Την ανάγκη για μια πιο φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα για την την οικονομία, την τεχνολογία και τα δίκτυα 5G και 6G, έθεσε στο τραπέζι των συζητήσεων ο Κυριάκος Πιερρακάκης, στην ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ 2026, στις Βρυξέλλες.
Με αφορμή τις εξελίξεις σχετικά με το φάσμα συχνοτήτων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup πρότεινε κεντρικό ευρωπαϊκό συντονισμό στις δημοπρασίες. Συνδέοντας ευθέως τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές με την παραγωγικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δημιουργία νέας οικονομικής αξίας, υποστήριξε ότι η Ευρώπη μπορεί να απελευθερώσει σημαντικές επενδύσεις και να στηρίξει ένα ενιαίο οικοσύστημα τεχνολογίας, αντί να λειτουργεί με 27 διαφορετικά συστήματα δημοπράτησης.
Όπως ανέφερε, «καθώς προετοιμαζόμαστε για τη διάθεση των συχνοτήτων του 6G και, σταδιακά, για την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών του 5G, έχουμε την ευκαιρία να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε ένα από τα πολυτιμότερα κοινά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης».
Επικαλούμενος το παράδειγμα της χώρας μας, πρότεινε τα έσοδα αυτά, ή ένα σημαντικό μέρος τους, να ενταχθούν ως πόρος για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, αλλά παράλληλα να διατεθεί και το 25% -όπως στην ελληνική περίπτωση- για τη δημιουργία ενός Ταμείου για ανάπτυξη της τεχνολογίας 5G και 6G.
Συγκεκριμένα ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι το φάσμα των τηλεπικοινωνιών αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης και η βάση για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης μεταποίησης, της αυτόνομης κινητικότητας, των δορυφορικών συνδέσεων, των ασφαλών επικοινωνιών και των αμυντικών δυνατοτήτων της επόμενης γενιάς.
«Κι όμως, εξακολουθούμε να το διαχειριζόμαστε μέσω 27 διαφορετικών συστημάτων δημοπράτησης. Το καθένα με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, διαφορετικούς όρους αδειοδότησης, διαφορετικά επενδυτικά κίνητρα και 27 διαφορετικές ρυθμιστικές αρχές» υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης.
«Το αποτέλεσμα είναι ο κατακερματισμός. Και ακριβώς σε αυτόν τον τομέα το κόστος της χαμένης ευκαιρίας είναι τεράστιο» όπως ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι «διαθέτουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στις υποδομές -οι οποίοι είναι ουσιαστικά παγκόσμιοι πρωταθλητές- και θα μπορούσαμε να έχουμε δημιουργήσει γύρω τους ευρύτερα και ακόμη ισχυρότερα οικοσυστήματα».
Συνδέοντας τη συζήτηση αυτή με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, υπογράμμισε ότι το κόστος ευκαιρίας από την ανάπτυξη των δικτύων σε αυτόν τον τομέα είναι εξαιρετικά μεγάλο. «Φανταστείτε μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών να συναλλάσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες με μία μόνο ρυθμιστική αρχή. Και φανταστείτε την ίδια εταιρεία να πρέπει να συναλλάσσεται με 27 διαφορετικές στην Ευρώπη. Το 5G αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα, όπως στρατηγικό πλεονέκτημα θα αποτελέσει και το 6G, καθώς προχωρούμε στη μετάβαση προς αυτό», επεσήμανε.
«Φορώντας το καπέλο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, έθεσε στο επίκεντρο το ελληνικό παράδειγμα: «Το 2020 προχωρήσαμε σε μια δημοπρασία για την ανάπτυξη των τεχνολογιών 5G. Δεν σχεδιάστηκε με στόχο τη μεγιστοποίηση των δημοσίων εσόδων. Στόχος μας ήταν η ταχεία ανάπτυξη του δικτύου. Παράλληλα, διαθέσαμε το 25% των εσόδων της δημοπρασίας για τη δημιουργία ενός ταμείου, το οποίο επενδύει στο οικοσύστημα του 5G και στις εφαρμογές του. Γιατί; Γιατί αντιληφθήκαμε ότι η αξία του 5G δεν θα προέλθει από την ίδια την υποδομή. Θα προέλθει από το οικοσύστημα που θα αναπτυχθεί γύρω από αυτήν».
Ωστόσο, όπως εξήγησε, «το πρόβλημα με αυτή την ιδέα είναι ότι εφαρμόζεται σε ένα μόνο κράτος-μέλος και όχι στο σύνολο των 27 κρατών-μελών. Δεν υπάρχει συγχρονισμός στις δημοπρασίες εκχώρησης του φάσματος συχνοτήτων. Αν η διαδικασία αυτή γινόταν κεντρικά, έστω και μόνο για τις συγκεκριμένες συχνότητες, οι εταιρείες που επενδύουν στις υποδομές θα είχαν πολύ μεγαλύτερη προβλεψιμότητα».
Στη βάση αυτή, πρότεινε «να συγχρονίζαμε τις δημοπρασίες και να χρησιμοποιούσαμε τα έσοδα αυτά, ή ένα σημαντικό μέρος τους, ως έναν προβλέψιμο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, και παράλληλα να διαθέταμε το 25% που ανέφερα προηγουμένως στην ελληνική περίπτωση, για τη δημιουργία ενός ταμείου». Και συμπλήρωσε: «Ας φανταστούμε, για μια στιγμή, ότι διαθέταμε αυτούς τους πόρους στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ακόμη μεγαλύτερο ταμείο για επενδύσεις στις εφαρμογές του 6G και στις τεχνολογίες της επόμενης γενιάς. Αν το κάναμε αυτό, θα δημιουργούσαμε κάτι πολύ ευρύτερο από έναν απλώς νέο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Θα απελευθερώναμε τις δυνατότητες ενός τομέα στον οποίο η Ευρώπη διαθέτει παγκόσμιους τεχνολογικούς πρωταθλητές και θα δημιουργούσαμε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης γι' αυτούς. Δεν θα επρόκειτο, για μια περίπτωση όπου το κέρδος του ενός θα ήταν η απώλεια του άλλου, αλλά για μια λύση από την οποία όλοι θα έβγαιναν κερδισμένοι».
«Εργαλείο» ο προϋπολογισμός
Στην ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ 2026, ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός να λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικής ικανότητας της Ένωσης και, τελικά, της ισχύος του ευρώ.
«Πώς μπορεί να υποστηρίξει ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός το ευρώ;», αναρωτήθηκε, επιλέγοντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τη λογική της κατανομής δαπανών, στη λογική της παραγωγής πόρων.
Όπως είπε, «το ευρώ δεν μπορεί να είναι ισχυρότερο από την οικονομία που το στηρίζει», δείχνοντας ότι η νομισματική ισχύς περνά πλέον μέσα από την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα. Αναφέρθηκε στην τεχνολογία, στην ενέργεια και στη γεωπολιτική ασφάλεια, ως τα νέα πεδία όπου κρίνεται η ευρωπαϊκή οικονομική θέση.
Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του στη λογική του «θετικού αθροίσματος». «Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να μετατοπίσουμε τη συζήτηση από μια λογική μηδενικού αθροίσματος δαπανών σε μια λογική θετικού αθροίσματος», είπε, εξηγώντας πως η Ευρώπη δεν πρέπει να εγκλωβιστεί σε μια μόνιμη μάχη ανακατανομής, αλλά να αναζητήσει νέες πηγές οικονομικής αξίας. Σε αυτό το σημείο παρέπεμψε στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 'Ανθρακα και Χάλυβα, στην ενιαία αγορά και στη σημερινή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ως παραδείγματα ιστορικών τομών που δημιούργησαν κλίμακα και έσπασαν τον κατακερματισμό.
Στην ομιλία του δεν έλειψε η πολιτική και στρατηγική διάσταση. Όπως ανέφερε «η Ευρώπη δεν χρειάζεται να αντιγράψει τη Silicon Valley. Χρειάζεται να σταματήσει να εξάγει τις καλύτερες ιδέες της και να εισάγει πίσω την αξία που αυτές παράγουν».
Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η αποστροφή του για την τεχνολογική κυριαρχία. «Η τεχνολογική κυριαρχία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως συνώνυμο της τεχνολογικής αυτονομίας. Η αυτονομία είναι απλώς μία διάσταση της κυριαρχίας», ανέφερε, θέλοντας να δείξει ότι η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει μεγαλύτερη στρατηγική ισορροπία και επιρροή.
