Με μια πλειάδα στελεχών της αγοράς ακινήτων να δίνουν για μια ακόμα φορά το παρών ξεκίνησε σήμερα Τρίτη, 21 Οκτωβρίου, στο Ωδείο Αθηνών, η Prodexpo 2025, το κορυφαίο συνέδριο για την αγορά ακινήτων στην Ελλάδα και τη ΝΑ Ευρώπη. Στο Executive Leaders’ Breakfast, που προηγήθηκε της έναρξης του 26ου συνεδρίου, υψηλόβαθμοι παράγοντες κατέγραψαν τον παλμό κι ανέλυσαν τις τάσεις, αναδεικνύοντας τόσο τις ευκαιρίες όσο και τους κινδύνους.
Στην 15η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, κατατέθηκαν πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις για τις συνθήκες που διαμορφώνονται στην Ελλάδα, με τους συμμετέχοντες να ακτινογραφούν την αγορά ακινήτων. Αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων στις προκλήσεις του κλάδου, τις κατηγορίες ακινήτων που προσελκύουν τους επενδυτές, στη σημασία των βιώσιμων κτιρίων και της σύγχρονης τεχνολογίας, αλλά και στα προβλήματα που δημιουργούν η έλλειψη υποδομών και η αβεβαιότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η Δίκα Αγαπητίδου, γενική διευθύντρια της Αθηναϊκή Οικονομικής / JLL χρησιμοποίησε την έκφραση game changer για να αναδείξει τη σημασία της βιωσιμότητας των κτιρίων. Ωστόσο προς το παρόν δεν κατευθυνόμαστε ουσιαστικά προς την πλήρη ελαχιστοποίηση των ρύπων. «Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνουμε υψηλότερες επιδόσεις στα κτίρια, αυξάνοντας την αξία τους πάνω από 20% στη χώρα μας», ανέφερε η κ. Αγαπητίδου.
Υπογράμμισε επίσης πως η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει την αξία των κτιρίων, εντοπίζοντας βλάβες, εξοικονομώντας ενέργεια και αυτοματοποιώντας τη λειτουργία και τη συντήρησή τους. Τέλος, σημείωσε πως έχει αλλάξει η λειτουργία του κράτους: ενώ στο παρελθόν λειτουργούσε κυρίως ως «τιμωρός» για παραλείψεις και παραβάσεις, τα τελευταία χρόνια αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και προτείνει λύσεις, αποτελώντας πλέον οδηγό για τις αποφάσεις του ιδιωτικού τομέα.
Ο Νίκος Δήμτσας, αναπληρωτής διευθύνων Σύμβουλος της Dimand, χαρακτήρισε ως βασικό ζήτημα την προσιτή κατοικία, ένα θέμα, όπως τόνισε, σύνθετο, που απασχολεί τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τις ΗΠΑ. «Έχουν προταθεί διάφορα μέτρα. Αυτό που θεωρώ κρίσιμο είναι να αλλάξει το πλαίσιο της φορολόγησης των ακινήτων, να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ στα νεόδμητα για να ισορροπήσει η αγορά και να αυξηθεί η προσφορά», σημείωσε ο κ. Δήμτσας.
Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, υπογράμμισε ότι αλλάζει τον τρόπο ζωής μας και θα πρέπει να σκεφτούμε πώς θα επηρεάσει τις ανάγκες των ανθρώπων. Τέλος, χαρακτήρισε βασικό αγκάθι το κυκλοφοριακό, επισημαίνοντας πως η Αθήνα δεν διαθέτει τις υποδομές άλλων πόλεων, με το πρόβλημα να εντείνεται και να επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις.
Ο Θεόδωρος Γαβριηλίδης, chief investment officer της LAMDA Development, σημείωσε ότι στην ουσία αλλάζει ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε το real estate, επισημαίνοντας ότι στον κλάδο του residential υπάρχει μοναδική ευκαιρία για τον developer να παραμείνει ενεργός για πολλά χρόνια μετά την πώληση ενός ακινήτου. «Χτίζεις, πουλάς και για τα επόμενα 10-15 χρόνια συμμετέχεις στην συντήρηση», εξήγησε ο κ. Γαβριηλίδης, προσθέτοντας ότι απαιτείται επένδυση στην τεχνολογία και τη διασυνδεσιμότητα. Τόνισε επίσης τη σημασία των data γύρω από ένα ακίνητο.
Ο Μάξιμος Καλατζής, διευθύνων σύμβουλος της Makt, υπογράμμισε πως το ελληνικό real estate μπορεί να προσφέρει τόσο οικονομικό όσο και ανταγωνιστικό προϊόν. «Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση και να διατηρούμε μια δημιουργική ανησυχία», τόνισε ο κ. Καλαντζής, προσθέτοντας ότι χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ζητήματα που προκύπτουν από την Πολιτεία.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι ο ΝΟΚ έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην αγορά, υποσκάπτοντας την αξιοπιστία της χώρας και την αξία του προϊόντος. Αναφέρθηκε επίσης στις τιμές στα αστικά κέντρα, οι οποίες συνεχώς ανεβαίνουν, με τη ζήτηση να υπερβαίνει την προσφορά. Ο κ. Καλατζής υπογράμμισε ότι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, όλα είναι διασυνδεδεμένα και επηρεάζουν αλυσιδωτά την αγορά. Συμπλήρωσε ότι η αγορά ακινήτων διανύει μια περίοδο φαινομενικής ευμάρειας, η οποία όμως είναι εύθραυστη, καθώς δεν διαθέτει βάθος.
Ο Αντώνης Μαρκόπουλος, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Prosperty υπογράμμισε πως το πρόβλημα της στέγασης είναι πολυπαραγοντικό, κάνοντας λόγο για αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Όπως ανέφερε, υπάρχει παλαιό στοκ ακινήτων, με 135.000 ακίνητα προς πώληση και 45.000 προς ενοικίαση. «Χρειάζεται σοβαρή ποιοτική αναβάθμιση των ακινήτων. Το 40% είναι της δεκαετίας του ‘70 και του ’80 και προγράμματα όπως το Εξοικονομώ δεν μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την αγορά», σημείωσε ο κ. Μαρκόπουλος.
Επισήμανε επίσης ότι δεν υπάρχουν μεγάλα διαθέσιμα ακίνητα για σοβαρές επενδύσεις, και αναρωτήθηκε γιατί κάποιος πρέπει να πληρώνει φόρο μεταβίβασης για αγορές σε μικρά χωριά ή στην παραμεθόριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ζήτημα δεν έχει αντιμετωπιστεί σοβαρά από την κυβέρνηση και εάν δεν αυξηθεί η ιδιοκατοίκηση, το στεγαστικό πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί.
Η Τάνια Τζίκα, πρόεδρος της ELVIAL στάθηκε στο ζήτημα της έλλειψης προσωπικού, επισημαίνοντας ότι αντιμετωπίζεται με διάφορους τρόπους, όπως μέσω ιδιωτικών πρωτοβουλιών. «Από μόνη της όμως δεν αρκεί. Είναι σημαντικό να στενότερη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και να ενσωματώσουμε τις νέες τεχνολογίες», δήλωσε η κυρία Τζίκα. Τόνισε επίσης ότι πρέπει να βελτιωθούν οι διαδικασίες εισαγωγής εργαζομένων από τρίτες χώρες, καθώς οι διαθέσιμοι εργαζόμενοι στην Ελλάδα δεν επαρκούν, προσθέτοντας ότι ο αναπτυξιακός προγραμματισμός θα πρέπει να δώσει έμφαση στην αύξηση της παραγωγικότητας.
Ο Χρήστος Κοσμάς, partner, Strategy & Transactions, Real Estate leader της Deloitte τόνισε ότι οι επενδυτικές στρατηγικές έχουν αλλάξει στην Ελλάδα, με αύξηση της τάξης του 20% στις επενδύσεις στο real estate. «Είναι σημαντικό να επικεντρωνόμαστε σε επενδύσεις που προσφέρουν αξία», σημείωσε ο κ. Κοσμάς. Ανέφερε ότι σε ακτίνα 800 μέτρων από σημαντικές υποδομές όπως το μετρό παρατηρείται αύξηση των τιμών που φτάνει έως και το 20%, επισημαίνοντας ότι είναι αναγκαίο οι υποδομές αυτές να εναρμονιστούν με τον πολεοδομικό σχεδιασμό, ώστε να δημιουργηθούν μικρές τοπικές οικονομίες, που παράγουν αξίες από μόνες τους
