Οι αναθεωρημένοι κανόνες για τα καλλυντικά, τα λιπάσματα και τις ετικέτες θα εισαγάγουν μεγαλύτερη ευελιξία, διατηρώντας παράλληλα υψηλά επίπεδα προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος. Οι αλλαγές, οι οποίες έχουν ήδη συμφωνηθεί ανεπίσημα μεταξύ των διαπραγματευτών του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, εγκρίθηκαν με 477 ψήφους υπέρ, 59 κατά και 41 αποχές. Αποτελούν μέρος της δέσμης μέτρων «omnibus VI» της Επιτροπής για την απλούστευση των διατάξεων που αφορούν τα καλλυντικά, την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση χημικών προϊόντων (CLP) και τα προϊόντα λίπανσης.
Τα καλλυντικά που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες ΚΜΤ (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή) θα καταργούνται σταδιακά, αλλά ταχύτερα από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Όταν η συνέχιση της χρήσης μιας ουσίας δεν δικαιολογείται, οι εταιρείες θα έχουν στη διάθεσή τους 6 μήνες από την ημερομηνία της απαγόρευσης για να σταματήσουν τη διάθεση των σχετικών προϊόντων στην αγορά και 12 μήνες πριν απαγορευτεί πλήρως η πώλησή τους – σε αντίθεση με τους 12 και 24 μήνες που προέβλεπε η πρόταση της Επιτροπής. Οι ισχύοντες κανόνες δεν προβλέπουν κλιμακωτή απαγόρευση διάθεσης προϊόντων.
Οι εταιρείες που επιθυμούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μια ουσία θα έχουν στη διάθεσή τους έως και τρεις μήνες από τη νέα ταξινόμησή της για να ζητήσουν παρέκκλιση, ενώ η προθεσμία σταδιακής κατάργησης θα ενεργοποιείται μόνο όταν τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση μετά την απόφαση σχετικά με το εν λόγω αίτημα. Εάν η παρέκκλιση απορριφθεί για λόγους ασφάλειας, η εταιρεία θα έχει στη διάθεσή της 3 μήνες για να σταματήσει τη διάθεση προϊόντων στην αγορά και 9 μήνες πριν από την πλήρη διακοπή της πώλησής τους. Εάν η παρέκκλιση απορριφθεί επειδή υπάρχει κατάλληλη εναλλακτική λύση, οι σχετικές προθεσμίες θα είναι 24 και 36 μήνες για τις πλέον επικίνδυνες ουσίες (κατηγορίες 1Α και 1Β), υπό την προϋπόθεση ότι επικαιροποιείται η έκθεση ασφάλειας του προϊόντος.
Ουσίες που ταξινομούνται ως ΚΜΤ με βάση την έκθεση από του στόματος ή διά της εισπνοής δεν θα εξαιρούνται, παρά την αντίθετη πρόταση της Επιτροπής, ενώ και η διάταξη περί κοινοποίησης στην Επιτροπή των καλλυντικών που περιέχουν νανοϋλικά πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά επαναφέρεται, αλλά όχι με ελάχιστο διάστημα 6 μηνών, όπως ισχύει επί του παρόντος.
Για να επιταχυνθεί η αντικατάσταση επικίνδυνων ουσιών στα καλλυντικά προϊόντα, η Επιτροπή θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές που θα προσδιορίζουν την ανάλυση εναλλακτικών λύσεων ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της εν λόγω νομοθεσίας.
Ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών προϊόντων
Ο πρόσφατα τροποποιημένος κανονισμός CLP αναθεωρείται ώστε να καταστεί δυνατή η θέσπιση πιο ευέλικτων κανόνων για την ταξινόμηση και την επισήμανση των χημικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων ευανάγνωστων ετικετών, ευρύτερης χρήσης της ψηφιακής επισήμανσης και χαλάρωσης των κανόνων διαφήμισης για τη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας, με παράλληλη διασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών.
Τα στοιχεία της ετικέτας πρέπει να είναι ευανάγνωστα για τους καταναλωτές. Όταν μια ουσία ή ένα μείγμα διατίθεται στην αγορά, το κείμενο της ετικέτας θα πρέπει να χρησιμοποιεί μέγεθος γραμματοσειράς της οποίας το ύψος θα είναι τουλάχιστον 1,2 mm. Όταν το περιεχόμενο της συσκευασίας της ουσίας ή του μείγματος δεν υπερβαίνει τα 125 ml, το ύψος της γραμματοσειράς πρέπει να είναι τουλάχιστον 0,9 mm.
Για την αντιμετώπιση πρακτικών προκλήσεων επισήμανσης για μικρές εσωτερικές συσκευασίες των οποίων το μέγεθος ή το σχήμα περιορίζεται από την τεχνική λειτουργία τους, με παράλληλη διασφάλιση της διαθεσιμότητας πλήρων πληροφοριών κινδύνου στην εξωτερική συσκευασία, ορισμένα στοιχεία ετικέτας (εξαιρουμένων των εικονογραμμάτων κινδύνου) μπορούν να παρέχονται σε ψηφιακή μορφή.
Για λόγους κανονιστικής σαφήνειας και αντιμετώπισης πιθανών ανησυχιών για τη δημόσια υγεία, θεσπίστηκε ειδική προθεσμία 15 μηνών για την επικαιροποίηση των ετικετών από τους προμηθευτές όταν μια νέα αξιολόγηση οδηγεί σε αυστηρότερη ταξινόμηση, επιπλέον της απαίτησης «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση» που πρότεινε η Επιτροπή.
Για να αποφευχθεί ο κατακερματισμός των χρονοδιαγραμμάτων εφαρμογής των κανόνων, το Κοινοβούλιο ανέβαλε πέρυσι την εφαρμογή των περισσότερων μερών του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων για την 1η Ιανουαρίου 2028. Σύμφωνα με τη νέα συμφωνία, οι αναθεωρημένοι κανόνες για τη μορφοποίηση των ετικετών, την εκ νέου επισήμανση, τη διαφήμιση, τις πωλήσεις εξ αποστάσεως και την επισήμανση των αντλιών καυσίμου θα εφαρμοστούν 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας.
Λιπάσματα
Ο κανονισμός της ΕΕ για τα προϊόντα λίπανσης απλουστεύεται για τη στήριξη των γεωργών της ΕΕ και της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στον ευρωπαϊκό τομέα των λιπασμάτων, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Αν και η Επιτροπή είχε προτείνει την αντικατάσταση της διευρυμένης απαίτησης καταχώρισης REACH για ουσίες που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα λίπανσης με το σχετικό τυποποιημένο καθεστώς, το τελικό κείμενο διατηρεί την υποχρέωση καταχώρισης για ουσίες με εναρμονισμένη ταξινόμηση ως ιδιαίτερα επιβλαβείς.
Δηλώσεις
Ο εισηγητής της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ, Ελλάδα) δήλωσε: «Αποδείξαμε ότι απλούστευση και υψηλό επίπεδο προστασίας μπορούν να συμβαδίζουν. Μειώσαμε τον περιττό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ενισχύσαμε την προβολή των πληροφοριών για την ασφάλεια για τους καταναλωτές και παρέχουμε μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία, διατηρώντας παράλληλα πλήρως τα υψηλά πρότυπα της Ευρώπης για την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος.»
Ο εισηγητής της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών Piotr Müller (Συντηρητικοί, Πολωνία) δήλωσε: «Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προόδου για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Κοινός μας στόχος ήταν να μειώσουμε τη γραφειοκρατία και να στηρίξουμε την ανάπτυξη στους τομείς των χημικών προϊόντων, των καλλυντικών και των λιπασμάτων. Θα μπορούσαμε να πάμε παραπέρα; Βεβαίως. Υπάρχουν θέματα που θα συνεχίσουμε να πιέζουμε σε μελλοντικές αναθεωρήσεις. Αλλά το σημερινό αποτέλεσμα είναι μια πραγματική νίκη για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.»
Επόμενα βήματα
Η άτυπη συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο. Στη συνέχεια, η νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι περισσότερες διατάξεις για τα καλλυντικά θα ξεκινήσουν να εφαρμόζονται από την εν λόγω ημερομηνία, ενώ οι νέοι κανόνες για τις ετικέτες μετά από 18 μήνες γενικά και 36 μήνες για την απαίτηση περί ψηφιακής επαφής ειδικά.
Σχετικές πληροφορίες
Ο γενικός κανονισμός για τα χημικά προϊόντα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ και τη μείωση του διοικητικού φόρτου, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να καινοτομούν και να αναπτύσσονται σύμφωνα με την έκθεση Draghi για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Η χημική βιομηχανία αποτελείται από 29.000 εταιρείες που παρέχουν 1,2 εκατομμύρια άμεσες θέσεις εργασίας και υποστηρίζουν 19 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προτεινόμενα μέτρα για τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης και την ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου αναμένεται να εξοικονομήσουν στον κλάδο τουλάχιστον 363 εκατ. ευρώ ετησίως. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή παρουσίασε επίσης σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία.
