Σε κρίσιμο σημείο καμπής βρίσκεται η ελληνική ακτοπλοΐα, με τον κλάδο να ζητά άμεσα θεσμικές παρεμβάσεις, οικονομική στήριξη και επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, προκειμένου να διατηρήσει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά του σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό ευρωπαϊκό περιβάλλον.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας που πραγματοποιήθηκε χθες, όπου παρουσιάστηκε ο απολογισμός δράσεων για το 2025 και τέθηκαν οι βασικοί άξονες στρατηγικής για το 2026.
Ο πρόεδρος των ακτοπλόων Διονύσης Θεοδωράτος υπογράμμισε ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο «δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σύγχρονες συνθήκες», επισημαίνοντας φαινόμενα εποχικού ανταγωνισμού, αυξημένο λειτουργικό κόστος και πρακτικές που στρεβλώνουν τον υγιή ανταγωνισμό.
Όπως ανέφερε ο ίδιος, ο ΣΕΕΝ έχει ήδη καταθέσει -και θα συνεχίσει να καταθέτει- συγκεκριμένες θεσμικές προτάσεις, μεταξύ των οποίων σαφείς και δεσμευτικές διαδικασίες για τη δήλωση και εκτέλεση δρομολογίων, υποχρεωτική κατάθεση πιστοποιητικών ασφάλειας και ξεκάθαρο πλαίσιο για την εμπορική διάθεση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
Παράλληλα, είπε ότι στηρίζει την ψηφιακή αναβάθμιση του κλάδου μέσω του e-Ναυτολογίου και της διασύνδεσης με τις αρμόδιες αρχές, με στόχο τη διαφάνεια και τον εκσυγχρονισμό σε πραγματικό χρόνο.
Βιωσιμότητα, κόστος και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ στις παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των εταιρειών όπως πρόταση για ενιαία εφαρμογή ΦΠΑ 13% και στα οχήματα, μείωση εργοδοτικών εισφορών, αναπροσαρμογή του κρατικού ναυλολογίου, αποζημίωση των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων, καθώς και -προσωρινή- μείωση των λιμενικών τελών κατά 50%.
Στο εργασιακό πεδίο, σημείωσε ότι υπογράφηκαν νέες συλλογικές συμβάσεις για το 2025-2026, με αυξήσεις μισθών και για πρώτη φορά σύνδεση των αποδοχών με τον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα προωθούνται δράσεις για την προστασία της μητρότητας, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την εκπαίδευση των πληρωμάτων.
Λιμένες και πράσινη μετάβαση
Ιδιαίτερα αναφορά έκανε ο κ. Θεοδωράτος και στην αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών που, όπως είπε, παραμένει βασική προτεραιότητα για τον κλάδο.
Τόνισε ότι ο ΣΕΕΝ μαζί με την Πανελλήνια Ενωση Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού και άλλους φορείς προωθεί παρεμβάσεις για την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των λιμένων, αλλά αντιδρά και σε υπέρμετρες αυξήσεις τελών, ζητώντας πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού για την απελευθέρωση των λιμενικών υπηρεσιών.
Την ίδια ώρα, συμπλήρωσε ότι η πράσινη μετάβαση χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας, υπογραμμίζοντας ότι ο Σύνδεσμος συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών και την υιοθέτηση νέων καυσίμων, ενώ προετοιμάζεται και για την εφαρμογή της ηλεκτροδότησης των πλοίων στους λιμένες έως το 2029.
Κοινωνικός ρόλος και νησιωτικότητα
Ο κ. Θεοδωράτος σημείωσε επίσης ότι η κοινωνική διάσταση της ακτοπλοΐας παραμένει στον πυρήνα της στρατηγικής του κλάδου, με εκπτώσεις σε ευάλωτες ομάδες, δράσεις για την προσβασιμότητα των ΑμεΑ και στήριξη πολιτικών ενίσχυσης της νησιωτικότητας.
Οι έξι στρατηγικοί στόχοι του κλάδου για το 2026
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ έθεσε 6 στόχους -προτεραιότητες για το επόμενο έτος:
-Εθνική στρατηγική για την πράσινη μετάβαση με χρηματοδότηση νέων πλοίων και τεχνολογιών.
-Εκσυγχρονισμό των λιμενικών υποδομών.
-Διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας μέσω φορολογικών και χρηματοδοτικών εργαλείων.
-Ενίσχυση της απασχόλησης και προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα.
-Ανανέωση στόλου μέσω ολοκληρωμένου Master Plan.
-Στήριξη της 12μηνης νησιωτικότητας και ενός βιώσιμου ακτοπλοϊκού δικτύου.
Κλείνοντας, ο κ. Θεοδωράτος τόνισε ότι η ελληνική ακτοπλοΐα βρίσκεται «σε κρίσιμο σταυροδρόμι», ανάμεσα στις αυξανόμενες ενεργειακές και περιβαλλοντικές πιέσεις και στον στρατηγικό της ρόλο για τη χώρα και την Ευρώπη.
Σημειώνεται πως ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας εκπροσωπεί 41 εταιρείες και έναν στόλο μεταφορικής ικανότητας άνω των 82.000 επιβατών, με σχεδόν 4.000 Έλληνες ναυτικούς.
Τα μεγέθη αποτυπώνουν με σαφήνεια τη στρατηγική σημασία του κλάδου: 137 επιβατηγά πλοία εξυπηρετούν εσωτερικές και διεθνείς γραμμές, ενώ 115 νησιά συνδέονται ακτοπλοϊκά - εκ των οποίων τα 89 αποκλειστικά μέσω θαλάσσης.
Σε ετήσια βάση μετακινούνται περισσότερα από 20,3 εκατ. επιβάτες και 4,5 εκατ. οχήματα, ενώ διακινούνται περίπου 9 εκατ. τόνοι αγαθών, που αντιστοιχούν στο 82% του συνολικού εφοδιασμού των νησιών. Η συνολική συμβολή της ακτοπλοΐας στην ελληνική οικονομία ανέρχεται σε 11,8 δισ. ευρώ, ή 5,4% του ΑΕΠ, υποστηρίζοντας 318.000 θέσεις εργασίας πανελλαδικά - εκ των οποίων οι 169.000 στις νησιωτικές περιοχές.
