Σημαντικό βήμα για την περαιτέρω εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ θεωρεί ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Κατά τη σημερινή επίσκεψή του στην Αθήνα και την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, ο κ. Ρούμπιο υπογράμμισε την ανάγκη στενότερου συντονισμού και κοινών πρωτοβουλιών στον ενεργειακό τομέα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει την ανάδειξη της Ελλάδας σε σημαντικό ενεργειακό και παράλληλα στρατηγικό κόμβο για την Ευρώπη μέσω του συγκεκριμένου έργου.
Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει τη σημασία που αποδίδεται στον Κάθετο Διάδρομο και στην προοπτική να αποτελέσει υποδομή με ευρύτερη εθνική και ευρωπαϊκή διάσταση. Η ανάπτυξή του μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, αυξάνοντας τον ρόλο της τόσο στη διαμόρφωση των ενεργειακών ροών όσο και στη συζήτηση για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης.
Το ζήτημα φαίνεται, παράλληλα, να συγκεντρώνει ευρύτερη πολιτική αποδοχή στο εσωτερικό της χώρας. Το τελευταίο διάστημα, στελέχη τόσο της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης έχουν αναφερθεί στη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, αναδεικνύοντας όχι μόνο την ενεργειακή αλλά και τη γεωπολιτική του διάσταση. Χαρακτηριστικές είναι οι σχετικές τοποθετήσεις της αναπληρώτριας τομεάρχη Άμυνας Κατερίνας Μπέρδου, καθώς και του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και αντιπροέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), πρώην υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργου Μανιάτη. Οι παρεμβάσεις αυτές καταδεικνύουν ότι η σημασία της συγκεκριμένης ενεργειακής υποδομής εξετάζεται πλέον και υπό το πρίσμα της ευρύτερης εθνικής στρατηγικής.
Η γεωπολιτική παράμετρος του Κάθετου Διαδρόμου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές πηγές και διαδρομές ενεργειακού εφοδιασμού. Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο μπορεί να λειτουργήσει ως διαφορετική οδός μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά, περιορίζοντας την εξάρτηση από προηγούμενες διαδρομές που συνδέονταν με το ρωσικό φυσικό αέριο και τη μεταφορά του μέσω του TurkStream και της Τουρκίας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα της Ελλάδας να αποτελέσει σημείο εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, οι ποσότητες φυσικού αερίου μπορούν να διοχετεύονται μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Με τον τρόπο αυτό, η χώρα ενισχύει τις προϋποθέσεις για να λειτουργήσει ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση και την ασφάλεια του εφοδιασμού των ευρωπαϊκών αγορών.
Σημαντικό στοιχείο στον σχεδιασμό αποτελούν και οι μακροχρόνιες συμφωνίες για την προμήθεια αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η διεύρυνση αυτών των συμφωνιών μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις ενεργειακές ροές και να ενισχύσει τη σταθερότητα στον ενεργειακό εφοδιασμό, σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές και η διαθεσιμότητα της ενέργειας παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Παράλληλα με την ενεργειακή διάσταση, η υλοποίηση του έργου εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανάπτυξη νέων υποδομών και την προσέλκυση επενδύσεων. Η ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργεί, ταυτόχρονα, πεδίο για στενότερη συνεργασία της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ενισχύοντας τον οικονομικό και γεωπολιτικό ρόλο της χώρας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά, επομένως, και διάσταση εθνικής στρατηγικής υποδομής, καθώς η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με τη συνολική ασφάλεια και σταθερότητα μιας χώρας. Η ύπαρξη και η λειτουργία αξιόπιστων ενεργειακών υποδομών μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον παράγοντες σταθερότητας στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν στο ενεργειακό δίκτυο.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει τον ρόλο της πέρα από εκείνον μιας απλής χώρας διέλευσης. Η σύνδεση ολοένα και περισσότερων ευρωπαϊκών αγορών με ενεργειακές υποδομές που ξεκινούν ή διέρχονται από ελληνικό έδαφος αυξάνει τη σημασία της χώρας για την ενεργειακή επάρκεια της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Κατ’ επέκταση, ενισχύεται και το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στο ευρωπαϊκό περιβάλλον.
