Σύμφωνα με κοινοτικά έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του πρακτορείου Associated Press, οι χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι έτοιμες να αναστείλουν πλήρως την ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς χρήση διαβατηρίου εντός του χώρου Σένγκεν για τουλάχιστον δύο χρόνια, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα την αδυναμία της Ελλάδας να προφυλάξει τα σύνορά της.
Η απόφαση θα αποτελεί ιστορική αντιστροφή της τάσης για όλο και μεγαλύτερη ευκολία στις μετακινήσεις τις τελευταίες δεκαετίες στην Ευρώπη.
Από το 1995, η κίνηση προσώπων εντός του χώρου Σένγκεν γίνεται χωρίς τη χρήση ταξιδιωτικών εγγράφων και συνοριακών ελέγχων. Κάθε μία από τις 26 χώρες - μέλη του χώρου Σένγκεν (22 από τις 28 χώρες της Ε.Ε. και τέσσερις ακόμη ευρωπαϊκές χώρες) έχει το δικαίωμα να κάνει χρήση των συνοριακών ελέγχων μέχρι και για έξι μήνες, ωστόσο το χρονικό περιθώριο μπορεί να φθάσει και τα δύο χρόνια, σε περίπτωση που κριθεί ότι μία χώρα αδυνατεί να προστατεύσει τα σύνορά της.
Σύμφωνα με τα έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του Associated Press, η απόφαση θα ληφθεί με αιτιολογικό την αδυναμία της Ελλάδας να προστατεύσει τα σύνορά της, εν μέσω μεταναστευτικής κρίσης.
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί σημειώνουν ότι η Ελλάδα «αγνοεί τις υποχρεώσεις της» σε ό,τι αφορά τη φύλαξη των εξωτερικών ορίων του χώρου Σένγκεν, στα σύνορα με την Τουρκία και ανοίγουν τον δρόμο για ενεργοποίηση του άρθρου 26 του Συνοριακού Κώδικα Σένγκεν, που προβλέπει τη διετή προσωρινή επαναφορά των ελέγχων.
Μέχρι στιγμής, έξι από τα 26 κράτη που συμμετέχουν στον χώρο Σένγκεν έχουν επιβάλει συνοριακούς ελέγχους, ωστόσο εάν δεν υπάρξει διετής προσωρινή παράταση, θα πρέπει να τους διακόψουν στα μέσα Μαΐου.
Συνοριακούς ελέγχους, πλην της Γερμανίας, έχουν επιβάλει η Γαλλία, η Αυστρία, η Σουηδία, η Δανία και η Νορβηγία, ενώ σε χαλαρότερο βαθμό τους εφαρμόζει και η Τσεχία.
