Επιμέλεια: Μαρία Γκουρτσιλίδου
Ο ισχυρός σεισμός των 6,6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που «χτύπησε» στη 01:31 τα ξημερώματα της Παρασκευής την Κω άφησε πίσω του δύο νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και πολλές καταστροφές, ενώ προκάλεσε ένα μικρό τσουνάμι στο λιμάνι του νησιού. Όπως δήλωσε ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Άκης Τσελέντης το τσουνάμι ήταν ύψους 70 εκατοστών.
Όμως, πανικός προκλήθηκε και στη γειτονική Τουρκία, όπου ο σεισμός έγινε ιδιαίτερα αισθητός. Την ίδια στιγμή, ένα μικρό τσουνάμι στην περιοχή Γκουμπέτ της Αλικαρνασσού παρέσυρε 12 σκάφη και 5 ψαρόβαρκες στη στεριά, ενώ δεκάδες σπίτια πλημμύρισαν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Πώς προκαλείται το τσουνάμι και υπάρχει τρόπος να το σταματήσουμε;
Τα τσουνάμι, όπως συνέβη και στην προκειμένη περίπτωση, δημιουργούνται όταν μεγάλες εκβαθύνσεις του θαλάσσιου δαπέδου διαταράσσονται από μεγάλους και ρηχούς σεισμούς, οι οποίοι προκαλούνται από την ταραχώδη κίνηση των τεκτονικών πλακών.
Οι επιστήμονες που μελετούν τη συμπεριφορά των τσουνάμι ελπίζουν ότι τα ηχητικά κύματα βαθέων ωκεανών θα μπορούσαν μία μέρα να εμποδίσουν τα δολοφονικά κύματα να φτάσουν στην ακτή.
Τα τσουνάμι συνήθως συμβαίνουν στα όρια μεταξύ δύο τεκτονικών πλακών. Όταν οι τεκτονικές πλάκες έρχονται σε τριβή ή συγκρούονται μεταξύ τους, μία πλάκα μπορεί να «υποχωρήσει» κάτω από την άλλη. Η κατάσταση αυτή προκαλεί πίεση, η οποία είναι ικανή να δημιουργήσει ξαφνικά μια ρήξη του ωκεάνιου δαπέδου.
Αυτή η ρήξη μετατοπίζει γρήγορα μεγάλες περιοχές του ωκεάνιου δαπέδου, ενώ χιλιάδες μίλια ωκεανού μπορεί να αντισταθμιστούν από ένα και μόνο σεισμό. Επίσης, αυτή η μετατόπιση προκαλεί την αύξηση των μακρών, υψηλών θαλάσσιων κυμάτων πάνω από την επιφάνεια.
Καθώς φτάνει στην επιφάνεια, το τσουνάμι είναι ελάχιστα αισθητό αφού εμφανίζεται πρώτα ως απλή κυμάτωση. Όμως, καθώς τα κύματα κινούνται προς τη γη, το νερό γίνεται ρηχότερο και το μέγεθος του τσουνάμι αυξάνεται.
Ένα τσουνάμι μπορεί να κινηθεί πάνω από το νερό για εκατοντάδες μίλια, καταστρέφοντας οτιδήποτε στο πέρασμά του.
Συνήθως, απαιτείται σεισμός μεγέθους μεγαλύτερου των 7,5 Ρίχτερ για να δημιουργηθεί ένα καταστροφικό τσουνάμι, γεγονός που εξηγεί γιατί τα περισσότερα τσουνάμι συμβαίνουν στον Ειρηνικό κατά μήκος του «δακτυλίου της φωτιάς», όπου συμβαίνουν συχνότερα μεγάλες μετακινήσεις τεκτονικών πλακών.
(Ο χάρτης του "δακτυλίου της φωτιάς" είναι μια σημαντική περιοχή στη λεκάνη του Ειρηνικού Ωκεανού, όπου συμβαίνει μεγάλος αριθμός σεισμών και τσουνάμι)
Τον περασμένο Ιανουάριο, ερευνητές πρότειναν να χρησιμοποιηθούν τα ηχητικά κύματα βαθέων ωκεανών για να καταφέρουν να εμποδίσουν τα τσουνάμι πριν φτάσουν στη γη. Ένας μαθηματικός πρότεινε μια νέα ριζοσπαστική μέθοδο για την εξάλειψη της ενέργειας του τσουνάμι με την εκτόξευση κυμάτων ακουστικής βαρύτητας, μειώνοντας το ύψος του ώστε να ελαχιστοποιηθεί η ζημιά τόσο στην ανθρώπινη ζωή όσο και στο περιβάλλον.
Ο ερευνητής υποστήριξε ότι αυτά τα κύματα θα μπορούσαν να εκτοξευθούν επανειλημμένα σε ένα εισερχόμενο τσουνάμι για να το εξαλείψουν εξ 'ολοκλήρου διασχίζοντας την ενέργειά του σε μια μεγάλη περιοχή.
Η τεχνική διάσωσης, που προτάθηκε από τον Δρ. Usama Kadri της Σχολής Μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ, περιγράφηκε σε ένα έγγραφο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Heliyon.
(Kατεστραμμένα σκάφη μετά το σεισμό και το τσουνάμι που ακολούθησε στο θέρετρο Gumbet στην επαρχία Mugla της Τουρκίας)
(Ερείπια στην Κω μετά το φονικό σεισμό των 6,6 Ρίχτερ)
Σύμφωνα με τον μαθηματικό, τα φυσικά ακουστικά κύματα (AGWs) θα μπορούσαν να αντιδράσουν με ένα τσουνάμι με τρόπο που να ωθεί την ενέργειά του να εξαπλωθεί. Τα AGW μπορούν να ταξιδεύουν χιλιάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια και να κινούνται με την ταχύτητα του ήχου.
Εάν μπορούμε να βρούμε έναν τρόπο να κατασκευάσουμε AGWs, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε περιπτώσεις τσουνάμι για να μειώσουν το εύρος ή το ύψος του τεράστιου κύματος, δήλωσε ο ερευνητής.
«Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τα τσουνάμι ευθύνονται για την απώλεια σχεδόν μισού εκατομμυρίου ανθρώπων, την εκτεταμένη μακροχρόνια καταστροφή, τις βαθιές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την παγκόσμια οικονομική κρίση», δήλωσε ο Δρ Kadri.
«Μέχρι στιγμής, έχει δοθεί λίγη προσοχή στην προσπάθεια μετριασμού των τσουνάμι και το δυναμικό των κυμάτων ακουστικής βαρύτητας παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο» πρόσθεσε ο ίδιος.
Οι χειρότερες καταστροφές που έχουν προκληθεί από τσουνάμι:
Μια από τις χειρότερες καταστροφές τσουνάμι του 21ου αιώνα συνέβη όταν τα κύματα χτύπησαν γη γύρω από τον Ινδικό Ωκεανό την Boxing Day το 2004.
Το τσουνάμι σκότωσε 250.000 ανθρώπους και άφησε χιλιάδες περισσότερους άστεγους.
Το 2011, ένα τσουνάμι προκάλεσε όλεθρο στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία.
Το τσουνάμι προκάλεσε μια σειρά από εκρήξεις και κατακρήμνιση στο εργοστάσιο.
Περισσότεροι από 15.000 άνθρωποι πέθαναν στη φυσική καταστροφή και πολλοί περισσότεροι εκτοπίστηκαν.
Kαταστροφικά τσουνάμι έχουν επίσης «χτυπήσει» την ακτή της Χιλής και το Νότιο Νησί της Νέας Ζηλανδίας τα τελευταία χρόνια.
Πιο πρόσφατο περιστατικό αυτό της Παρασκευής 21 Ιουλίου 2017 όταν ένας ισχυρός σεισμός έπληξε την ακτή της Τουρκίας, αφήνοντας δύο νεκρούς και εκατοντάδες ακόμα τραυματίες.
Ο σεισμός μεγέθους 6.6 Ρίχτερ με επίκεντρο την Κω πυροδότησε τσουνάμι, το οποίο σάρωσε τις ακτές του Αιγαίου και τα ελληνικά τουριστικά νησιά, συμπεριλαμβανομένης της Κω και της Ρόδου, αφήνοντας μεγάλες καταστροφές στο πέρασμά του.
(Η εικόνα απεικονίζει το ύψος κύματος. Καθώς το τσουνάμι κινείται από τα δεξιά προς τα αριστερά, έρχεται σε επαφή με τα κύματα ακουστικής βαρύτητας, τα οποία κινούνται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Αυτό ωθεί την ενέργεια του τσουνάμι να εξαπλωθεί, μειώνοντας το εύρος του)
(Η εικόνα (α) δείχνει τα κύματα τσουνάμι και ακουστικής βαρύτητας που δημιουργήθηκαν στο σεισμό του Ινδικού Ωκεανού το 2004, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο τα AGW ταξιδεύουν πολύ πιο γρήγορα στον προτεινόμενο σταθμό ανίχνευσης. Παρατίθεται επίσης απεικόνιση του προτεινόμενου συστήματος μετριασμού (β))
Πηγή: dailymail.co.uk
