«Κινούμαστε προς τη γεωπολιτική Ευρώπη, προς τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Και νομίζω ότι δεν μπορεί να υπάρξει αυτονομία στην Ευρώπη χωρίς ενεργειακή ασφάλεια». Αυτό ήταν το μήνυμα του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη μετά τη συνάντηση του στη Ρίγα με την υπουργό Εξωτερικών της Λετονίας, Μπαίμπα Μπράζ, αναφορικά με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο κ. Γεραπετρίτης ο οποίος πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στη Ρίγα, τόνισε με έμφαση ότι δεν μπορεί να υπάρξει στρατηγικά αυτόνομη Ευρώπη χωρίς ενεργειακή ασφάλεια και προσέθεσε:
«Είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας να αναπτύξουμε μεθόδους ενεργειακής διαφοροποίησης. Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε αναπτύξει πολλά νέα εργαλεία. Είναι σημαντικό η Ευρώπη να δρα ενωμένη προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αφορούν την ενεργειακή ασφάλεια. Διότι δεν μπορεί να υπάρξει στρατηγικά αυτόνομη Ευρώπη χωρίς ενεργειακή ασφάλεια. Και αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο προσπαθούμε να αναπτύξουμε την ενεργειακή μας διαφοροποίηση, αλλά και την πράσινη ενέργεια σε όλη την Ευρώπη».
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ξεκίνησε τις δηλώσεις του λέγοντας ότι είναι εξαιρετική τιμή η παρουσία του στη Ρίγα, ότι πρόκειται για μία επίσκεψη σε μία φιλική χώρα και σε μία φίλη υπουργό Εξωτερικών, η οποία διαθέτει διεθνές διπλωματικό αποτύπωμα.
«Και θα ήθελα να αναφέρω ρητά πόσο εκτιμώ τον συντονισμό μας στα διεθνή φόρα. Η αλήθεια είναι πως υπάρχει μεγάλη γεωγραφική απόσταση μεταξύ των χωρών μας. Παρόλα αυτά, νομίζω πως έχουμε κοινά, όσον αφορά στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Έχουμε κοινές προκλήσεις ασφαλείας, υβριδικές απειλές, μετανάστευση, κλιματική κρίση. Υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ μας» είπε ο κ. Γεραπετρίτης και συμπλήρωσε:
«Για αυτό αποφασίσαμε με τη φίλη και ομόλογό μου να αναπτύξουμε πραγματικά μία κοινή κατανόηση, να βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία. Είμαστε ομονοούντα κράτη σε πολλές πτυχές, τόσο στα διμερή, όσο και στα περιφερειακά και διεθνή ζητήματα».
Ανέφερε ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί από κοινού η «ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία» και η ανθρωπιστική κρίση στη Μέση Ανατολή. Όπως είπε ο Έλληνας ΥΠΕΞ σχεδόν το ένα τέταρτο ολόκληρου του κόσμου βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε κάποιας μορφής σύγκρουση και ένταση και «πρέπει να εργαστούμε από κοινού προκειμένου να αποκαταστήσουμε την ειρήνη και την ευημερία».
Τόνισε με έμφαση ότι η Ελλάδα, ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη διετία 2025-2026, απηχεί και τη φωνή της Λετονίας στα Ηνωμένα Έθνη ενώ ευχήθηκε καλή επιτυχία στην ομόλογο του για την υποψηφιότητα της Λετονίας το επόμενο έτος.
Τέλος αναφορικά με την ενδεχόμενη αναθεώρηση διαδικασίας λήψης αποφάσεων στον ΟΗΕ και τη συμμετοχή της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ο κ. Γεραπετρίτης τάχθηκε υπέρ της επανεξέτασης του βέτο. Είπε ότι η διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας οικοδομήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στη βάση της αρνησικυρίας και προσέθεσε:
«Και αυτή η αρνησικυρία παρέχεται στις ισχυρές χώρες. Νομίζω πως είναι καιρός να επανεξετάσουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα Ηνωμένα Έθνη, όπως και τη σύνθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Νομίζω πως έχει αποδειχθεί τα τελευταία τρία χρόνια πως μείζονες αποφάσεις, ουσιώδεις αποφάσεις, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν μπορούν να ληφθούν εξαιτίας των δικαιωμάτων αρνησικυρίας. Επομένως, νομίζω πως είναι καιρός να επανεξετάσουμε τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Και πιστεύω πως θα είναι μεγάλη ευκαιρία για εμάς τα επόμενα δύο έτη και κατά την Προεδρία μας, τον Μάιο 2025, να ξεκινήσουμε να εργαζόμαστε για έναν πιο αποτελεσματικό, αλλά και έναν βασισμένο σε κανόνες κόσμο, μέσω ενός νέου συστήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τα Ηνωμένα Έθνη».
