Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν την Πέμπτη στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν επτά μηνών, ενώ οι επενδυτές στράφηκαν σε ασφαλή καταφύγια όπως ο χρυσός, καθώς οι εντάσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνεχίζουν να κλιμακώνονται.
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε κατά 1,6% φτάνοντας τα 71,49 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κατέγραψε άνοδο 1,74% στα 66,18 δολάρια. Οι τιμές συνέχισαν την ανοδική πορεία μετά το άλμα άνω του 4% της Τετάρτης, που αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Οκτώβριο.
Την ίδια στιγμή, ο χρυσός –παραδοσιακό «καταφύγιο» σε περιόδους αβεβαιότητας– ενισχύθηκε κατά 2% την Τετάρτη, ξεπερνώντας ξανά το όριο των 5.000 δολαρίων ανά ουγγιά, ενώ κινήθηκε ελαφρώς ανοδικά και το πρωί της Πέμπτης.
Διαπραγματεύσεις και γεωπολιτική ένταση
Τις τελευταίες ημέρες, Αμερικανοί και Ιρανοί απεσταλμένοι συναντήθηκαν στη Γενεύη για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν αναγνώρισαν ορισμένες από τις «κόκκινες γραμμές» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται ενώ οι ΗΠΑ έχουν μετακινήσει στρατιωτικά μέσα πιο κοντά στη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τις ανησυχίες για πιθανή σύγκρουση.
Η προοπτική σύρραξης στο Ιράν προκαλεί νευρικότητα στις αγορές, καθώς ενδέχεται να διαταραχθεί η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, οδηγώντας σε περαιτέρω άνοδο των τιμών.
«Η αναζωπύρωση της γεωπολιτικής έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα στις τιμές», σημειώνει η αναλύτρια αγορών της Capital.com, Ντανιέλα Χάθορν.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο
Παρά τη μεγάλη μεταβλητότητα που παρουσίαζε πρόσφατα ο χρυσός, η ένταση στη Μέση Ανατολή αναζωπύρωσε τη ζήτηση για ασφαλή επενδυτικά καταφύγια, ωθώντας το πολύτιμο μέταλλο πάνω από τα 5.000 δολάρια.
Σε κάθε κλιμάκωση των εντάσεων ΗΠΑ–Ιράν, το βλέμμα στρέφεται στο Στενό του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για τη μεταφορά πετρελαίου. Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια διέρχονται καθημερινά από το στενό, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης των ΗΠΑ.
«Η τελευταία κίνηση στις τιμές σηματοδοτεί ότι οι αγορές ενσωματώνουν αυξανόμενο γεωπολιτικό ρίσκο, καθώς η σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του κόσμου βρίσκεται και πάλι κοντά σε πιθανή σύγκρουση», τονίζει ο Όλε Χάνσεν της Saxo Bank.
Το Ιράν ανακοίνωσε τις τελευταίες ημέρες ότι προχώρησε σε μερικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ για ναυτικές ασκήσεις, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Αν και οι αγορές συχνά αγνοούν γεωπολιτικές εντάσεις, η δυναμική αλλάζει όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Οι επενδυτές εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί λόγω της θέσης του Ιράν κοντά σε αυτό το κρίσιμο σημείο. «Στις ενεργειακές αγορές οι πιθανότητες έχουν τεράστια σημασία, ιδίως όταν η πιθανή διαταραχή αφορά έναν μεγάλο παραγωγό και έναν βασικό παγκόσμιο διάδρομο μεταφοράς», επισημαίνει η Χάθορν.
Ακόμη και περιορισμένη διαταραχή ή αξιόπιστες απειλές για τις θαλάσσιες μεταφορές θα μπορούσαν να προκαλέσουν άμεσο σοκ στην προσφορά, τονίζουν οι αναλυτές.
Επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Το Στενό του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, αλλά και για χώρες όπως η Κίνα που προμηθεύονται σημαντικές ποσότητες από την Τεχεράνη. Η προοπτική σύγκρουσης ενισχύει τους φόβους για απότομη άνοδο των τιμών και νέο κύμα πληθωρισμού.
Αναλυτές της Capital Economics προειδοποιούν ότι ενδεχόμενα πλήγματα στο Ιράν θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν τις τιμές του πετρελαίου, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και περιορίζοντας τον ρυθμό μείωσης των επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν αρνητικά: ο Dow Jones υποχώρησε κατά 164 μονάδες (-0,33%), ο S&P 500 κατά 0,2% και ο Nasdaq κατά 0,1%.
Σύμφωνα με τον Ντένις Φόλμερ της Montis Financial, η διασφάλιση της ροής πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ αποτελεί προτεραιότητα για τον Λευκό Οίκο, γεγονός που καθιστά πιθανότερη μια διπλωματική λύση ή, αν αυτή αποτύχει, στρατιωτικό σχεδιασμό που θα διαφυλάξει την ενεργειακή ροή.
Οι αγορές θυμούνται ότι όταν η ένταση Ισραήλ–Ιράν κλιμακώθηκε τον Ιούνιο και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν έντονα, πριν υποχωρήσουν ξανά όταν η ένταση αποκλιμακώθηκε.
