Εντός του 2026 αναμένεται να ξεκαθαρίσει οριστικά αν θα προχωρήσει ή όχι η κατασκευή δεύτερου πλωτού σταθμού υποδοχής LNG (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη. Τη σχετική απόφαση θα λάβει η Gastrade, όπως γνωστοποίησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Κοπελούζου, Δημήτρης Κοπελούζος, στο πλαίσιο ενημερωτικής συνάντησης με δημοσιογράφους.
Η Gastrade βρίσκεται στη φάση ωρίμανσης του έργου «Θράκη FSRU», το οποίο προβλέπει τη δημιουργία δεύτερης πλωτής πύλης εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, σε συνέχεια του υφιστάμενου FSRU που ήδη λειτουργεί. Η απόφαση εντός του επόμενου έτους θεωρείται κρίσιμη, καθώς ο χρονικός στόχος για την έναρξη λειτουργίας της νέας υποδομής τοποθετείται στο 2028, έτος κατά το οποίο προβλέπεται η πλήρης απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου. Από τη στιγμή που θα δοθεί το «πράσινο φως», απαιτείται περίοδος περίπου δύο ετών για την κατασκευή και θέση σε λειτουργία του έργου.
Όπως τόνισε ο κ. Κοπελούζος, το ενδιαφέρον των μετόχων είναι δεδομένο, ωστόσο καθοριστικός παράγοντας θα είναι η οικονομική βιωσιμότητα του πρότζεκτ. Το βασικό εμπόδιο εντοπίζεται στο υψηλό κόστος της επένδυσης, το οποίο αναμένεται να ξεπεράσει σημαντικά εκείνο του πρώτου FSRU, χωρίς παράλληλα να υπάρχει πλέον δυνατότητα επιδότησης ή χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Ενδεικτικά, το FSRU Αλεξανδρούπολης κόστισε περίπου 490 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 226 εκατ. ευρώ καλύφθηκαν μέσω επιχορηγήσεων. Αντιθέτως, το κόστος του δεύτερου FSRU εκτιμάται ότι θα φτάσει τουλάχιστον τα 650 εκατ. ευρώ, χωρίς καμία χρηματοδοτική στήριξη. Το αυξημένο κόστος συνεπάγεται και υψηλότερες ταρίφες χρήσης, γεγονός που περιορίζει την ανταγωνιστικότητά του σε μια αγορά όπου λειτουργούν ήδη φθηνότερες πύλες LNG σε χώρες όπως η Λιθουανία, η Πολωνία και η Κροατία.
Για να καταστεί βιώσιμο το «Θράκη FSRU», θα πρέπει αφενός οι συνθήκες της αγοράς να ευνοούν τη ζήτηση για επιπλέον δυναμικότητα και αφετέρου ο επενδυτής να αποδεχθεί χαμηλότερες αποδόσεις. Όπως επισήμανε ο επικεφαλής του Ομίλου Κοπελούζου, το πρώτο FSRU είχε ανώτατο όριο εσωτερικού βαθμού απόδοσης (IRR) στο 10,5%, λόγω της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Στην περίπτωση της δεύτερης υποδομής, η απόδοση θα είναι αναγκαστικά χαμηλότερη, καθώς το έργο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει και το κόστος μεταφοράς του LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς την ευρωπαϊκή αγορά, με τον κ. Κοπελούζο να υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης των σχετικών ταριφών. Παράλληλα, προϋπόθεση για την τελική επενδυτική απόφαση θα είναι η σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων με χρήστες, που θα αφορούν μεγάλες ποσότητες καυσίμου και θα συνοδεύονται από αυξημένες εγγυήσεις.
Ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διεύρυνσης της μετοχικής βάσης του έργου, με τη συμμετοχή διεθνών επενδυτών – όπως ο αμερικανικός οργανισμός DFC – προκειμένου να περιοριστεί το χρηματοοικονομικό βάρος. Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία κατανάλωσης φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή συνηγορούν υπέρ της ανάγκης για μια δεύτερη πλωτή πύλη LNG στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, από το 2030 οι ετήσιες ανάγκες της νοτιοανατολικής και ανατολικής Ευρώπης θα διαμορφωθούν μεταξύ 30 και 35 δισ. κυβικών μέτρων. Η ζήτηση αυτή θα προκύψει τόσο από την αντικατάσταση των ρωσικών ποσοτήτων – που σήμερα ανέρχονται σε 16-17 bcm – όσο και από την αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης λόγω οικονομικής ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία.
Από τον συνολικό αυτό όγκο, εκτιμάται ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να καλύψει το 20-25%, ποσοστό που δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί αποκλειστικά από τη Ρεβυθούσα και το υφιστάμενο FSRU της Gastrade. Ωστόσο, ο κ. Κοπελούζος ξεκαθάρισε ότι τα δεδομένα δεν δικαιολογούν την ανάπτυξη δύο νέων FSRU, επισημαίνοντας πως σε ένα τέτοιο σενάριο θα καθίσταντο και τα δύο έργα μη βιώσιμα.
Παρότι θεωρητικά οποιοσδήποτε επενδυτής μπορεί να προχωρήσει σε αντίστοιχη υποδομή, η Gastrade εμφανίζεται να έχει σαφές πλεονέκτημα, χάρη στην εμπειρία από το πρώτο FSRU, τη γνώση της διαδικασίας δέσμευσης δυναμικότητας και τη στρατηγική θέση του «Θράκη FSRU», που διευκολύνει τις εξαγωγές προς τις γειτονικές αγορές.
Σε ό,τι αφορά το υφιστάμενο FSRU Αλεξανδρούπολης, η Gastrade εκτιμά ότι το τρέχον έτος αερίου θα ολοκληρωθεί με περίπου 20 φορτία LNG. Παράλληλα, προγραμματίζονται εργασίες συντήρησης την άνοιξη και το καλοκαίρι, ώστε να αποφευχθεί η επανεμφάνιση τεχνικών προβλημάτων. Για το επόμενο έτος, οι εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν στα 40 φορτία, ενώ το ενδιαφέρον προβλέπεται εντονότερο τα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι μέχρι το 2036 έχει ήδη δεσμευθεί πλήρως η δυναμικότητα της Ρεβυθούσας.
Τέλος, εξετάζεται και η αναβάθμιση της δυναμικότητας του FSRU Αλεξανδρούπολης, με στόχο τη διακίνηση έως 6-6,5 bcm ετησίως, μέσω της ενεργοποίησης επιπλέον αντλιών επαναεριοποίησης που σήμερα βρίσκονται σε εφεδρεία.
