Το έργο της βιοκλιματικής πρόσοψης και του περιβάλλοντος χώρου του κτιρίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων εγκαινιάστηκε, την Τέταρτη 29 Οκτωβρίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Στη νέα εικόνα του υπουργείου καθρεφτίζεται ο τολμηρός και φιλόδοξος μετασχηματισμός και ο αναγκαίος εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων» υπογράμμισε στο χαιρετισμό του ο πρωθυπουργός.
Η νέα όψη, είπε, υπενθυμίζει σε όλους ότι «η υπεράσπιση της πατρίδας δεν αφορά μόνο την ισχύ των όπλων αλλά και την ισχύ της κληρονομιάς και της ταυτότητας μας».
Για το χώρο του Αγνώστου Στρατιώτη εξήγησε ότι σύντομα «θα αποκτήσει τη νέα μορφή, υπηρετώντας την ενότητα και την κοινή διαδρομή του λαού μας».
Για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, είπε ότι «η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της πατρίδας μας είναι απόλυτη προτεραιότητα» στους δύσκολους καιρούς που βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Για την επόμενη δωδεκαετία, οι δεσμευμένοι πόροι για επενδύσεις στην Εθνική Άμυνα ξεπερνούν τα 28 δισ. ευρώ», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Εξήγησε ακόμη αναλυτικά τις προσθήκες σε οπλικά συστήματα που έχουν γίνει και προγραμματίζονται στο μέλλον στο Στρατό Ξηράς, στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
«Η εθνική θωράκιση αναβαθμίζεται εμπλουτίζοντας τα καθήκοντά της και εμβαθύνοντας τους δεσμούς των Ενόπλων Δυνάμεων με την κοινωνία», επισήμανε ο κ. Μητσοτάκης.
Απευθυνόμενος στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων τόνισε ότι βρίσκονται στο επίκεντρο «του πατριωτισμού της ευθύνης και του αποτελέσματος» που υπηρετεί η κυβέρνηση της χώρας.
Τέλος, ευχαρίστησε ξεχωριστά τους δωρητές που στηρίζουν «με γενναιόδωρο τρόπο την προσπάθεια εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων».
Χαιρετισμούς απεύθυναν, επίσης, ο καθηγητής και γλύπτης Κώστας Βαρώτσος, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METLEN Energy & Metals, Ευάγγελος Μυτιληναίος, και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Κατά την ομιλία του, ο υπουργός κ. Δένδιας εξήγγειλε ότι «πολύ σύντομα θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για την ανάδειξη του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη».
Για τη νέα βιοκλιματική όψη, ανέφερε πως «τα κτίρια που στεγάζουν θεσμούς είναι μάρτυρες πολιτισμού» και εξήγησε ότι «η εξέλιξη ενός κτιρίου-θεσμού συνιστά πρόοδο και σηματοδοτεί τη νέα εικόνα των Ενόπλων Δυνάμεων».
«Η μετάβαση στη νέα εποχή αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την ελευθερία και την ευημερία της Ελλάδας», τόνισε ο υπουργός αναφερόμενος στις μεταρρυθμίσεις της «Ατζέντας 2030» που ήδη υλοποιούνται.
Δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη «για τη στήριξή του στην "Ατζέντα 2030"», τονίζοντας πως η στήριξη αυτή «δεν είναι χωρίς πολιτικό κόστος».
«Ο εξορθολογισμός της ιεραρχικής και οργανωτικής δομής των Ενόπλων Δυνάμεων έφερε αυξήσεις στα στελέχη χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού και του Έλληνα φορολογούμενο», ξεκαθάρισε ο κ. Δένδιας.
Στάθηκε στη σημασία του οράματος και του σταθερού πλαισίου για τη σταδιοδρομία των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ συμπλήρωσε: «Οφείλουμε να ξεπεράσουμε την κουλτούρα του στατικού. Να επέμβουμε όποτε απαιτείται και να κωδικοποιήσουμε τους τρόπους της επέμβασης, ώστε να καταστούν αντιληπτοί από τους πολίτες. Οι συμβολισμοί πρέπει να συμπαρασύρουν τους συμπολίτες μας για να κατανοήσουν ότι ο κόσμος γύρω μας έχει οριστικά αλλάξει».
Για τη νέα όψη, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι οι λευκές περσίδες (που είναι τοποθετημένες περιμετρικά του) συμβολίζουν με την τριπλή οριζόντια διάκριση την οριζόντια διακλαδικότητα των τριών Όπλων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Για την σκάλα εισόδου, «τη μεγαλύτερη της Ελλάδας», όπως είπε, ο κ. Δένδιας τη χαρακτήρισε «έργο τέχνης» που συμβολίζει την «προσταγμένη άνωθεν μετάβαση της Ελλάδας από το παρελθόν στο μέλλον».
Αναφερόμενος στο έργο, ο καθηγητής κ. Βαρώτσος υπογράμμισε ότι αποτελεί «πολιτισμική πρόταση ενός θεσμού (της πολιτικής στρατιωτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας) του ελληνικού κράτους».
«Οι θεσμοί πρέπει», είπε, «να εκφράζουν τον πολιτισμό της γεωγραφικής περιοχής που λέγεται Ελλάδα».
«Προσπαθήσαμε να ανοίξουμε ένα παράθυρο στο μέλλον», εξήγησε, αναφερόμενος στην όψη του υπουργείου.
«Το κτίριο αυτό αναφέρεται σε μια αρχαιοελληνική ιστορία με τις πτυχώσεις που δημιουργούν οι μεγάλες κολόνες αλλά και που αφήνουν το φως και την ενέργεια να περνά γύρω τους» ανέλυσε.
Από την πλευρά του, ο κ. Μυτιληναίος ανέφερε: «Η νέα όψη του κτιρίου είναι στραμμένη προς την Κιβωτό της Εθνικής Μνήμης και υποκλίνεται στα 121.692 ονόματα των πεσόντων έθνους» και προσέθεσε ότι «όπως μας διδάσκει η Ιστορία, αν θέλεις ειρήνη ας ετοιμάζεσαι για πόλεμο».
Δήλωσε περήφανος που το επιτελικό κέντρο των Ενόπλων Δυνάμεων «ντύθηκε από ελληνικά χέρια». Εξήγησε ότι πέρα από τον καθηγητή Βαρώτσο, το αλουμίνιο παράχθηκε και επεξεργάστηκε στην Ελλάδα και οικοδομήθηκε από «τα καλύτερα ελληνικά χέρια».
«Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Τιμούμε τις συμμαχίες κα τις στρατηγικές μας σχέσεις. Αλλά η Εθνική Άμυνα και η Ασφάλεια στηρίζεται στα δικά μας χέρια», υπογράμμισε.
«Η METLEN δεν προέβη σε μια χορηγία, αλλά ανταποκρίθηκε σε ένα εθνικό καθήκον», είπε και πρόσθεσε ότι «ευχαριστεί που της δόθηκε η ευκαιρία να τιμήσει τις Ένοπλες Δυνάμεις».
«Η νέα πρόσοψη του κτιρίου σηματοδοτεί μια πυκνή αλληλουχία πρωτοβουλιών με την είσοδο των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας στη νέα εποχή», επισήμανε ο κ. Μυτιληναίος.
Στην εκδήλωση, πραγματοποιήθηκε μουσικοκινητικό δρώμενο με θέμα «Πολυχρόνιος ημέρα τη Υπερμάχω», ενώ τραγούδια ερμήνευσε ο Μανώλης Μητσιάς και ο Άγγελος Παπαδημητρίου.
Παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, υπουργοί και υφυπουργοί της κυβέρνησης, βουλευτές, ευρωβουλευτές, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των θρησκευτικών αρχών, πρέσβεις, πρόξενοι και Ακόλουθοι Άμυνας, καθώς και η στρατιωτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Η νέα βιοκλιματική όψη
Το νέο έργο, ανέφεραν πηγές του υπουργείου, αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας, καθώς είναι ορατό σε όσους κινούνται επί της Λεωφόρου Μεσογείων.
Η νότια όψη του κτιρίου, σημειώνουν οι ίδιες πηγές, έχει συνολικό μήκος μεγαλύτερο από 340 μέτρα και καλύφθηκε εξωτερικά στο σύνολό της με λευκές περσίδες αλουμινίου.
Συγκεκριμένα, υπάρχουν 730 κάθετες σειρές περσίδων, όπου η κάθε μία έχει ύψος 30,5 μέτρα
Οι περσίδες αυτές δεν έχουν ίσες αποστάσεις μεταξύ τους, αλλά πυκνώνουν και αραιώνουν ακολουθώντας ένα σταθερό ρυθμό, που διακόπτεται στα σημεία των εισόδων των Γενικών Επιτελείων, όπου κάθε μία έχει τον δικό της θυρεό (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας).
Στο κέντρο του κτιρίου, δεσπόζει η σκάλα της κεντρικής εισόδου, η οποία έχει μήκος περίπου 75 μέτρα, είναι ελλειπτικού σχήματος και αποτελείται από 20 συνολικά σκαλιά, ένα μεγάλο πλατύσκαλο και δύο ράμπες πρόσβασης.
Ειδικότερα, το έργο της βιοκλιματικής όψης συνδυάστηκε αφενός με το έργο του Κώστα Βαρώτσου, την «Κιβωτό Εθνικής Μνήμης», που εγκαινιάστηκε στις 26 Μαρτίου 2025 από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και αφετέρου με την προσθήκη δύο ελαιώνων εκατέρωθεν του μνημείου.
Υπενθυμίζεται ότι η «Κιβωτός Εθνικής Μνήμης» είναι μία συλλογή από γυάλινες κολόνες που τοποθετούνται σε μία καμπύλη.
Ξεκινούν από ύψος ενός περίπου μέτρου και φτάνουν έως και τα έξι μέτρα, ενώ φέρουν πάνω τους χαραγμένα τα ονόματα των 121.692 πεσόντων των Εθνικών Αγώνων της Ελλάδας.
Τα ονόματα «αιωρούνται στον χώρο», ενώ και ο βραδινός φωτισμός των γυαλιών τους προσδίδει ιδιαίτερες χρωματικές ανταύγειες.
Οι δύο ελαιώνες που πλαισιώνουν το έργο, έχουν τους ιδιαίτερα συμβολικούς αριθμούς των 25 και 28 ελαιόδεντρων, συμβολίζοντας τις εθνικές επετείους της 25ης Μαρτίου 1821 και της 28η Οκτωβρίου 1940, αντίστοιχα.
Επιπλέον, στον περιβάλλοντα χώρο, στο νότιο τμήμα του στρατοπέδου «Παπάγου» απομακρύνθηκαν υπόστεγα στάθμευσης οχημάτων και εγκαταστάθηκαν εκατοντάδες νέα δέντρα, δημιουργώντας χώρους πρασίνου.
Η μοναδική αυτή προσέγγιση της όψης έγινε από τον γλύπτη και καθηγητή Κώστα Βαρώτσο, που με την συνεργάτιδά του, αρχιτέκτονα Χρυσάνθη Ασπρουλοπούλου, σχεδίασαν όχι απλά την επένδυση του κτιρίου για προστασία από τον ήλιο, αλλά έναν τρόπο κάλυψης τόσο των απαραίτητων απαιτήσεων ασφαλείας όσο και της λειτουργικότητας του κτιρίου για τους εργαζόμενους σε αυτό.
Η χρηματοδότηση του έργου αποτελεί δωρεά της εταιρείας METLEN Energy & Metals.
Ήδη, επισημαίνουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, έχει σχεδιαστεί η επέκταση της βιοκλιματικής όψης για την ενεργειακή αναβάθμιση και στο υπόλοιπο κτίριο, καθώς και στο εσωτερικό του (είσοδοι, διάδρομοι, κοινόχρηστοι χώροι και γραφεία), με στόχο την περαιτέρω αύξηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του στρατοπέδου «Παπάγου» στην περιοχή.
