Στο πλαίσιο της 4ης Συνόδου Κορυφής Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, που πραγματοποιείται σήμερα στη Λευκωσία, υπεγράφη από τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Σωκράτη Φάμελλο, και τους συναρμόδιους Υπουργούς Κύπρου και Ισραήλ, το Σχέδιο Περιφερειακής Συνεργασίας των τριών χωρών για την αντιμετώπιση περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης από πετρελαιοειδή.
Το Σχέδιο Περιφερειακής Συνεργασίας των τριών χωρών εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της Σύμβασης της Βαρκελώνης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της παράκτιας ζώνης της Μεσογείου. Προβλέπει αναλυτικές διαδικασίες για τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με στόχο τον συντονισμό ενεργειών και την ετοιμότητα για την αποτροπή και την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση σημαντικών περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης από πλοία και από υπεράκτιες εγκαταστάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, καθορίζοντας το εύρος δράσης κάθε εταίρου, αλλά και τις διαδικασίες συντονισμού και αμοιβαίας βοήθειας σε περίπτωση έκτακτων περιστατικών.
Κατά την συνάντηση των τριών Υπουργών που προηγήθηκε, ο Αν. ΥΠΕΝ, Σωκράτης Φάμελλος, τόνισε τη σημασία της υπογραφής του Σχεδίου ενόψει και της σημαντικής ενεργειακής συνεργασίας των τριών χωρών, αλλά και της προόδου για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Ως άξονες εμβάθυνσης της συνεργασίας, ειδικά στον τομέα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, οι προτάσεις του Αν. ΥΠΕΝ. περιελάμβαναν στενότερη συνεργασία στον τομέα της παρακολούθησης της ποιότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά και της οικοδόμησης δυναμικού για τον περιβαλλοντικό έλεγχο εγκαταστάσεων.
Σε ό,τι αφορά τους υπόλοιπους τομείς συνεργασίας, συμφωνήθηκαν τα ακόλουθα:
Για τον τομέα της διαχείρισης υγρών αποβλήτων εντατικοποίηση της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των τριών χωρών, με έμφαση σε πολιτικές τιμολόγησης νερού, επεξεργασία λυμάτων από μικρές και μεσαίες εγκαταστάσεις και διαχείριση ιλύος.
Για τον τομέα της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, εντατικοποίηση της ανταλλαγής γνώσης και εμπειριών για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον ενεργειακό τομέα (μεταβολές στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, π.χ. για θέρμανση και κλιματισμό κτιρίων και στην παραγωγή ενέργειας από θερμοηλεκτρικές μονάδες), με έμφαση σε καλές πρακτικές προσαρμογής. Επίσης συζητήθηκε η περαιτέρω συνεργασία και ανταλλαγή καλών πρακτικών μέσω λειτουργίας Παρατηρητηρίου Κλιματικής Αλλαγής.
Επιπλέον τομείς συνεργασίας που συζητήθηκαν είναι:
Η διαχείριση στερεών αποβλήτων, και ιδιαίτερα πλαστικών, με έμφαση στην εφαρμογή οικονομικών εργαλείων και την αποτροπή χρήσης, όπως επίσης και στην κωδικοποίηση καλών πρακτικών για τη μείωση απορριμμάτων τροφίμων από την τουριστική βιομηχανία, λαμβάνοντας υπόψη και τις κατευθύνσεις της πρόσφατης Ελληνικής Στρατηγικής για την Κυκλική Οικονομία.
Θέματα διαχείρισης υδατικών πόρων, όπως η μείωση απωλειών δικτύων, η αντιμετώπιση προβλημάτων λειψυδρίας, η περαιτέρω προώθηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών υγρών αποβλήτων για άρδευση.
Στο τέλος της συνάντησης, ο Αν. ΥΠΕΝ δήλωσε:
«Η σημερινή συμφωνία για το Σχέδιο Περιφερειακής Συνεργασίας για την Αντιμετώπιση Περιστατικών Θαλάσσιας Ρύπανσης είναι πολύ σημαντική τόσο περιβαλλοντικά όσο και πολιτικά. Και η σημασία της δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και τα εθνικά της συμφέροντα, ούτε μόνο τις δύο φίλες χώρες της Κύπρου και του Ισραήλ. Είναι μια συμφωνία σημαντική για τη Μεσόγειο και το θαλάσσιο περιβάλλον. Περιβαλλοντικά παρέχει τους απαραίτητους διοικητικούς μηχανισμούς, την τεχνογνωσία και τα τεχνικά μέσα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης, στο νέο περιβάλλον αξιοποίησης των υδρογονανθράκων. Πολιτικά επιβεβαιώνει την ανάγκη συνεργασίας των χωρών και των λαών τους στη Μεσόγειο, αναδεικνύοντας το στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου».
