Για τον κίνδυνο η παρούσα κρίση να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες ενεργειακές κρίσεις προειδοποίησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη της κατάστασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, συνομιλώντας με τον Άλφρεντ Κάμερ, Διευθυντή Ευρώπης του ΔΝΤ, σε δημόσια εκδήλωση στην έδρα του Ταμείου με τίτλο «Η Ευρώπη υπό πίεση. Διασφαλίζοντας την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα σε έναν πιο εύθραυστο κόσμο», υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα και η διάρκεια της κρίσης αποτελούν κρίσιμες μεταβλητές για την ένταση των οικονομικών επιπτώσεων στην Ευρώπη.
Όπως ανέφερε, το εύρος της κρίσης μπορεί να ξεπεράσει προηγούμενα ιστορικά δεδομένα, σημειώνοντας ότι «αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, (η κρίση) έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία». Υπό αυτό το πρίσμα, επισήμανε ότι κατά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 η απώλεια προσφοράς ανερχόταν σε περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 13 εκατομμύρια σήμερα.
Με αυτό το δεδομένο, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις τιμές της ενέργειας και στο κόστος για τα νοικοκυριά. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της στόχευσης των μέτρων στήριξης προς τα πιο ευάλωτα στρώματα, επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης εξαρτάται από την ορθή κατανομή των περιορισμένων πόρων σε συνθήκες αβεβαιότητας. «Οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να στηρίξουμε κυρίως τους πιο ευάλωτους», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, επεσήμανε ότι η κυβέρνηση εφάρμοσε στοχευμένα μέτρα, όπως επιδοτήσεις καυσίμων για τα νοικοκυριά και παρεμβάσεις στήριξης των επιχειρήσεων, αποφεύγοντας οριζόντιες και μη στοχευμένες φορολογικές μειώσεις, οι οποίες θα είχαν πιο μόνιμο δημοσιονομικό αποτύπωμα. Σχετικά με το κόστος των παρεμβάσεων, σημείωσε ότι σήμερα τα μέτρα κινούνται περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με περίπου 2,5% κατά την κρίση του 2022. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η πρόκληση για τις κυβερνήσεις είναι να ισορροπήσουν μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης, ιδίως σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας, αυξημένων επιτοκίων και υψηλού δημόσιου χρέους.
Συνεχίζοντας, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται πιο ανθεκτική σε σχέση με την περίοδο της ενεργειακής κρίσης του 2022, λόγω της μεγαλύτερης διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας και των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν έκτοτε στις υποδομές. Σε ό,τι αφορά τη δομική εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, σημείωσε ότι «εξακολουθούμε να εισάγουμε περίπου το 57% της ενέργειάς μας», γεγονός που καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ. Το συγκεκριμένο γεγονός, υποστήριξε, καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα, συστήματα αποθήκευσης και ενεργειακές διασυνδέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη προώθησης της ενεργειακής ολοκλήρωσης, τονίζοντας ότι «η προώθηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη θα έχει άμεσο και θετικό αντίκτυπο, όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και συνολικά στην ανταγωνιστικότητα». Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι «το 47% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πρόοδος αυτή δεν αναιρεί την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές.
Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξέφρασε την ανησυχία του για τάσεις επιβράδυνσης της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να αποτελέσει είτε τροχοπέδη είτε επιταχυντή των μεταρρυθμίσεων, ανάλογα με τις πολιτικές επιλογές που θα υιοθετηθούν.
Σε ό,τι αφορά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη, ο πρόεδρος του Eurogroup επεσήμανε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εσωτερικών εμποδίων στην ενιαία αγορά, επισημαίνοντας ότι η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της μπορεί να προσφέρει σημαντική ώθηση στην ευρωπαϊκή οικονομία. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της υλοποίησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Στο σημείο αυτό στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς και στη στήριξη οικοσυστημάτων καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντλούν κεφάλαια εντός της Ευρώπης και να καταστούν παγκοσμίως ανταγωνιστικές.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, ο υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι η πρόοδος των τελευταίων ετών βασίστηκε στην πολιτική σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και η ψηφιοποίηση του κράτους είχαν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία.
Τέλος, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα υλοποίησης και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, σημειώνοντας ότι η πρόκληση για την Ευρώπη είναι να μετατρέψει τις στρατηγικές κατευθύνσεις σε απτά αποτελέσματα.
