Στο πλαίσιο της πρώτης διανομής δικαιωμάτων από Δημόσιο Δανεισμό, που αφορούν τα έτη 2023 και 2024, συγκεντρώθηκαν από τον ΟΣΔΕΛ (Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου) πλήρη στοιχεία δανεισμών από 85 αντιπροσωπευτικές δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες.
Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά, οι επιλογές δανεισμού αποκαλύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τα είδη βιβλίων που προτιμήθηκαν για τα έτη αυτά. Παράλληλα, αναδεικνύουν ποια βιβλία δανείστηκαν περισσότερο, σε ποιους εκδοτικούς οίκους ανήκουν, ποιοι Έλληνες μεταφραστές, ποιες Ελληνίδες μεταφράστριες καθώς και ποιοι Έλληνες/Ελληνίδες και ξένοι συγγραφείς και εικονογράφοι βρίσκονται πίσω από τη δημιουργία των έργων που κέρδισαν το ενδιαφέρον του κοινού.
Οι πέντε πρώτες θεματικές που επιλέγονται για δανεισμό είναι:
Μυθοπλασία ενηλίκων 43,1%
Μυθοπλασία παιδικά 20,4%
Παιδικά εικονογραφημένα 15,0%
Επιστημονικά 7,8%
Γενικών γνώσεων παιδικά 5,8%
Η λίστα με τα 50 πρώτα βιβλία που δανείστηκε το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, είναι η εξής:
- Η σφραγίδα (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Τιρκουάζ (εκδ. Ψυχογιός) της Ρένας Ρώσση - Ζαΐρη
- Οι τρεις άσοι (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Ταξίδι στη Βενετία (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Αλμύρα. Η ευτυχία αλλιώς (εκδ. Ψυχογιός) της Ρένας Ρώσση - Ζαΐρη
- Το πράσινο φόρεμα (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Κάτω απ' τη μηλιά (εκδ. Ψυχογιός) της Μαρίας Τζιρίτα
- Ροδανθός (εκδ. Ψυχογιός) της Σόφης Θεοδωρίδου
- Η γιατρίνα (εκδ. Διόπτρα) της Πασχαλίας Τραυλού
- Άγραφος νόμος (εκδ. Ψυχογιός) της Σόφης Θεοδωρίδου
- Το λουλούδι του πάγου (εκδ. Ψυχογιός) της Μαρίας Τζιρίτα
- Γράμμα από χρυσό (χρυσό εξώφυλλο) (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Βρόμικα κόλπα στο γήπεδο (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Μεταίχμιο) του Jürgen Banscherus
- Η αγαπημένη των θεών (εκδ. Ψυχογιός) της Ρένας Ρώσση - Ζαΐρη
- Ολίβια (εκδ. Ψυχογιός) της Ρένας Ρώσση - Ζαΐρη
- Νυφικό από πορφύρα (εκδ. Ψυχογιός) της Σοφία Βόικου
- Σε βαθιά νερά (εκδ. Ψυχογιός) του Γιώργου Πολυράκη
- Μια συγγνώμη για το τέλος (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Λίγες και μία νύχτες (εκδ. Πατάκη) του Ισίδωρου Ζουργού
- Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Γινάτι. Ο σοφός της λίμνης (εκδ. Ψυχογιός) του Γιάννη Καλπούζου
- Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου (εκδ. Ψυχογιός) του Γιάννη Καλπούζου
- Μαργκώ (εκδ. Διόπτρα) της Άννας Ν. Γαλανού
- Η εκδίκηση των αγγέλων (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Αγάπη – δηλητήριο της Ρένας Ρώσση - Ζαΐρη
- Για ένα τανγκό στη Σμύρνη (εκδ. Διόπτρα) της Γιώτας Ν. Γουβέλη
- Ευτυχία θα πει... (εκδ. Ψυχογιός) της Μαρίας Τζιρίτα
- Ψίθυροι του βαρδάρη (εκδ. Ψυχογιός) της Σοφίας Βόικου
- Τη μέρα που σε γνώρισα (εκδ. Λιβάνη) της Λένας Μαντά
- Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Η συνωμοσία της τσίχλας (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Μεταίχμιο) του Jürgen Banscherus
- Όσο αντέχει η ψυχή (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 1 (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Ψυχογιός) του Jeff Kinney
- Τα πέντε κλειδιά (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Τα τρία μικρά λυκάκια (εκδ. Μίνωας) του Ευγένιου Τριβιζά
- Το παιχνίδι του νάνου (εκδ. Ψυχογιός) της Χρυσηίδας – Χρύσας Δημουλίδου
- Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Το φάντασμα του σχολείου (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Μεταίχμιο) του Jürgen Banscherus
- Έρωτας σαν βροχή (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
- Σέρρα. Η ψυχή του Πόντου (εκδ. Ψυχογιός) του Γιάννη Καλπούζου
- Στη σκιά της πεταλούδας (εκδ. Πατάκη) του Ισίδωρου Ζουργού
- Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 3 (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Ψυχογιός) του Jeff Kinney
- Το προξενιό της Ιουλίας (εκδ. Ψυχογιός) του Γιώργου Σ. Πολίτη
- Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Το μυστήριο του τσίρκου (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Μεταίχμιο) του Jürgen Banscherus
- Πικρό γάλα (εκδ. Ψυχογιός) του Μένιου Σακελλαρόπουλου
- Το κορίτσι της ντροπής (εκδ. Ψυχογιός) της Σοφίας Βόικου
- Η νύχτα της αλήθειας (εκδ. Μίνωας) του Σπύρου Πετρουλάκη
- Η σιωπηλή ασθενής (εκδ. Διόπτρα) του Alex Michaelides
- Οι κύκνοι το φθινόπωρο (εκδ. Ψυχογιός) της Φανής Πανταζή
- Ο Γερμανός γιατρός (εκδ. Ψυχογιός) της Σόφης Θεοδωρίδου
- Έρωτας πόλεμος (εκδ. Ψυχογιός) της Καίτης Οικονόμου
- Η άλλη πλευρά του νομίσματος (εκδ. Ψυχογιός) της Λένας Μαντά
Ωστόσο παρότι στην πρώτη πενηντάδα τα βιβλία που προτιμώνται είναι τα παραπάνω και η Μαντά έχει 13 στα 50, από τη συνολική κατάταξη στην κορυφή της πρώτης δεκάδας Ελλήνων και Ελληνίδων συγγραφέων με τη μεγαλύτερη συχνότητα δανεισμού εμφανίζεται ο Ευγένιος Τριβιζάς.
- Ευγένιος Τριβιζάς
- Λένα Μαντά
- Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη
- Χρυσηίδα – Χρύσα Δημουλίδου
- Μαρία Τζιρίτα
- Γιώργος Πολυράκης
- Σόφη Θεοδωρίδου
- Φίλιππος Μανδηλαράς
- Πασχαλία Τραυλού
- Αντώνης Παπαθεοδούλου
Στις πρώτες δέκα θέσεις οι Έλληνες και Ελληνίδες εικονογράφοι, των οποίων τα έργα συνόδευσαν πολλά από τα βιβλία για παιδιά και μυθιστορήματα που προτιμήθηκαν, βάσει συχνότητας δανεισμού, είναι οι εξής:
- Ναταλία Καπατσούλια
- Ίρις Σαμαρτζή
- Λήδα Βαρβαρούση
- Βαγγέλης Ελευθερίου
- Νίκος Μαρουλάκης
- Ντανιέλα Σταματιάδη
- Κατερίνα Βερούτσου
- Σοφία Ζαραμπούκα
- Ελίζα Βαβούρη
- Νικόλας Ανδρικόπουλος
Φυσικά δε θα μπορούσαν να λείπουν και τα στοιχεία για τους Έλληνες μεταφραστές και τις Ελληνίδες μεταφράστριες που μέσα από τους δανεισμούς προέκυψε η κατάταξη των δέκα πρώτων με την Μαρία Αγγελίδου πρώτη και έπειτα ακολουθούν ο Φίλιππος Μανδηλαράς, η Μάρω Ταυρή, η Πετρούλα Γαβριηλίδου, η Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη, ο Αντώνης Παπαθεοδούλου, η Βίκυ Λιανού, η Βασιλική Κοκκίνου, η Ευγενία Κολυδά και η Χαρά Γιαννακοπούλου.
Με βάση τους δανεισμούς που πραγματοποιήθηκαν, προέκυψε επίσης μια ενδιαφέρουσα αποτύπωση εκδοτικών οίκων από την επιλογή των βιβλίων, όπου εμπεριέχονται οι εκδόσεις Ψυχογιός, οι εκδόσεις Μεταίχμιο, οι εκδόσεις Πατάκη, οι εκδόσεις Διόπτρα, Εκδόσεις Οίκος Α. Α. Λιβάνη, Εκδόσεις Κέδρος κ.ά.
Στις προτιμήσεις σε δανεισμούς βιβλίων ξένων συγγραφέων τα περισσότερα βιβλία προέρχονται από τις εξής χώρες: Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Νορβηγία καθώς εκτός από τον συγγραφέα του παιδικού ήρωα ντετέκτιβ Κλουζ, Γίργκεν Μπανσέρους, βρίσκουμε τον Νορβηγό Τζο Νέσμπο και την Αμερικανίδα Ρέιτσελ Ρενέ Ράσελ, συγγραφέα της σειράς «Το ημερολόγιο μιας ξενέρωτης». Ενδεικτικό πάντως είναι, ότι από τους δέκα πρώτους σε δανεισμό ξένους και ξένες συγγραφείς, οι οκτώ απευθύνονται σε παιδιά.
Οι δέκα ξένοι συγγραφείς με τους περισσότερους δανεισμούς είναι:
- Jürgen Banscherus -
- Elisabetta -Maria Dami -
- Jeff Kinney -
- Roger Hargreaves (1935-1988)
- Daisy Meadows
- Orianne Lallemand
- Renée – Rachel Russell -
- Jo Nesbø -
- Axel Scheffler -
- Νικόλ - Άννα Μανιάτη
Οι δέκα εικονογράφοι με τους περισσότερους δανεισμούς:
- Axel Scheffler
- Roger Hargreaves
- Georgie Ripper
- Éléonore Thuillier
- Jeff Kinney
- Benji Davies
- Ingo Siegner
- David McKee -
- Oliver Jeffers
- Λίζα Χενς
Ξεχωρίζει η Μεγάλη Βρετανία, με τρεις συγγραφείς και πέντε εικονογράφους να βρίσκονται ανάμεσα στους πιο δημοφιλείς.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η πλειονότητα των βιβλίων που καταγράφονται, ακόμη και μέσα στα 50 πρώτα σε αναγνωσιμότητα, ανήκουν σε εκδόσεις άνω της πενταετίας (από το 2007 έως το 2020), ενώ εντοπίζονται ακόμη και τίτλοι από τη δεκαετία του ’90 (από το 1993 έως το 1999). Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την έλλειψη νέων τίτλων στις συλλογές των βιβλιοθηκών, η οποία είναι απόρροια των περιορισμένων οικονομικών πόρων τους και της υποχρηματοδότησής τους από το κράτος.
Επισημαίνεται πως ο ΟΣΔΕΛ, μετά από πολυετείς προσπάθειες για την υλοποίηση του θεσμού του δημόσιου δανεισμού στη χώρα μας, θα διανείμει φέτος για πρώτη φορά δικαιώματα για τους δανεισμούς από δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες των ετών 2023 και 2024 - περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ: https://www.osdel.gr/el/news/6161-kya-301025