Με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας για τη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία και με ένα σαφές μήνυμα για την επόμενη ημέρα της ενέργειας ολοκληρώθηκε το 10ο Southeast Europe Energy Forum (SEEF2026): η ασφάλεια εφοδιασμού, το προσιτό ενεργειακό κόστος και η ανταγωνιστικότητα απαιτούν κοινές λύσεις, περισσότερες διασυνδέσεις και επιτάχυνση των επενδύσεων σε κρίσιμες υποδομές.
Το επετειακό Forum πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, στο The MET Hotel στη Θεσσαλονίκη, από το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο (AmCham Greece) και την Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (HAEE), σε συνεργασία με την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα και με τη στήριξη του Atlantic Council και του U.S. Chamber of Commerce. Κυβερνητικοί και θεσμικοί εκπρόσωποι, στελέχη επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, ακαδημαϊκοί και εμπειρογνώμονες από την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη συζήτησαν τις προϋποθέσεις για ένα περισσότερο ανθεκτικό, διασυνδεδεμένο και οικονομικά βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.
Η διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου αποτέλεσε ένα απτό αποτέλεσμα της περιφερειακής συνεργασίας που βρέθηκε στο επίκεντρο του SEEF. Το Μνημόνιο, το οποίο υπέγραψαν οι συμμετέχοντες διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, ενισχύει το πλαίσιο για τη διαφοροποίηση των πηγών και οδεύσεων φυσικού αερίου και τη διασύνδεση περισσότερων αγορών από τον Νότο προς τον Βορρά. Η ένταξη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας διευρύνει τις δυνατότητες αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών, ενισχύοντας τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας ως πύλης ενεργειακού εφοδιασμού για την ευρύτερη περιοχή.
Την έναρξη του Forum σηματοδότησε ο Ηλίας Σπυρτούνιας, Γενικός Διευθυντής του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου (AmCham Greece), συνδέοντας τη δεκαετή πορεία του θεσμού με τον μετασχηματισμό της Βόρειας Ελλάδας: «Πριν από δέκα χρόνια, το πρώτο Energy Forum πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη. Κοιτάζοντας πίσω, είναι εντυπωσιακό πόσα έχουν αλλάξει, τόσο στην Αλεξανδρούπολη και στη Βόρεια Ελλάδα όσο και στο ίδιο το Forum. Αυτό που ξεκίνησε ως ένα φιλόδοξο εγχείρημα έχει εξελιχθεί σε μια σημαντική πλατφόρμα ενεργειακού διαλόγου».
Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο Ιωάννης Δ. Σαρακάκης, Πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου (AmCham Greece), υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα, η ανταγωνιστικότητα και η προσιτή ενέργεια είναι πλέον αλληλένδετες προτεραιότητες. Όπως ανέφερε: «Χρειάζεται να περάσουμε από τους στόχους στην υλοποίηση: επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση, περισσότερες διασυνοριακές διασυνδέσεις, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, ρυθμιστική προβλεψιμότητα και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να σχεδιάσουμε για έναν κόσμο που δεν είναι πλέον τόσο προβλέψιμος όσο κάποτε θεωρούσαμε. Η ανθεκτικότητα πρέπει να αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ενεργειακού συστήματος που οικοδομούμε».
Ο Σπύρος Παπαευθυμίου, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ενεργειακής Οικονομίας (HAEE), Καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης και Affiliate Professor στο ESCP Business School, επισήμανε ότι η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και η αστάθεια των αλυσίδων εφοδιασμού καθιστούν την ενεργειακή ανθεκτικότητα κεντρικό ζητούμενο για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Από την πλευρά του, ο Κώστας Ανδριοσόπουλος, Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου (AmCham Greece), ανέδειξε την άμεση σύνδεση του ενεργειακού κόστους με τον πληθωρισμό και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη πολιτικών που συνδυάζουν την ασφάλεια με διαχειρίσιμο κόστος για την οικονομία και την κοινωνία. Στη συμβολή της έρευνας και της καινοτομίας αναφέρθηκε ο Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης, τονίζοντας τις δυνατότητες της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας να αναδειχθούν σε κόμβο ενέργειας και τεχνολογίας, με νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας.
Στην κεντρική του παρέμβαση, ο Βασίλης Καραμούζης, Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας (NBG), εστίασε στις περικοπές παραγωγής, στους περιορισμούς των δικτύων, στην ανεπαρκή αποθήκευση και στη μεταβλητότητα των τιμών, παράγοντες που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα και τη χρηματοδότηση των έργων. Υπογράμμισε επίσης τον ρόλο των τραπεζών ως στρατηγικών εταίρων των επενδυτών, με εξειδίκευση και νέα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.
Στην ενότητα για τη χρηματοδότηση της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης συμμετείχαν επίσης ο Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, η Θεοδώρα Αντωνακάκη, Διευθύντρια του Κέντρου Κλιματικής Αλλαγής και Βιωσιμότητας της Τράπεζας της Ελλάδος και ο Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner, Energy, Resources and Industrials Industry Leader – Sustainability Leader της Deloitte. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της ρυθμιστικής προβλεψιμότητας, την ανάγκη αποτελεσματικής διαχείρισης των νέων επενδυτικών κινδύνων και τη σύνδεση της χρηματοδότησης της μετάβασης με την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη βιωσιμότητα των έργων.
Το ενεργειακό κόστος αποτέλεσε κεντρικό θέμα στη συζήτηση για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Οι Ιωάννης Πανιάρας, Executive Director Europe του Titan Cement Group, Δημήτρης Θεοχάρης, Γενικός Διευθυντής της MEL Macedonian Paper Mills και Γιώργος Μυλωνάς, Πρόεδρος & CEO της Alumil περιέγραψαν τις πιέσεις που ασκούν οι υψηλές τιμές ενέργειας στην παραγωγή, στα περιθώρια των επιχειρήσεων και στη δυνατότητά τους να ανταγωνίζονται διεθνώς.
Στην ενότητα για τις ΑΠΕ και την ενεργειακή ασφάλεια συμμετείχαν ο Σωτήρης Καπέλλος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Συστημάτων Αποθήκευσης Ενέργειας και CEO της HELLENiQ Renewables, η Ελένη Μπαϊράμη, Managing Director της Eco Hellas, ο Γιώργος Λάγιος, Country Manager Greece της National Energy και ο Αλέξανδρος Γιάννης, CEO της Engaia. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν ότι η επιτυχία στην εγκατάσταση νέας ισχύος χρειάζεται να πλαισιωθεί από επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση, ώστε να αξιοποιείται πλήρως η αναπτυσσόμενη ισχύς των ΑΠΕ.
Οι δυνατότητες της Ανατολικής Μεσογείου εξετάστηκαν υπό το πρίσμα της αξιοποίησης πόρων, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και της περιφερειακής συνεργασίας. Οι παρεμβάσεις των Αριστοφάνη Στεφάτου, CEO της HEREMA, Γιάννη Καρυδά, CEO της Renewables and Battery Storage Business Unit του Copelouzos Group, Κατερίνας Σαρδή, Managing Director & Country Manager της Energean και Γιώργου Πεχλιβάνογλου, Deputy CEO, Innovation & Strategic Intelligence της Eunice Energy Group και Chairman & CEO της Joltie ανέδειξαν την ευκαιρία της Ελλάδας να ενισχύσει τη θέση της στην ευρύτερη ενεργειακή αλυσίδα αξίας, καθώς και την ανάγκη τα έργα στρατηγικής σημασίας να διαθέτουν βιώσιμα χρηματοδοτικά και επιχειρηματικά μοντέλα.
Ακολούθησε η παρέμβαση του Ανδρέα Σιάμισιη, Διευθύνοντος Συμβούλου της HELLENiQ ENERGY, ο οποίος ανέδειξε την ανάγκη επανεξέτασης των επιχειρηματικών μοντέλων και των ενεργειακών οδεύσεων, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή πράσινη ατζέντα πρέπει να συνδέεται με μια ευρύτερη στρατηγική ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και γεωπολιτικής ανθεκτικότητας.
Στο U.S. Diplomacy Roundtable, ισχυρό μήνυμα για τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας έστειλε η Kimberly Ann Guilfoyle, Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα. «Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια», τόνισε, αναδεικνύοντας την Ελλάδα σε κομβικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών για την ενεργειακή και γεωπολιτική σταθερότητα της περιοχής. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, υπογραμμίζοντας ότι ενισχύει την εμβέλεια και τη σημασία της χώρας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης.
Η κ. Guilfoyle επισήμανε τη μεταμόρφωση της Ελλάδας από καταναλωτή ενέργειας σε περιφερειακό προμηθευτή και στρατηγικό κόμβο, ενώ ανέδειξε το ισχυρό ενδιαφέρον αμερικανικών επενδυτών για την ελληνική αγορά. Στην ίδια συζήτηση, η Nicole Varnes, Chargé d’Affaires a.i. της Πρεσβείας των ΗΠΑ στη Βόρεια Μακεδονία, υπογράμμισε τις αναπτυξιακές δυνατότητες που δημιουργεί η μεγαλύτερη περιφερειακή συνδεσιμότητα, ενώ ο Joshua Volz, Special Envoy for Energy Integration του U.S. Department of Energy, επισήμανε τη σύγκλιση Ευρώπης και ΗΠΑ στην ανάγκη απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και τον ρόλο της διαφοροποίησης των προμηθειών στην ενεργειακή και πολιτική σταθερότητα.
Στο Energy Ministers’ Roundtable, με συντονιστή τον Ιωάννη Δ. Σαρακάκη, Πρόεδρο του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, η συζήτηση εκπροσώπων πέντε χωρών ανέδειξε συγκεκριμένες προτεραιότητες για την επόμενη φάση της μετάβασης. Ο Νίκος Τσάφος, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, έθεσε ως προτεραιότητα την επιτάχυνση της αποθήκευσης, ώστε να αξιοποιείται πλήρως η αναπτυσσόμενη ισχύς των ΑΠΕ. Η Iva Petrova, Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, τόνισε την ανάγκη διατήρησης της δυναμικής της μετάβασης, ενώ ο Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, εστίασε στην υπέρβαση της ενεργειακής απομόνωσης μέσω περιφερειακής συνεργασίας και ισχυρότερων δικτύων. Η Sanja Božhinovska, Υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, υπογράμμισε τη σημασία των επενδύσεων στα δίκτυα μεταφοράς. Ο István-Lóránt Antal, Γερουσιαστής και Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας, Ενεργειακών Υποδομών και Ορυκτών Πόρων του Κοινοβουλίου της Ρουμανίας, ανέδειξε την πολιτική και ρυθμιστική σταθερότητα ως προϋπόθεση για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Αμέσως μετά την τελετή υπογραφής του Μνημονίου για την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, η πρακτική διάσταση της συνεργασίας αναπτύχθηκε στην ενότητα για τον Κάθετο Διάδρομο. Οι Maria Sferruzza, CEO του DESFA, Κωστής Σιφναίος, Vice President & Managing Director της Gastrade, Maria Rita Galli, CEO της Aktor LNG και Nichola Delev, Director, Strategic Planning and Development της Bulgartransgaz ανέδειξαν, μέσα από τις παρεμβάσεις τους, τις ευκαιρίες που δημιουργούν η διεύρυνση του Διαδρόμου και η πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, αλλά και τις προϋποθέσεις για την αξιοποίησή τους. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι οι διαθέσιμες διαδρομές να συνοδεύονται από ανταγωνιστικούς εμπορικούς όρους, μεγαλύτερη χρήση των υποδομών και συμφωνίες που στηρίζουν την ασφάλεια εφοδιασμού.
Στη δέσμευση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS), συμμετείχαν ο Ευθύμιος Ταρτάρας, Head of Geoscience & Management Consultant της HEREMA, ο Μιχάλης Θωμαδάκης, Chief Strategy & Development Officer του DESFA, ο Παντελής Βογιατζής, Commercial Lead της EnEarth και ο Κωνσταντίνος Χατζηφώτης, Director, EU Affairs του Motor Oil Group. Η συζήτηση εστίασε στην επιτάχυνση εφαρμογών για βιομηχανικούς κλάδους όπου η μείωση των εκπομπών είναι δυσκολότερη, καθώς και στη σημασία της θαλάσσιας μεταφοράς CO₂ για τη σύνδεση βιομηχανικών εγκαταστάσεων με χώρους αποθήκευσης. Η ανάπτυξη αυτών των λύσεων συνδέθηκε με την ανάγκη διατήρησης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης.
Τη συζήτηση για το μέλλον των υποδομών συμπλήρωσαν οι παρεμβάσεις της Δέσποινα Παληαρούτα, Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Θεόδωρου Τσακίρη, Director for International Affairs του ΑΔΜΗΕ (IPTO S.A.) και Καθηγητή Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής στο University of Nicosia για την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος. Ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η αποθήκευση και οι διασυνδέσεις συνδέθηκαν με τις αυξανόμενες ανάγκες ηλεκτρισμού, ενώ η προστασία των κρίσιμων υποδομών αναδείχθηκε σε ουσιαστική διάσταση της εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Συμπληρώνοντας δέκα χρόνια παρουσίας, το SEEF έθεσε στο επίκεντρο τις αποφάσεις που θα κρίνουν την επόμενη δεκαετία: πώς η γεωγραφική θέση γίνεται στρατηγικό πλεονέκτημα, πώς οι ενεργειακοί στόχοι μετατρέπονται σε χρηματοδοτήσιμα έργα και πώς η συνεργασία αποδίδει μεγαλύτερη ασφάλεια και προσιτή ενέργεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου προσέδωσε συγκεκριμένο περιεχόμενο σε αυτή τη συζήτηση, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του Forum ως τόπου συνάντησης της πολιτικής, της επιχειρηματικότητας και της ενεργειακής συνεργασίας.
