Με τον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων του 2026, επισημαίνεται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού, εξακολουθεί η αξιοποίηση πόρων για την περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της επιχειρηματικότητας και του φιλικού προς τις επενδύσεις περιβάλλοντος, την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, την προαγωγή της κοινωνικής ευημερίας και της κοινωνικής συνοχής, την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων, την αειφόρο διαχείριση και αξιοποίηση του περιβάλλοντος καθώς και την αντιμετώπιση των δυσμενών συνεπειών των εξωγενών κρίσεων, περιλαμβανομένων και των κλιματικών κινδύνων.
Δημοσιονομικός στόχος παραμένει η ταχεία και αποδοτική απορρόφηση των προβλεπόμενων πόρων των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και του ΤΑΑ, προκειμένου να εξασφαλιστεί έγκαιρα η μέγιστη δυνατή εισροή της ενωσιακής συνδρομής στο πλαίσιο των αναπτυξιακών στόχων.
Για το 2026 προβλέπεται διάθεση πόρων ύψους 9,5 δισ. ευρώ, που αντιπροσωπεύουν το 3,65% του ΑΕΠ, με κατανομή της συνολικής δαπάνης σε έργα που θα συγχρηματοδοτηθούν από πόρους της ΕΕ ύψους 6,2 δισ. ευρώ και σε έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους ύψους 3,3 δισ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται η εντατικοποίηση της απορρόφησης των διαθέσιμων από το ΕΣΠΑ ποσών για την υλοποίηση των δράσεων που προαναφέρθηκαν, λαμβανομένου υπόψη ότι μετά το πέρας της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 το κυριότερο μέρος των προβλεπόμενων πόρων για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΑΠΔΕ αφορά στο ΕΣΠΑ 2021-2027.
Σημαντικό ρόλο για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων το 2026 και τα επόμενα έτη αναμένεται να διαδραματίσει το νέο ΕΠΑ 2026- 2030. Το ολοκληρωμένο αναπτυξιακό πλαίσιο του ΕΠΑ 2026-2030 διαρθρώνεται στους ακόλουθους έξι αναπτυξιακούς στόχους:
- Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη,
- Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών,
- Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης,
- Καινοτομία- Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα,
- Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη και
- Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του Προγράμματος για την περίοδο 2026-2030 προσδιορίζεται σε 12,827 δισ. ευρώ, ενώ με την υπερδέσμευση ανέρχεται σε 16,198 δισ. ευρώ. Η στρατηγική της υπερδέσμευσης αποσκοπεί στη διασφάλιση της πλήρους απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων, αντισταθμίζοντας πιθανές καθυστερήσεις ή ματαιώσεις έργων.
Ο εν λόγω προϋπολογισμός κατανέμεται ως ακολούθως: ποσό 8,737 δισ. ευρώ (68,1% του ΕΠΑ) στα Τομεακά Προγράμματα, ποσό 2,5 δισ. ευρώ (19,5% του ΕΠΑ) στα Περιφερειακά Προγράμματα και ποσό 1,59 δισ. ευρώ (12,4% του ΕΠΑ) στα Ειδικά Προγράμματα. Η κατανομή αναδεικνύει τον κεντρικό χαρακτήρα του προγράμματος, με τα Τομεακά Προγράμματα να απορροφούν ποσοστό 68% των πόρων, ενώ παράλληλα, διατηρείται η σημαντική έμφαση στην αυτονομία των Περιφερειών και στην αξιοποίηση των εθνικών πόρων (19,5%).
Στα Ειδικά Προγράμματα Ανάπτυξης περιλαμβάνονται το Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών, το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έργα Σύμπραξης Δημοσίου- Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και το Ειδικό Πρόγραμμα της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
