Ο ΣΕΒ παρουσίασε την ετήσια έκδοση του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού για την ψηφιακή ωριμότητα της Ελλάδας, σε ειδική ψηφιακή εκδήλωση, την Τρίτη 27 Ιανουαρίου, με τίτλο «Ελλάδα 2030: Μειώνοντας το Ψηφιακό Χάσμα, Χτίζοντας Ανταγωνιστικότητα».
Στην εκδήλωση, παρουσιάστηκαν τα επικαιροποιημένα ευρήματα για την πορεία της Ελλάδας ως προς τους στόχους της Ψηφιακής Δεκαετίας της ΕΕ και τον Δείκτη Ψηφιακής Ωριμότητας του ΣΕΒ. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ασυμμετρίες μεταξύ υποδομών όπως τα δίκτυα οπτικών ινών, ψηφιακών δεξιοτήτων και υιοθέτησης ΤΝ και τεχνολογιών αιχμής από τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, αναδείχθηκαν τα πεδία στα οποία η Ελλάδα εμφανίζει συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως η ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα και η κάλυψη δικτύων 5G. Επιπλέον, παρουσιάστηκε ένα συνεκτικό πλέγμα προτάσεων πολιτικής για την ενδυνάμωση του εγχώριου τομέα τεχνολογίας και την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού, με στόχο η τεχνολογία να λειτουργήσει ως μοχλός αύξησης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, διακεκριμένοι ομιλητές αναφέρθηκαν στις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο τη μετάβαση της Ευρώπης από την ψηφιακή ανάπτυξη στην ουσιαστική τεχνολογική κυριαρχία. Επίσης, αναφέρθηκαν στον ρόλο που θα διαδραματίσει το AI Factory Pharos για την ανάπτυξη και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα, καθώς και στην ανάγκη συστηματικής ενίσχυσης του τομέα της τεχνολογίας, ως προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης.
Στη δεύτερη ενότητα της εκδήλωσης, παρουσιάστηκαν παραδείγματα επιχειρήσεων που έχουν ήδη ξεκινήσει τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό, αναδεικνύοντας τη σημασία της ολιστικής διαχείρισης της αλλαγής, τόσο σε επίπεδο τεχνολογίας όσο και οργανωσιακής κουλτούρας.
Η κα Δέσποινα Σπανού, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του DG CONNECT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόνισε: «Ζούμε σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής πολυπλοκότητας και σε ένα τοπίο απειλών που μεταβάλλεται ταχύτερα από ποτέ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει την φιλόδοξη πορεία της προς την ενσωμάτωση της τεχνολογίας στις επιχειρήσεις, την κοινωνία και τις δημοκρατίες μας, με στόχο την ενίσχυση της οικονομίας και της άμυνάς μας, και διατηρώντας παράλληλα τις αξίες μας. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει επιταχύνει εκθετικά τις προσπάθειές της και πλέον έχει την ευκαιρία να αξιοποιήσει την τεχνολογία, σε όφελος της οικονομίας και ασφάλειάς της».
Η κα Μάγκυ Αθανασιάδη, Διευθύντρια του Τομέα Τεχνολογίας & Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΣΕΒ, δήλωσε: «Στη σημερινή εποχή, όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να επιταχύνουν τον βηματισμό τους και να ενσωματώσουν άμεσα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, ώστε να μειώσουν το κόστος λειτουργίας τους και να ενισχύσουν την παραγωγικότητά τους. Ο ΣΕΒ εργάζεται συστηματικά και υλοποιεί σειρά στοχευμένων δράσεων, παραμένοντας προσηλωμένος στον στόχο της ουσιαστικής ενίσχυσης του τομέα τεχνολογίας και της επιτάχυνσης της ψηφιακής μετάβασης των ελληνικών επιχειρήσεων».
Η πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ψηφιακή Δεκαετία (2020–2030)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί μια μακροπρόθεσμη, στρατηγική προσέγγιση για την ψηφιακή μετάβαση των κρατών-μελών μέσω του προγράμματος της Ψηφιακής Δεκαετίας, θέτοντας συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους με ορίζοντα το 2030. Η έως σήμερα πορεία στην ΕΕ χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια μεταξύ των επιμέρους πυλώνων: καταγράφεται πρόοδος στις ψηφιακές υποδομές και στην ψηφιοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών, αλλά υστέρηση στη διάδοση τεχνολογιών αιχμής και στις ψηφιακές δεξιότητες, υποδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πλησιάζει τον στόχο του 100% στην κάλυψη 5G, ενώ τα δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας καλύπτουν το 82,5% των νοικοκυριών. Ωστόσο, οι οπτικές ίνες φθάνουν μόλις στο 69% του στόχου και η ανάπτυξη edge υποδομών απαιτεί τριπλασιασμό έως το 2030. Την ίδια στιγμή, η υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής παραμένει χαμηλή: η Τεχνητή Νοημοσύνη αξιοποιείται μόλις από το 18% του στόχου, το cloud στο 52% και τα δεδομένα στο 44%. Στις ψηφιακές δεξιότητες, η απόσταση από τον στόχο του 80% παραμένει μεγάλη, ενώ οι ειδικοί ΤΠΕ εκτιμάται ότι θα φθάσουν τα 13,5 εκατ. το 2030, έναντι στόχου 20 εκατ.
Παράλληλα, η υλοποίηση της Ψηφιακής Δεκαετίας προϋποθέτει αυξημένη επενδυτική κινητοποίηση. Η Έκθεση Ντράγκι εκτιμά ότι η ΕΕ χρειάζεται επιπλέον €150 δισ. ετησίως για ψηφιακές τεχνολογίες.
Η πορεία Ψηφιακής Μετάβασης της Ελλάδας
Γενικό συμπέρασμα είναι ότι το 2025, η συνολική επίδοση της χώρας κυμαίνεται στο 84% του ευρωπαϊκού μ.ο. Ο ψηφιακός βηματισμός της χώρας εμφανίζει θετικές ενδείξεις, αλλά χαρακτηρίζεται από έντονη ασυμμετρία μεταξύ των επιμέρους πυλώνων.
- Τομέας τεχνολογίας: Εμφανίζει μικρό αποτύπωμα στην εγχώρια οικονομία (ο κλάδος ΤΠΕ συμμετέχει με 3,3% στη συνολική προστιθέμενη αξία και με 1,9% στην απασχόληση), ενώ η εξωστρέφεια είναι περιορισμένη (προϊόντα υψηλής τεχνολογίας: μόλις 5,5% των εξαγωγών αγαθών). Ωστόσο, η αναπτύσσεται αξιόλογη καινοτόμος δραστηριότητα, με τις δαπάνες Ε&Α των επιχειρήσεων να αυξάνονται στο 0,85% του ΑΕΠ.
- Ψηφιακές υποδομές: Η χώρα εμφανίζει σχεδόν πλήρη κάλυψη δικτύων 5G, υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντίθετα, η κάλυψη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας και οπτικών ινών παραμένει στο 46% των νοικοκυριών, σημαντικά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.λισης έως το 2030.
- Ρυθμιστικό πλαίσιο: Η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (πρόσφατη ενσωμάτωση των Digital Governance Act και NIS2), ενώ διαθέτει πλέον και Εθνική Στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
- Ψηφιοποίηση επιχειρήσεων: Η ψηφιακή ωριμότητα των ελληνικών ΜμΕ έχει βελτιωθεί, με το 56% των ΜμΕ να έχει βασικό επίπεδο ψηφιακής ωριμότητας. Όμως, η υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής παραμένει χαμηλή (ΤΝ 9%, cloud 21%, δεδομένα 31%).
- Ψηφιακές δεξιότητες: Μόλις το 60% των πολιτών διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ενώ οι ειδικοί ΤΠΕ αποτελούν μόνο το 2,5% της απασχόλησης, αναδεικνύοντας κρίσιμες προκλήσεις για τη χώρα.
- Ψηφιοποίηση δημοσίου τομέα: Μετά το 2020, και με τη στήριξη του RRF, η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών προς πολίτες και επιχειρήσεις επιταχύνθηκε σημαντικά. Τα ποσοστά κάλυψης των στόχων υπερβαίνουν το 70%, ενώ περισσότερες από 2.200 υπηρεσίες παρέχονται πλέον ψηφιακά μέσω του gov.gr. Στον τομέα της ψηφιακής υγείας, η Ελλάδα έχει καλύψει το 74% του στόχου και κινείται σε τροχιά πλήρους σύγκλισης έως το 2030.
Οι προτάσεις του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού ΣΕΒ
Η ανάπτυξη τεχνολογικής πρωτοπορίας προϋποθέτει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση μετασχηματισμού, που υπερβαίνει μεμονωμένες δράσεις και αποσπασματικές πολιτικές. Δεδομένου ότι ως χώρα διαθέτουμε περιορισμένους πόρους, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού όσο και σε επίπεδο υποδομών, καθίσταται αναγκαία η ενδυνάμωση του συνεργατικού πνεύματος, η μείωση του κατακερματισμού δυνάμεων και η ευθυγράμμιση στρατηγικών και επενδύσεων, ώστε να καταφέρουμε ο τομέας της τεχνολογίας να συνεισφέρει το 10% του ΑΕΠ.
Στο παρόν τεύχος του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού ΣΕΒ διατυπώνονται προτάσεις γύρω από 4 βασικούς πυλώνες:
- Ανάπτυξη ισχυρού εγχώριου τομέα τεχνολογίας, με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στη σύνδεση έρευνας και βιομηχανίας.
- Ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και κατάρτισης, με στενότερη σύνδεση με την αγορά εργασίας.
- Επιτάχυνση της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜμΕ, μέσω στοχευμένων χρηματοδοτικών και φορολογικών κινήτρων.
- Εμβάθυνση της ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα, τα ανοικτά δεδομένα, την κυβερνοασφάλεια και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων προμηθειών.
