Τα έσοδα της ευρωπαϊκής αγοράς ποδοσφαίρου ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα €40 δισ. την αγωνιστική περίοδο 2024/25, καταγράφοντας αύξηση 6% σε σχέση με τα €38 δισ. την περίοδο 2023/24, σύμφωνα με την έκθεση Annual Review of Football Finance, που δημοσιεύει το Deloitte Sports Business Group.
Τα πέντε μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα - Premier League, Bundesliga, LaLiga, Serie A και Ligue 1 - κατέγραψαν έσοδα €21,6 δισ. την περίοδο 2024/25, έναντι €20,4 δισ. την περίοδο 2023/24.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση της Deloitte, η αύξηση των συνολικών εσόδων των συλλόγων στα πέντε μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα αναμένεται να επιβραδυνθεί τις επόμενες αγωνιστικές περιόδους, με ορισμένα πρωταθλήματα να εκτιμάται ότι θα καταγράψουν σταθεροποίηση ή ακόμη και μείωση των εσόδων τους κατά το 2025/26 και το 2026/27.
Ο Tim Bridge, Lead Partner στο Deloitte Sports Business Group, σχολίασε: «Είναι γεγονός ότι η διεύρυνση των διοργανώσεων της UEFA και της FIFA έχει αποφέρει οικονομικά οφέλη στα πέντε μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Όμως, το ποδόσφαιρο δεν μπορεί να βασίζεται απλώς στην προσθήκη περισσότερου περιεχομένου για να πετύχει βιώσιμη ανάπτυξη. Η κορεσμένη αγορά δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα ούτε των παικτών ούτε των φιλάθλων, ιδίως όταν αυτό γίνεται εις βάρος της ποιότητας του αγωνιστικού θεάματος. Χωρίς κοινή στρατηγική από όλους τους εμπλεκόμενους, υπάρχει κίνδυνος να θυσιαστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα για χάρη άμεσων κερδών.
Το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο κατέχει κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια αθλητική σκηνή. Ωστόσο, με τα αμερικανικά αθλήματα να στρέφουν το βλέμμα τους στην ευρωπαϊκή αγορά και τον ανταγωνισμό από άλλους κλάδους της ψυχαγωγίας να εντείνεται, οι μελλοντικές προκλήσεις θεωρούνται δεδομένες. Η ώρα για δράση είναι τώρα: οι ηγέτες του κλάδου πρέπει να διαφοροποιήσουν τα επιχειρηματικά τους μοντέλα και να συνεργαστούν για ένα κοινό όραμα για το μέλλον. Ισχυρή ηγεσία, καινοτομία και ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο είναι πλέον καθοριστικής σημασίας.»
Η Premier League διατηρεί τα ηνία στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο
Για ακόμη μια χρονιά, οι σύλλογοι της Premier League κατέγραψαν τα υψηλότερα έσοδα μεταξύ των «πέντε μεγάλων» ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων στη σεζόν 2024/25, με αύξηση 8% και συνολικά έσοδα £6,8 δισ. Η άνοδος αυτή οφείλεται εν μέρει στις αξιοσημείωτες επιδόσεις ορισμένων συλλόγων στις διευρυμένες ευρωπαϊκές διοργανώσεις της UEFA. Τα έσοδα αναμένεται να ξεπεράσουν τα £7 δισ. την περίοδο 2025/26, λόγω της έναρξης νέας αναβαθμισμένης συμφωνίας τηλεοπτικών δικαιωμάτων, καθώς και της παρουσίας τριών συλλόγων σε ευρωπαϊκούς τελικούς.
Τα εμπορικά έσοδα παρέμειναν η βασική πηγή εσόδων για τους συλλόγους της κορυφαίας κατηγορίας του αγγλικού ποδοσφαίρου, αυξημένα κατά 13%, φτάνοντας τα £2,4 δισ. την αγωνιστική περίοδο 2024/25. Οι παραδοσιακά ισχυροί «big six» της Premier League συνέχισαν να έχουν σημαντική συνεισφορά, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα, δηλαδή το 73% των συνολικών εμπορικών εσόδων των συλλόγων.
Τα συνολικά έσοδα από αγώνες των συλλόγων της Premier League αυξήθηκαν κατά £133 εκατ., ή αλλιώς κατά 15%, την περίοδο 2024/25, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το £1 δισ. Η αύξηση αυτή ενισχύθηκε από τη διευρυμένη παρουσία συλλόγων στις τελικές φάσεις των ευρωπαϊκών διοργανώσεων, την άνοδο των τιμών των εισιτηρίων και την αυξημένη χωρητικότητα των γηπέδων. Αντίστοιχα, τα έσοδα από τα τηλεοπτικά δικαιώματα κατέγραψαν οριακή αύξηση 2% σε ετήσια βάση, ανερχόμενα σε £3,4 δισ.
Οι ζημίες προ φόρων των συλλόγων της Premier League εκτινάχθηκαν από £135 εκατ. την περίοδο 2023/24 σε £948 εκατ. την περίοδο 2024/25. Η επιδείνωση αυτή, αποδίδεται στις δαπάνες των μεταγραφών και στην απουσία κερδών από πωλήσεις παικτών, που είχαν ενισχύσει τα αποτελέσματα της περιόδου 2023/24. Στο τέλος της αγωνιστικής περιόδου 2024/25, ο καθαρός δανεισμός των συλλόγων της Premier League ανερχόταν σε £3,6 δισ., έναντι £3,5 δισ. την περίοδο 2023/24.
Η αγωνιστική περίοδος 2024/25 αποτέλεσε ορόσημο για τους συλλόγους της Bundesliga, με τα συνολικά έσοδα να αυξάνονται κατά 12% και να ξεπερνούν για πρώτη φορά στην ιστορία του πρωταθλήματος τα €4 δισ., κυρίως λόγω της αύξησης εμπορικών και τηλεοπτικών εσόδων.
Οι σύλλογοι της LaLiga κατέγραψαν έσοδα €4,1 δισ. για την περίοδο 2024/25, αυξημένα κατά 9% σε σχέση με την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο, που ενισχύθηκε κυρίως από την αύξηση των εμπορικών εσόδων και των εσόδων από τους αγώνες. Η Real Madrid, με €1,2 δισ., και η FC Barcelona, με €975 εκατ., αντιπροσώπευσαν περίπου το 52% των συνολικών εσόδων των συλλόγων.
Τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Serie A αυξήθηκαν κατά 4%, στα €3 δισ. την αγωνιστική περίοδο 2024/25, με τις Juventus, FC Internazionale Milano και AC Milan να αντιπροσωπεύουν το 45% των συνολικών εσόδων. Τα έσοδα αγώνα αυξήθηκαν κατά 3%, στα €0,5 δισ., με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται στους συλλόγους που συμμετείχαν στο UEFA Champions League.
Τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Ligue 1 υποχώρησαν στα €2,2 δισ. την περίοδο 2024/25, μειωμένα κατά 15% σε σχέση με τα €2,6 δισ. της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου. Η οριακή αύξηση των εσόδων αγώνα και των εσόδων από τηλεοπτικά δικαιώματα δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει τη μείωση των εμπορικών εσόδων κατά €0,4 δισ.
Συνολικά, οι ζημίες προ φόρων των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων αυξήθηκαν κατά €0,8 δισ., φτάνοντας τα €1,5 δισ. την αγωνιστική περίοδο 2024/25.
Η Championship αντιμετωπίζει μείωση εσόδων και αύξηση ζημιών
Οι σύλλογοι της Championship κατέγραψαν συνολικά έσοδα £942 εκατ. την αγωνιστική περίοδο 2024/25, μειωμένα κατά 2% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, σηματοδοτώντας την πρώτη ετήσια μείωση των συνολικών εσόδων μετά την πανδημία COVID.
Τα εμπορικά έσοδα υποχώρησαν κατά 10%, στα £273 εκατ., κυρίως λόγω της αλλαγής στη σύνθεση των συλλόγων του πρωταθλήματος.
Οι ζημίες προ φόρων των συλλόγων της Championship αυξήθηκαν κατά 12%, στα £355 εκατ., με μόλις τρεις συλλόγους να καταγράφουν κέρδη προ φόρων, έναντι τεσσάρων την περίοδο 2023/24.
Ο Tim Bridge πρόσθεσε: «Η συνολική χρηματοοικονομική εικόνα και η αύξηση των ζημιών των συλλόγων και στις τρεις κατηγορίες της English Football League αναδεικνύουν μια συνεχιζόμενη τάση: η εξωτερική χρηματοδότηση έχει πλέον καταστεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη ρευστότητα της συντριπτικής πλειονότητας των συλλόγων. Οι επερχόμενες ρυθμιστικές αλλαγές μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της κατάστασης, ωστόσο η προσοχή πρέπει πλέον να στραφεί στην ενίσχυση της εμπορικής δραστηριότητας και στη βιώσιμη ανάπτυξη — ή σε ένα σαφές σχέδιο για τη γεφύρωση της απόστασης από την Premier League, ώστε να αξιοποιηθεί η τεράστια αξία που κρύβει το ποδόσφαιρο σε όλα τα επίπεδα».
Επιταχύνεται η ανάπτυξη της Women’s Super League, διευρύνεται όμως η οικονομική ανισορροπία μεταξύ των ομάδων
Την αγωνιστική περίοδο 2024/25, τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Women’s Super League (WSL) αυξήθηκαν κατά 39%, φτάνοντας τα £90 εκατ., ενώ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, και οι 12 σύλλογοι κατέγραψαν έσοδα άνω του £1 εκατ.
Τα εμπορικά έσοδα παρέμειναν ο βασικός μοχλός ανάπτυξης για το πρωτάθλημα, αυξημένα κατά £15 εκατ., στα £41 εκατ., την περίοδο 2024/25. Τα έσοδα από αγώνες αυξήθηκαν κατά 16% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, φτάνοντας τα £14 εκατ. την περίοδο 2024/25, , ενώ τα έσοδα από τα τηλεοπτικά δικαιώματα αυξήθηκαν κατά 11%, φτάνοντας τα £11 εκατ.
Τα μέσα έσοδα των συλλόγων της WSL αυξήθηκαν κατά £2,1 εκατ., στα £7,5 εκατ., με τους τέσσερις συλλόγους με τα υψηλότερα έσοδα να αντιπροσωπεύουν το 71% του συνόλου, έναντι 66% την περίοδο 2023/24. Η ψαλίδα μεταξύ του συλλόγου με τα υψηλότερα και εκείνου με τα χαμηλότερα έσοδα στη WSL διευρύνθηκε στο 16πλάσιο, από 13πλάσιο που ήταν τη σεζόν 2023/24.
Η Jennifer Haskel, Knowledge and Insight Lead στο Deloitte Sports Business Group, υπογράμμισε ότι: «Καθώς οι επενδύσεις στη WSL συνεχίζονται, οι προσδοκίες για τους συλλόγους είναι σαφείς: να αναπτύξουν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, να προσαρμόσουν τα λειτουργικά τους μοντέλα και, παράλληλα, να ενισχύσουν τη σύνδεσή τους με φιλάθλους και εμπορικούς συνεργάτες. Υπάρχουν αμέτρητες ενδείξεις αυξανόμενης εμπορικής δυναμικής στο γυναικείο ποδόσφαιρο, αλλά αυτή η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη - πολλοί σύλλογοι δυσκολεύονται να συμβαδίσουν, ενώ οι κορυφαίες ομάδες διευρύνουν συνεχώς τη διαφορά τους.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο σημείο καμπής για τα επαγγελματικά πρωταθλήματα. Τα έσοδα, η προβολή και η εμπορική βιωσιμότητα συνεχίζουν να ενισχύονται, όμως η πρόκληση παραμένει στο να μετατραπεί αυτή η δυναμική σε μια συνεπή και ελκυστική εμπειρία για τους φιλάθλους. Η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτεί συλλογικές επενδύσεις από τις ομάδες, τους εμπορικούς συνεργάτες και τους φιλάθλους, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των ομάδων και να τεθούν οι βάσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους».
O Βασίλης Καφάτος, Partner & Growth Leader της Deloitte Ελλάδος, σχολίασε για την ελληνική αγορά ποδοσφαίρου: «Η ελληνική αγορά ακολουθεί τη θετική δυναμική που καταγράφεται ευρύτερα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, με ενίσχυση των εσόδων των συλλόγων και επιστροφή των φιλάθλων στα γήπεδα. Για το ελληνικό ποδόσφαιρο, η επόμενη φάση ανάπτυξης θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να διευρύνει και να διαφοροποιήσει τις πηγές εσόδων του, αξιοποιώντας ακόμη περισσότερο τη δυναμική και το ενδιαφέρον που συγκεντρώνει το άθλημα. Η ανάπτυξη ισχυρότερων εμπορικών συνεργασιών, η καλύτερη αξιοποίηση των γηπέδων, η επένδυση στην εμπειρία και την ψηφιακή σχέση με τον φίλαθλο, καθώς και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ποδοσφαιρικού ταλέντου μπορούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη και πιο διατηρήσιμη αξία για το ελληνικό ποδόσφαιρο».
