Περίπου το 15% του αριθμού των ειδών Σουπερμάρκετ (7,500 προϊόντα) αφορά η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ ενώ στα 86 Ευρώ ανά έτος ανά νοικοκυριό η εκτιμώμενη μείωση στην αξία του αναλογούντα ΦΠΑ. Ωστόσο, η Ελλάδα παραμένει μία από τις Ευρωπαϊκές Χώρες με υψηλό ΦΠΑ στα τρόφιμα, αναφέρει ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).
Το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) ολοκλήρωσε ανάλυση της αξίας μείωσης του αναλογούν ΦΠΑ στα προϊόντα που μετατάσσονται από συντελεστή ΦΠΑ 24% σε συντελεστή ΦΠΑ 13% σύμφωνα με τον νόμο 4611/2019. Η ανάλυση βασίζεται στα στοιχεία οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛ.ΣΤΑΤ. και σε συνεντεύξεις με ειδικούς της αγοράς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης των οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛ.ΣΤΑΤ., οι ετήσιες αγορές ανά νοικοκυριό σε είδη διατροφής, μη αλκοολούχα ποτά και αλκοολούχα ποτά (σε όλα τα σημεία πώλησης) ανέρχονταν σε 3.668,40 Ευρώ. Στην άσκηση θεωρητικής αντικατάστασης του ΦΠΑ 24% με ΦΠΑ 13% στα προϊόντα που ορίζει ο νόμος 4611/2019. Το ποσό αυτό μειώνεται σε 3.582,41 Ευρώ, μείωση 85,99 Ευρώ ή 2,34%. Πρακτικά τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιπροσωπεύουν περίπου το 26% των πωλήσεων του λιανεμπορίου τροφίμων (όλα τα σημεία πώλησης). Όσον αφορά το κανάλι του Σουπερμάρκετ, η συγκεκριμένη μείωση αφορά περίπου κατά μέσο όρο το 15% του αριθμού των ειδών (περίπου 7.500 κωδικοί προϊόντων), μεγέθη που διαφέρουν ανάλογα με την «γκάμα» προϊόντων που παρέχει κάθε κατάστημα. Οι σημαντικότερες εξοικονομήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά εκτιμάται ότι θα καταγραφούν σε στα αρτοσκευάσματα, στα αλλαντικά, στα δημητριακά και στα σνακς.
Πίνακας 1: Ενδεικτικά παραδείγματα αξίας αγορών με μειωμένο τον αναλογούντα ΦΠΑ
| Ετήσιες αγορές ανά νοικοκυριό πριν την αλλαγή του ΦΠΑ | Ετήσιες αγορές ανά νοικοκυριό με εκτίμηση μείωσης του αναλογούντα ΦΠΑ | |
| Λοιπά προϊόντα αρτοποιίας | 99,36 € | 90,55 € |
| Αλλαντικά και κρέατα αλίπαστα, σε άλμη, ξηρά ή καπνιστά | 81,84 € | 74,58 € |
| Δημητριακά πρωινού | 36,24 € | 33,03 € |
| Πίτσες και πίτες | 29,64 € | 27,01 € |
Τονίζεται ότι αυτοί οι υπολογισμοί αφορούν το ιδεατό σενάριο της μείωσης των τιμών σε πλήρη αντιστοιχία με την μείωση του ΦΠΑ, κάτι που όπως έχει ανακοινωθεί από τις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ θα πραγματοποιηθεί, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα υλοποιηθεί εξίσου από την μικρή λιανική. Επίσης οι υπολογισμοί υποθέτουν ότι δεν θα αλλάξουν οι καταναλωτικές συνήθειες, π.χ. δεν θα στραφεί ο καταναλωτής στα προϊόντα με μειωμένο ΦΠΑ αυξάνοντας τις πωλήσεις τους.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αυξημένος ΦΠΑ είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τον κλάδο του λιανεμπορίου τροφίμων και των προμηθευτών του. Η κυλιόμενη 6μηνιαία Έρευνα Τάσεων στο Λιανεμπόριο FMCG του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) καταγράφει τις απόψεις των στελεχών επιχειρήσεων του κλάδου για τα κύρια κλαδικά θέματα και προκλήσεις που διεξήχθη τον Ιανουάριο 2019, κατέγραφε τον υψηλό ΦΠΑ ως το δεύτερο σημαντικότερο πρόβλημα για τον κλάδο σε ποσοστό 45%.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρά τις αλλαγές αυτές ο ΦΠΑ στην Ελλάδα παραμένει ένας από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, σημαντικά υψηλότερος από την Αγγλία (0%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ, όπου ο χαμηλός συντελεστής ΦΠΑ, είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%.
