Σε προσωπικό στοίχημα έχει αναχθεί για την κυβέρνηση η τιθάσευση του λαθρεμπορίου στα υγρά καύσιμα, καθώς το τελευταίο διάστημα έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, ενώ τα κρούσματα κερδοσκοπίας έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο.
Αλλεπάλληλες συσκέψεις και προτάσεις, αλλά και μέτρα όπως το σφράγισμα όσων νοθεύουν καύσιμα, πρόστιμα 250.000 ευρώ στα εφοδιαστικά μέσα που "κλείνουν" το GPS, έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, ενώ το προσεχές διάστημα έρχεται ακόμα μία δέσμη μέτρων στη Βουλή προς την ίδια κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, προωθείται η εξομοίωση των συντελεστών ΕΦΚ του βιομηχανικού υγραερίου με το υγραέριο λοιπών χρήσεων, η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για όλες τις συναλλαγές αγαθών που υπόκεινται σε ΕΦΚ και η γνωστοποίηση παραλαβής από άλλα κράτη-μέλη ή το εσωτερικό της χώρας διαλυτών και άλλων προϊόντων νέου τύπου που χρησιμοποιούνται στη νοθεία των καυσίμων.
Τα μέτρα, όμως, θα έχουν και συνέχεια και θα εφαρμόζονται σταδιακά, καθώς απαιτείται χρόνος για την υλοποίησή τους, ενώ χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη ενός νέου ηλεκτρονικού συστήματος που θα παρακολουθεί τις τελωνειακές συναλλαγές σε πραγματικό χρόνο, θα καταγράφει την κίνηση φορτηγών και εμπορευματοκιβωτίων, θα παρακολουθεί τα επαγγελματικά οχήματα και εμπορευματοκιβώτια που εισέρχονται στην ελληνική επικράτεια, ενώ θα επεκταθεί το σύστημα εισροών-εκροών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων. Βασικοί στόχοι του έργου είναι:
- Περιορισμός της απώλειας εσόδων με εντατικοποίηση και ενίσχυση της καταπολέμησης του λαθρεμπορίου.
- Προστασία της κοινωνίας από τη χρήση παράνομων, νοθευμένων, πλαστών, επικίνδυνων και επιβλαβών για το περιβάλλον προϊόντων.
- Αυξημένη συλλογή των παραδοσιακών ιδίων πόρων της Ε.Ε.
- Διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού στην αγορά και προστασία των καταναλωτών.
- Αντιμετώπιση του διασυνοριακού εγκλήματος, και ειδικότερα του οικονομικού εγκλήματος, κυρίως με την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου προϊόντων.
- Υποστήριξη της αυξημένης ανάγκης ελέγχου των σημείων εισόδου και εξόδου των οχημάτων.
Ειδικότερα, το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, ειδικά για προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης και ΦΠΑ, στηρίζεται σε έξι άξονες:
1. Εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων μεθόδων ανάλυσης κινδύνου με στοχευμένα εργαλεία ελέγχου και δίωξης και σε συνεχή χρήση από την Τελωνειακή Υπηρεσία. Τα λειτουργικά συστήματα πληροφοριών Icisnet και Elenxis της ΑΑΔΕ πρέπει να επανασχεδιαστούν με στόχο την αποτελεσματική ιεράρχηση των κινδύνων μη συμμόρφωσης και τη δημιουργία των καλύτερων δυνατών προφίλ ελέγχου, χρησιμοποιώντας πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις εθνικές βάσεις ανάλυσης δεδομένων. Ευρωπαϊκοί και διεθνείς φορείς συμμετέχουν στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και είναι σημαντικό να συνεργαστούμε με όσο το δυνατόν περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες για να βοηθήσουμε σε αυτή την προσπάθεια.
2. Εγκατάσταση ενός νέου ολοκληρωμένου συστήματος που θα υποστηρίζει τη διαδικασία ελέγχου παρακολουθώντας τις τελωνειακές συναλλαγές και διαδικασίες σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα αυτό θα λειτουργεί με στόχο την καλύτερη και ταχύτερη στόχευση των διωκτικών τελωνειακών υπηρεσιών με κεντρική εποπτεία και στα σημεία υψηλού ενδιαφέροντος, όπως: α) σημεία εισόδου-εξόδου από το τελωνειακό έδαφος της Ε.Ε., β) τοποθεσίες σε περιφερειακό επίπεδο.
3. Ηλεκτρονική παρακολούθηση της διακίνησης προϊόντων, που θα επικεντρωθεί στην κίνηση επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων στην ελληνική επικράτεια. Με την είσοδό τους και την κυκλοφορία τους στη χώρα, θα εφαρμόζεται η αξιοποίηση του Μητρώου Αλκοολούχων Ποτών και του Συστήματος Αναγνώρισης Αλκοολούχων Ποτών από τις ελεγκτικές αρχές του τελωνείου.
4. Ολοκλήρωση του συστήματος εισροών-εκροών για ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων, που θα ενισχύσει τη διαδικασία προσαρμοσμένου ελέγχου και θα οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός ολιστικού συστήματος παρακολούθησης της κίνησης επαγγελματικών οχημάτων μεταφοράς καυσίμων. Το σύστημα θα μπορεί να παρακολουθεί το φορτίο από την είσοδό του και την τελωνειακή διαδικασία που εφαρμόζεται για την ελεύθερη κυκλοφορία ή την έξοδό του από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.
Παράλληλα, και με βάση τον προγραμματισμό του υπουργείου Οικονομικών και των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, η επιχειρησιακή δράση για τη δίωξη του λαθρεμπορίου στηρίζεται σε δύο άξονες: πρώτον, στη δίωξη εγκληματικών οργανώσεων και, δεύτερον, στον έλεγχο της παραβατικότητας και την αύξηση της συμμόρφωσης. Συγκεκριμένα:
Δίωξη εγκληματικών οργανώσεων
Κατά το χρονικό διάστημα από 1/1/2021 έως και 30/4/2022 πραγματοποιήθηκαν από τις διωκτικές αρχές (ΑΑΔΕ, ΣΔΟΕ, ΕΛΑΣ) 22 συλλήψεις, κατασχέθηκαν 276.758 λίτρα υγρών καυσίμων, 4.200.000 κιλά υγραερίου και 10 βυτιοφόρα φορτηγά και απενεργοποιήθηκαν 79 ΑΦΜ ανύπαρκτων ή αδρανών επιχειρήσεων εμπορίας χημικών διαλυτών. Ο κατασχέσεις, από όλες τις διωκτικές αρχές, υγρών καυσίμων, από 67.795 λίτρα το 2019 και 92.927 λίτρα το 2020, ανήλθαν σε 198.669 λίτρα το 2021 και 78.089 λίτρα ήδη κατά το πρώτο τετράμηνο του 2022.
Σημειώνεται ότι με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου θεσπίστηκε η "Κυβερνητική Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επιχειρησιακής Εποπτείας για τον Περιορισμό του Λαθρεμπορίου στα προϊόντα που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και Φόρο Κατανάλωσης", με έργο τη χάραξη της εθνικής στρατηγικής και τον καθορισμό των επιμέρους στόχων για τον περιορισμό του λαθρεμπορίου σε όλα τα προϊόντα ΕΦΚ (καύσιμα, αλκοολούχα, καπνικά) και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους, την επιχειρησιακή εποπτεία των διωκτικών αρχών και την παρακολούθηση της υλοποίησης του συστήματος εισροών-εκροών των καυσίμων.
Σημειώνεται ότι τo σύστημα αυτόματης αναγνώρισης πλωτού μέσου (Automatic identification system - AIS), στο οποίο είναι ενσωματωμένος/συνδεδεμένος ένας δέκτης εντοπισμού θέσης (Global Positioning System - GPS), παρέχει αδιάλειπτα στοιχεία (στίγματα) σχετικά με τον γεωγραφικό εντοπισμό του πλωτού μέσου και στοιχεία ταυτοποίησης αυτού, σύμφωνα με τα πρότυπα απόδοσης του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ). Το σύστημα έχει τεθεί σε εφαρμογή και, στην περίπτωση που οι συσκευές ή είναι κλειστές, θα επιβάλλονται τα τσουχτερά πρόστιμα που φτάνουν έως και 250.000 ευρώ.
