Ριζικά αναμένεται να αλλάξει το πλαίσιο διαχείρισης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), με νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με σκοπό τη δημιουργία ενός νέου-ενιαίου μηχανισμού με διευρυμένη οπτική γωνία και ορίζοντα εκτέλεσης των σχετικών έργων βάθους 20ετίας.
Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο με στόχο την επιτάχυνση και απλούστευση των διαδικασιών απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων με ταυτόχρονη ενεργοποίηση μηχανισμού καταγραφής και παρακολούθησης των έργων, προκειμένου να προλαμβάνονται παρατυπίες και ατασθαλίες.
Οι βασικότερες αλλαγές αφορούν στον πλήρη έλεγχο για το σύνολο των δημοσίων έργων μέσω ειδικού μηχανισμού, ταχύτερες διαδικασίες ένταξης στο νέο πρόγραμμα των νέων έργων, αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων (εθνικών και κοινοτικών), αλλά και ταχύτερη χρηματοδότηση με ενίσχυση της διαφάνειας των διαδικασιών.
Ειδική εποπτεία θα υπάρχει για τα έργα που αφορούν στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, ενώ θα γίνει διαχωρισμός των έργων με εθνική χρηματοδότηση και εκείνων που συγχρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς φορείς.
Βάρος θα δοθεί στη διαχείριση του κόστους συντήρησης των έργων που έχουν δοθεί σε χρήση. Για δε τη συμμετοχή του Δημοσίου σε έργα ΣΔΙΤ, θα προηγείται ανάλυση του κόστους που θα αναλαμβάνει το ίδιο.
Το Υπουργείο θέλει ένα εθνικό σχέδιο για τις επενδυτικές υποχρεώσεις της χώρας, που θα αποτυπώνει με οργανωμένα και σαφώς προσδιορισμένα στοιχεία την παρούσα κατάσταση του ΠΔΕ, αλλά και την προοπτική εκτέλεσής του όχι μόνο στον χρόνο της τρέχουσας κυβερνητικής περιόδου, αλλά και των επόμενων. Απώτερος σκοπός η διασφάλιση της ομαλότητας και της διαφάνειας στην εκτέλεση του προγράμματος, ώστε το κράτος να λειτουργεί ως εγγυητής της συνέχειας και της συνέπειας του επενδυτικού του σχεδιασμού.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί
Προτεραιότητα αποτελεί και η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών με στόχο να υπάρχει άμεση, πλήρης και καθαρή εικόνα για τα έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί και για το στάδιο υλοποίησης τους καθώς και για προγράμματα που έχουν «παγώσει».
Εκτιμάται, ότι οι προωθούμενες αλλαγές θα επιταχύνουν την υλοποίηση δημοσίων έργων και επενδύσεων κρίσιμων για την ανάπτυξη της χώρας ενώ η αναβαθμισμένη παρακολούθηση θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια της χρήσης των πόρων του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων.
Σημειώνεται, ότι για το 2024 προβλέπεται πως η συνολική χρηματοδότηση μέσω του ΠΔΕ συμπεριλαμβανομένων και των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης θα ανέλθει σε12,167 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5,2% του ΑΕΠ της χώρας. Το μερίδιο των συγκεκριμένων προγραμμάτων στην ανάπτυξη υπολογίζεται στο 65% της συνολικής επίδοσης.
Οι πόροι κατανέμονται σε 6,5 δισ. ευρώ για έργα συγχρηματοδοτούμενα, σε 2,050 δισ. ευρώ για έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους και σε 3,617 δισ. ευρώ για έργα και δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης.
Με εθνικούς πόρους χρηματοδοτούνται δράσεις που δεν είναι επιλέξιμες σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και σημαντικό μέρος αυτών αποτελούν οι δαπάνες της κρατικής αρωγής, οι οποίες στοχεύουν στην ταχεία ανάκαμψη και την κοινωνική συνοχή των τοπικών οικονομιών που πλήττονται από καταστροφές, συνεπεία ακραίων κλιματικών ή άλλων γεγονότων και για τις οποίες προβλέπονται πιστώσεις 600 εκατ. ευρώ.
Σημειώνεται ότι η εποπτεία του νέου Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων θα παραμείνει στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η εφαρμογή του εκτιμάται ότι θα ισχύει από το 2026, οπότε το σύνολο των υπουργείων και των κρατικών φορέων θα αρχίσουν να γνωστοποιούν υπό συγκεκριμένες προδιαγραφές και χρονοδιαγράμματα τα προς υλοποίηση έργα. Βάσει των ίδιων εκτιμήσεων, το 2025 θα αποτελεί έτος μετάβασης από το σημερινό καθεστώς του προγράμματος στο νέο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Με πληροφορίες από το ΕΡΤnews.gr
