Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, αναγνώρισε ότι μεγάλο μέρος των δύσκολων οικονομικών μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο των διεθνών προγραμμάτων διάσωσης ήταν «απολύτως αναγκαίο», υπογραμμίζοντας στους Financial Times ότι αποτέλεσαν προϋπόθεση για τη σημερινή οικονομική σταθεροποίηση της χώρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο των μνημονίων συνιστούσαν βασική προϋπόθεση για την οικονομική ανάκαμψη, αν και παραδέχθηκε ότι η διαχείριση των προγραμμάτων από τους θεσμούς της λεγόμενης τρόικας – την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο- είχε τόσο θετικές όσο και αρνητικές συνέπειες. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη στο μέλλον οι παρεμβάσεις σε χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση να βασίζονται στα στοιχεία που αποδείχθηκαν αποτελεσματικά και όχι σε εκείνα που απέτυχαν.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα παρουσιάζεται από το ΔΝΤ ως οικονομία σε σαφώς καλύτερη θέση για την αντιμετώπιση εξωτερικών κραδασμών, μεταξύ άλλων λόγω των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν μετά το 2010, με έμφαση στη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης.
Η χώρα έχει πλέον καταφέρει να είναι μία από τις πέντε χώρες της ΕΕ που καταγράφουν πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα, δηλαδή έσοδα μεγαλύτερα από τις δαπάνες της, εξαιρουμένων των τόκων του χρέους, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ.
Ωστόσο, οι συνέπειες των προγραμμάτων προσαρμογής υπήρξαν εξαιρετικά βαριές. Η ελληνική οικονομία υπέστη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά περίπου 25% μεταξύ 2008 και 2013, ενώ η ανεργία εκτινάχθηκε στο 26,6% το 2014, από περίπου 8% πριν από την κρίση. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε από βαθιά κοινωνική αναταραχή και μαζικές διαδηλώσεις στην Αθήνα κατά των μέτρων λιτότητας.
Πρώην ανώτατοι αξιωματούχοι των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΔΝΤ αναγνωρίζουν πλέον ότι η εφαρμογή της λιτότητας στην Ελλάδα είχε υπερβολικό κοινωνικό κόστος. Ο πρώην επικεφαλής της διεύθυνσης οικονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημείωσε ότι υπήρξε υπερβολική δημοσιονομική αυστηρότητα κατά τη διάρκεια της βαθιάς κρίσης, ενώ ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup παραδέχθηκε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης δεν ήταν δίκαιη και αποδείχθηκε σε μεγάλο βαθμό καταστροφική, αν και η τελική έκβαση ήταν θετική με υψηλό όμως τίμημα.
Παρά τις δραματικές επιπτώσεις, η Ελλάδα έχει πλέον εξέλθει από τα προγράμματα διάσωσης από το 2018 και ολοκλήρωσε την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ το 2022. Το δημόσιο χρέος, το οποίο κορυφώθηκε πάνω από το 209% του ΑΕΠ το 2020, προβλέπεται να μειωθεί στο 137,6% του ΑΕΠ εντός του έτους, υποχωρώντας κάτω από εκείνο της Ιταλίας.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα, μαζί με την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ισπανία, εμφανίζει πλέον ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπερνούν τις μεγάλες οικονομίες του πυρήνα της ευρωζώνης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Παράλληλα, οι δείκτες δείχνουν ότι μέχρι το 2027 το χρέος των χωρών αυτών θα μειώνεται, σε αντίθεση με τον συνολικό μέσο όρο της ευρωζώνης όπου αναμένεται αύξηση, όπως και σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι χώρες που εφάρμοσαν μεταρρυθμίσεις πριν από 10 έως 15 χρόνια εμφανίζουν σήμερα καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις από τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο, ενώ ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, ανέφερε ότι παρότι υπήρξαν ζητήματα ιδιοκτησίας και επιβολής των προγραμμάτων, οι μεταρρυθμίσεις τελικά απέδωσαν.
