Υποψήφια στα ετήσια ευρωπαϊκά βραβεία «Regiostars 2026», που διοργανώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG Regio), αναδείχθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, γνωστοποίησε ο ΑΔΜΗΕ.
Το έργο προκρίθηκε στις 25 τελικές υποψηφιότητες του eφετινού διαγωνισμού, που συνιστά το ευρωπαϊκό σήμα αριστείας για τα πιο επιδραστικά έργα περιφερειακής ανάπτυξης στην Ε.Ε.
Όπως αναφέρει ο Διαχειριστής:
Η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής αναδείχθηκε ανάμεσα σε 274 υποψηφιότητες από τα 27 κράτη- μέλη και αποτελεί μια από τις πρώτες ελληνικές υποψηφιότητες από το 2009. Διαγωνίζεται στην κατηγορία «Green Europe», ανάμεσα σε ακόμη 4 έργα που αφορούν την πράσινη μετάβαση ως μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης.
Η τελική φάση του διαγωνισμού για την ανάδειξη των επικρατέστερων έργων, θα πραγματοποιηθεί στις 12-15 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Δήμων και των Περιφερειών. Το έργο διεκδικεί επίσης τη διάκριση People's Choice Award, με τη σχετική ψηφοφορία να διεξάγεται μεταξύ 3 Σεπτεμβρίου και 14 Οκτωβρίου 2026.
Η υπερσύγχρονη διασύνδεση που κατασκεύασε ο ΑΔΜΗΕ για την Κρήτη, υλοποιήθηκε με τη σημαντική αρωγή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, από τη συμβασιοποίησή της τον Ιούνιο του 2020 έως και την ολοκλήρωσή της -σε χρόνο-ρεκόρ- τον Δεκέμβριο του 2024. Το έργο, που κατατάσσεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα του είδους του διεθνώς και αξιοποιεί σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες, βρίσκεται σε λειτουργία από τον Μάιο του 2025, τερματίζοντας οριστικά την ενεργειακή απομόνωση της Κρήτης και ενισχύοντας την αξιοπιστία του εγχώριου ηλεκτρικού συστήματος.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα. Με μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, αποτελεί τη νησιωτική διασύνδεση με τη μεγαλύτερη ισχύ στον κόσμο, μαζί με τη Σαρδηνία και μία από τις βαθύτερες διεθνώς καθώς τα δύο υποβρύχια καλώδια υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), μήκους 336 χλμ. και τάσης 500 kV, ποντίστηκαν σε βάθη έως 1.200 μέτρων στον πυθμένα του Αιγαίου.
Στα δύο άκρα της διασύνδεσης, την Αττική και το Ηράκλειο Κρήτης, κατασκευάστηκαν δύο σύγχρονες εγκαταστάσεις υπερυψηλής τάσης τεχνολογίας αιχμής, ο Σταθμός Μετατροπής Κουμουνδούρου και ο Σταθμός Μετατροπής Δαμάστας. Παράλληλα, για τη σύνδεση του δεύτερου με το τοπικό σύστημα της Κρήτης κατασκευάστηκε και ένας νέος Υποσταθμός GIS 150 kV.
Από την έναρξη της λειτουργίας της, η διασύνδεση έχει αναβαθμίσει την ενεργειακή ασφάλεια της Κρήτης, ενώ η παύση λειτουργίας των ρυπογόνων πετρελαϊκών μονάδων, στις οποίες βασιζόταν μέχρι πρότινος η ηλεκτροδότηση του νησιού, μειώνει τις εκπομπές CO2 περίπου κατά 1,5 εκατ. τόνους ετησίως.
Εξίσου σημαντικό είναι και το οικονομικό αποτύπωμα της διασύνδεσης, καθώς το έργο αναμένεται να προσφέρει εξοικονόμηση της τάξης των 5 δισ. ευρώ έως το 2035, για όλους τους καταναλωτές, μέσω της ελάφρυνσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους λογαριασμούς ρεύματος, ενώ παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ στην Κρήτη.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής υλοποιήθηκε με συγχρηματοδότηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ (ΕΣΠΑ 2014-2020) και από το «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 μέχρι το ποσό των 535,5 εκατ. ευρώ.
