Την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού αλιευτικού στόλου, τη στήριξη των παράκτιων αλιέων και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του κλάδου θέτει στο επίκεντρο της ελληνικής θέσης για τη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς.
Μιλώντας στη σημερινή εκδήλωση του ΥΠΑΑΤ με θέμα «Αναθεώρηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής - Προκλήσεις και Ευκαιρίες για την Ελλάδα», ο κ. Σχοινάς υπογράμμισε ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο της αλιείας και τόνισε την ανάγκη να διαμορφωθεί μια ισχυρή εθνική θέση ενόψει των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες.
«Η νέα πολιτική πρέπει να δίνει χώρο στην ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του στόλου», επισήμανε εμφατικά, θέτοντας παράλληλα ως προτεραιότητες την τεχνολογία, την ενεργειακή μετάβαση, την ασφάλεια στα αλιευτικά σκάφη και την κατάρτιση των επαγγελματιών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμμετοχή των αλιέων στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, σημειώνοντας ότι η νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική δεν μπορεί να σχεδιαστεί ερήμην τους. «Οποιαδήποτε απόφαση για την αλιεία πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη φωνή των αλιέων. Δεν θα γίνει εις βάρος τους. Θα γίνει μαζί τους», τόνισε.
Αναφερόμενος στη διαφορετική πραγματικότητα που αντιμετωπίζει η ελληνική αλιεία σε σχέση με άλλα κράτη-μέλη, καθώς στη χώρα δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός μικρών παράκτιων αλιέων και οικογενειακών επιχειρήσεων, ο κ. Σχοινάς σημείωσε ότι στα νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές η αλιεία δεν αποτελεί μόνο επάγγελμα και πηγή εισοδήματος, αλλά συνδέεται άμεσα με την κοινωνική συνοχή, την τοπική οικονομία και τη διατήρηση του πληθυσμού στις παράκτιες κοινότητες.
Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα του ανταγωνισμού από τρίτες χώρες, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι αλιείς καλούνται να λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες και υψηλές απαιτήσεις, ενώ την ίδια στιγμή ανταγωνίζονται προϊόντα που παράγονται υπό διαφορετικές προϋποθέσεις. «Οι ίδιοι κανόνες για όλους σημαίνει και δίκαιος ανταγωνισμός για όλους», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη γήρανση του στόλου και του ανθρώπινου δυναμικού και όπως είπε, το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η παλαιότητα των σκαφών και η άνοδος του μέσου όρου ηλικίας των αλιέων δημιουργούν ένα κρίσιμο ερώτημα για το ποιος θα στελεχώσει τον κλάδο τα επόμενα χρόνια
Παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί, σημείωσε -μεταξύ άλλων- ότι περίπου 2 εκατ. ευρώ δόθηκαν για τον εκσυγχρονισμό της ιχθυόσκαλας της Νέας Μηχανιώνας, ενώ «τρέχει» και πρόγραμμα ύψους 16 εκατ. ευρώ για τον αλιευτικό κλάδο.
Μιλώντας για το νέο νομοσχέδιο για την αλιεία, το οποίο, όπως είπε, αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή αυτή την εβδομάδα, τόνισε ότι στόχος είναι η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και η απλοποίηση της καθημερινότητας των επαγγελματιών.
Στο νομοσχέδιο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία νέου εθνικού συστήματος ελέγχου αλιείας και ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος για το αλιευτικό μητρώο, τις άδειες, τα στοιχεία των σκαφών, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, αλλά και τις παραβάσεις, τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.
Μεταξύ άλλων, προανήγγειλε ισχυρή παρουσία της αλιείας στην ελληνική προεδρία της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και διατύπωσε την εκτίμησή του ότι ο κλάδος μπορεί να αποτελέσει ακόμη ισχυρότερο κομμάτι της ελληνικής παραγωγής και εξωστρέφειας.
«Τι μπορεί να πει ένας δικαστής για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική;» Το ερώτημα έθεσε ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), Μιχάλης Πικραμένος, για να υπογραμμίσει ότι η αλιεία δεν αποτελεί μόνο πεδίο άσκησης δημόσιας πολιτικής, αλλά και αντικείμενο σύνθετων νομικών διαφορών, στις οποίες διασταυρώνονται το εθνικό, το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.
Όπως ανέφερε, ο δικαστής είναι πρωτίστως κοινωνικός επιστήμονας και, προκειμένου να κρίνει μια διαφορά, οφείλει να γνωρίζει το ευρύτερο θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο. Στις υποθέσεις που αφορούν την αλιεία, όπως διευκρίνισε, το ΣτΕ καλείται να εφαρμόσει, πέρα από το Σύνταγμα και την εθνική νομοθεσία, το ευρωπαϊκό δίκαιο, διεθνείς συμβάσεις, αλλά και τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Ανέδειξε τον διττό ρόλο του ΣτΕ, τόσο στον προληπτικό έλεγχο των σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων, ιδίως σε ζητήματα περιβάλλοντος, όσο και στην επίλυση διαφορών που αφορούν ακτές, λιμάνια, αλιεία και την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, με άμεσες επιπτώσεις στην επαγγελματική δραστηριότητα των αλιέων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και των δημογραφικών αλλαγών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να συνδυαστεί η βιωσιμότητα των αλιευτικών κοινοτήτων με την προστασία των θαλάσσιων πόρων για τις επόμενες γενιές. Αναφερόμενος στον στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 του ΟΗΕ για τη «ζωή κάτω από το νερό», σημείωσε ότι, «αν πάει κανείς να αναζητήσει αυτούς τους στόχους», θα βρει εντυπωσιακά στοιχεία: οι ωκεανοί καλύπτουν τα τρία τέταρτα της επιφάνειας της Γης, περιέχουν το 97% του νερού του πλανήτη και αντιπροσωπεύουν το 99% του χώρου όπου ζουν έμβια όντα.
Περισσότεροι από 3 δισ. άνθρωποι εξαρτώνται από τη θαλάσσια και παράκτια βιοποικιλότητα για τον βιοπορισμό τους, ενώ οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 30% του διοξειδίου του άνθρακα που παράγεται από ανθρώπινες δραστηριότητες. Παράλληλα, η θαλάσσια αλιεία απασχολεί άμεσα ή έμμεσα περισσότερους από 200 εκατ. ανθρώπους, ενώ περίπου το 40% των ωκεανών επηρεάζεται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η ρύπανση, η υπεραλίευση και η απώλεια των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΣτΕ τόνισε ότι η πολιτεία έχει τον πρωταρχικό ρόλο στη διαμόρφωση της αλιευτικής πολιτικής, μέσα όμως από το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο και με ουσιαστική διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους. Όπως σημείωσε, η καλή διακυβέρνηση θα πρέπει να περιορίζει τις διαφορές που φτάνουν στα δικαστήρια, ενώ όταν αυτές φτάνουν στη Δικαιοσύνη, πρέπει να κρίνονται σε εύλογο χρόνο, καθώς πίσω από κάθε δικαστική απόφαση βρίσκονται άνθρωποι και το βιοποριστικό τους μέλλον.
