμού στην πόλη: Σύμφωνα με την άποψη των αρχιτεκτόνων ο χαρακτήρας της πόλης έπρεπε να θυμίζει έναν οικισμό που αναπτύχθηκε φυσιολογικά μέσα στο τοπίο και την παράδοση των κατοίκων του, χωρίς όμως ευτελείς γραφικότητες και με ένα απλό, δυνατό και πρωτόγονο αρχιτεκτονικό ρυθμό.
Πρότυπα του οικισμού αυτού στάθηκαν διάφορα οικιστικά σχέδια από άλλες χώρες, επίσης επιμελημένα από το γραφείο Δοξιάδη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος σχεδιασμού της περιμέτρου των Άσπρων Σπιτιών που σύμφωνα με τον τυπικό στοίχο σπιτιών σχηματίζει ένα λατινικό L με το κάτω μέρος του να συνορεύει με τη θάλασσα.
Στην ίδια λογική, η μικρή αυτή πόλη διαθέτει εκτεταμένο ασφαλτοστρωμένο και πλακοστρωμένο δίκτυο οδών, οι οποίοι έχουν πάρει τα ονόματά τους από τους ήρωες της μυθολογίας και της ιστορίας της Ελλάδας.
Υπάρχουν, επίσης, δρόμοι με ονόματα συγγραφέων, ενώ τα συγκροτήματα διαμερισμάτων έχουν ονόματα βουνών, νησιών και πόλεων της Πελοποννήσου όπως και της Μακεδονίας.
Μέχρι πριν κάποια χρόνια, ωστόσο, ήταν έντονη η διάθεση εγκατάλειψης, με μια εικόνα που δεν θύμιζε σε τίποτα την κοσμοσυρροή των δεκαετιών 60-70 και 80’, κάτι που επιθυμεί τώρα να ανατρέψει η Mytilineos, μέσω της ένταξης ψηφιακών καινοτομιών.
