Τριπλή φορολογική ανάσα έρχεται για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με τις παρεμβάσεις να ξεδιπλώνονται σε δύο φάσεις, το 2027 και το 2028. Η νέα φορολογική κλίμακα με μειωμένους συντελεστές, το «κούρεμα» του τεκμαρτού εισοδήματος και η μείωση της προκαταβολής φόρου συνθέτουν το νέο φορολογικό τοπίο, με το όφελος να είναι μεγαλύτερο για τους συνεπείς επαγγελματίες, τους νέους και όσους έχουν παιδιά.
Η πρώτη αλλαγή θα φανεί στον λογαριασμό των φορολογικών δηλώσεων του 2027. Τα εισοδήματα που αποκτώνται φέτος θα φορολογηθούν με τους χαμηλότερους συντελεστές της νέας κλίμακας, ενώ την ίδια στιγμή για τους συνεπείς επαγγελματίες «κουρεύεται» το τεκμήριο καθώς καταργούνται οι δύο προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία.
Πρόκειται για τις προσαυξήσεις οι οποίες, σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μπορούσαν να «φουσκώσουν» δυσανάλογα το τεκμαρτό εισόδημα ακόμη και επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό και είναι συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Από τη συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι ωφελούνται περισσότεροι από 155.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 170 εκατ. ευρώ.
Οι τρεις φορο-ανατροπές
1. Λιγότερος φόρος εισοδήματος. Η νέα φορολογική κλίμακα φέρνει μειώσεις φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες που εμφανίζουν καθαρά κέρδη άνω των 10.000 ευρώ. Οι αλλαγές θα αποτυπωθούν για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά του 2027 και, σε συνδυασμό με το «κούρεμα» των τεκμηρίων, μπορούν να περιορίσουν αισθητά τον τελικό λογαριασμό της εφορίας.
Μεγαλύτερο όφελος προκύπτει για τους επαγγελματίες ηλικίας έως 30 ετών, τους φορολογουμένους με παιδιά και όσους δηλώνουν εισόδημα άνω των 40.000 ευρώ. Για τους αυτοαπασχολουμένους άνω των 30 ετών, χωρίς παιδιά ή με έως τρία εξαρτώμενα τέκνα, η ετήσια μείωση φόρου κυμαίνεται από 20 έως 3.300 ευρώ, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος και τον αριθμό των παιδιών. Για τους πολύτεκνους της ίδιας ηλικιακής κατηγορίας, το ετήσιο όφελος ανεβαίνει από 240 έως 5.300 ευρώ. Οι επαγγελματίες έως 25 ετών είναι αφορολόγητοι εφόσον το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ, ενώ για τους αυτοαπασχολουμένους ηλικίας 26 έως 30 ετών ο συντελεστής για το τμήμα εισοδήματος από 10.000 έως 20.000 ευρώ πέφτει στο 9%.
2. «Κούρεμα» των τεκμηρίων. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται στην πράξη μεγάλο μέρος των επιβαρύνσεων του μηχανισμού για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Από τον υπολογισμό αφαιρούνται οι δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να εκτινάξουν το τεκμαρτό εισόδημα και συγκεκριμένα το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και το 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ.
Για να κερδίσει ο επαγγελματίας το «κούρεμα» θα πρέπει να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA, να τηρεί πλήρως τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και να μην έχει υποπέσει σε φορολογική παράβαση την τελευταία πενταετία. Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, τα κριτήρια αυτά καλύπτουν πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών. Ως ελάχιστη βάση παραμένει ο κατώτατος μισθός, προσαυξημένος με τις τριετίες.
Παράδειγμα
Επιχείρηση εστίασης - καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα, το τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται σε 27.244 ευρώ και ο φόρος σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, η φορολογητέα βάση υποχωρεί στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Το ετήσιο κέρδος φθάνει τα 2.534 ευρώ, δηλαδή ο φόρος μειώνεται κατά περίπου 53%.
Μικροί οικισμοί
Παράλληλα, η έκπτωση 50% στο τεκμήριο επεκτείνεται στους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Σήμερα το όριο βρίσκεται στους 1.500 κατοίκους.
Έξτρα ελάφρυνση για τα ταξί
Ξεχωριστή διόρθωση προβλέπεται για τους εκμεταλλευτές ταξί ώστε το τεκμήριο να υπολογίζεται με βάση το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, επαγγελματίας που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου και όχι σαν να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το όχημα. Παράλληλα, εξαιρούνται από το τεκμήριο τα ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, περιπτώσεις οι οποίες συνήθως προκύπτουν από κληρονομική διαδοχή μετά τον θάνατο γονέα.
3. Μικρότερη προκαταβολή φόρου. Η τρίτη ελάφρυνση θα φανεί έναν χρόνο αργότερα. Από το φορολογικό έτος 2027 (φορολογικές δηλώσεις 2028) η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις μειώνεται από 55% σε 50%. Αυτό σημαίνει ότι για τα εισοδήματα που θα αποκτήσουν οι επαγγελματίες μέσα στο 2027 και θα δηλώσουν το 2028, η προκαταβολή θα υπολογιστεί με τον νέο χαμηλότερο συντελεστή. Για τα φετινά εισοδήματα, τα οποία θα δηλωθούν το 2027, η προκαταβολή παραμένει στο 55%.
