Για πρώτη φορά θα μειωθεί φέτος η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου από την πανδημία του 2020, λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή που έφερε αύξηση στις τιμές καυσίμων, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ).
Όπως σημειώνει ο Οργανισμός στην μηνιαία του έκθεση, «ο πόλεμος στο Ιράν έχει ανατρέψει πλήρως τις προοπτικές για την παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου. Η καταστροφή της ζήτησης θα επεκταθεί, καθώς η έλλειψη και οι υψηλές τιμές επιμένουν».
Η σύγκρουση έχει περιορίσει δραστικά τις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας —όπως επισημαίνει ο οργανισμός— τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία. Οι αυξημένες τιμές στο φυσικό πετρέλαιο και στα προϊόντα διύλισης, όπως τα καύσιμα αεροσκαφών, το ντίζελ και η βενζίνη, ασκούν έντονες πιέσεις στους καταναλωτές, περιορίζοντας τη ζήτηση.
Τον περασμένο μήνα, ο οργανισμός συντόνισε την αποδέσμευση ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα χωρών-μελών, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία και η Γερμανία, με στόχο να συγκρατηθεί η εκτόξευση του κόστους.
Οι ροές αργού και προϊόντων διύλισης μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν περιοριστεί σε μόλις 3,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 20 εκατομμυρίων πριν από την κρίση — επίπεδο που αντιστοιχεί σε σχεδόν 20% της παγκόσμιας προσφοράς, σύμφωνα με τον οργανισμό.
Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώθηκε κατά 10,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον περασμένο μήνα, δηλαδή περίπου 9%, καθώς χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή τους. Παράλληλα, ο ναυτικός αποκλεισμός σε πλοία που κατευθύνονται προς ή αποχωρούν από ιρανικά λιμάνια, που ανακοίνωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, τέθηκε σε ισχύ τη Δευτέρα.
Παρά την πρωτοφανή άνοδο των συμβολαίων πετρελαίου τον Μάρτιο, οι τιμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα ιστορικά υψηλά και από τις τιμές των φυσικών φορτίων, διαπραγματευόμενες λίγο κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο. Αυτή η «απόκλιση» μεταξύ της αγοράς παραγώγων και της φυσικής αγοράς γίνεται ολοένα και πιο έντονη, σύμφωνα με την έκθεση.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι οι τιμές των συμβολαίων δεν αποτυπώνουν ακόμη τη σοβαρότητα της κρίσης, αλλά αναμένεται να προσαρμοστούν σύντομα.
Η έκθεση δείχνει ότι η προηγούμενη πρόβλεψη για αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης κατά 730.000 βαρέλια ημερησίως έχει πλέον εξανεμιστεί, με την κατανάλωση να αναμένεται να μειωθεί οριακά κατά 80.000 βαρέλια ημερησίως.
«Οι πρώτες ύλες για την πετροχημική βιομηχανία καταγράφουν τις πιο άμεσες επιπτώσεις του πολέμου, καθώς ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ έχει διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες προς την Ασία», αναφέρει ο οργανισμός.
Το βασικό σενάριο του οργανισμού προβλέπει ότι οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα επανέλθουν σε μεγάλο βαθμό έως τα μέσα του έτους, ωστόσο εξετάζεται και σενάριο παρατεταμένης διαταραχής.
«Σε αυτή την περίπτωση, οι ενεργειακές αγορές και οι οικονομίες παγκοσμίως θα πρέπει να προετοιμαστούν για σημαντικές αναταράξεις τους επόμενους μήνες», προειδοποιεί ο οργανισμός.
