Του ΑΝΕΣΤΗ ΝΤΟΚΑ
Εντονη δυσαρέσκεια εκφράζουν Έλληνες και ξένοι μέτοχοι για την πορεία των τεσσάρων συστημικών τραπεζικών μετοχών στη διάρκεια του εννεαμήνου 2016. Οι απώλειες ξεπερνούν το 30% και αγγίζουν μέχρι και το 53%. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη διάρκεια του roadshow που έγινε την εβδομάδα που πέρασε στο Λονδίνο, τα στελέχη των ελληνικών τραπεζών δέχθηκαν καταιγισμό ερωτήσεων από τους ξένους επενδυτές, για το γεγονός ότι σε δύο μήνες θα συμπληρωθεί ένας χρόνος από την τελευταία ανακεφαλαιοποίηση (Νοέμβριος 2015) και δεν έχουν προχωρήσει στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η κριτική, όπως προαναφέρθηκε, εστιάστηκε κυρίως στο γεγονός ότι από τον Νοέμβριο του 2015, οι τράπεζες προχώρησαν σε αυξήσεις κεφαλαίου, αλλά έκτοτε δεν υπάρχει καμία πρακτική εξέλιξη. Οι τράπεζες απάντησαν ότι δεν μπόρεσαν να κάνουν κάτι παραπάνω για τον απλό λόγο ότι επί ένα χρόνο δεν προχώρησε τίποτε σε νομοθετικό επίπεδο, ενώ κάποιες από αυτές δεν έχουν καν οριστικές διοικήσεις, αλλά αντίθετα περιμένουν τις επιλογές που πρέπει να εγκρίνουν ο εποπτικός μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SSM), οι ξένοι μέτοχοι, αλλά και η κυβέρνηση.
Η αβεβαιότητα αυτή αντικατοπτρίζεται και στις μετοχές των συστημικών τραπεζών. Το Χρηματιστήριο Αθηνών κινείται εδώ και εβδομάδες στο περιθώριο του επενδυτικού ενδιαφέροντος εξαιτίας αυτής της αρνητικής κατάστασης. Σύμφωνα με στέλεχος που παρακολούθησε από κοντά τις εργασίες του roadshow, αυτό που ενδιαφέρει τους ξένους επενδυτές είναι πότε θα ολοκληρωθούν –από κοινού με τον SSM– τα πλάνα (μέχρι το 2019) για τη μείωση των NPLs. Ειδικότερα, οι ξένοι για να επανεπενδύσουν στο Χ.Α. και κατ’ επέκτασιν στις τράπεζες που αποτελούν και την πρώτη γραμμή ενδιαφέροντος, θα πρέπει να γνωρίζουν εκ των προτέρων:
1) αν και πότε θα γίνουν αναδιαρθρώσεις, διαγραφές, πωλήσεις δανείων και 2) πότε θα κλείσει η συμφωνία για την υποδόση των 2,8 δισ. ευρώ, δηλαδή πότε θα ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση και πότε θα ξεκινήσει η δεύτερη.
Όπως γίνεται αντιληπτό και για τα δύο θέματα, οι τραπεζίτες είχαν πολύ λίγα να πουν, καθώς σε κάποιες από αυτές είναι άγνωστη ακόμα και η διοικητική τους πυραμίδα. Ετσι κι αλλιώς, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά είναι σχεδόν απομονωμένη από τα ξένα funds. Αυτό εξάλλου ομολογεί και η αγορά των κρατικών ομολόγων των οποίων οι αποδόσεις παραμένουν σε απαγορευτικά επίπεδα και ενσωματώνουν το ρίσκο χρεοκοπίας (country risk) της χώρας. Στην παρούσα φάση, όπως επισημαίνουν οι ξένοι επενδυτές, «το μοναδικό που μπορεί να προσδώσει πορεία στην αγορά είναι να πραγματοποιηθεί ένα μεγάλο deal στα ΝPLs». Ο χρόνος που έχει χαθεί είναι σημαντικός και μάλιστα σε μία οικονομία όπου ο έλεγχος διακίνησης κεφαλαίων (capital controls) διατηρείται στη χώρα μας για 16ο συνεχόμενο μήνα.
Επιπλέον, δύο είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την Ελλάδα και εξηγούν γιατί το χρηματιστήριο βρίσκεται κάτω από τις 560 μονάδες και τα δεκαετή ομόλογα κινούνται με απόδοση 8,6%. Το πρώτο στοιχείο είναι ότι δεν υπάρχει καμία προοπτική ο ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει πολιτική σε ό,τι αφορά τους φόρους, ενώ ακόμα πιο σίγουρο είναι ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση να αλλάξει πολιτική η Γερμανία έναντι της Ελλάδας, δηλαδή να προσφέρει κάτι για το χρέος. Σε κάθε περίπτωση, η αγορά αποτυπώνει ακριβώς αυτές τις συνθήκες απαξίωσης που επικρατούν στις τραπεζικές μετοχές που παραμένουν δέσμιες της καθυστέρησης του κυβερνητικού έργου.
