Τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας σε όσους φορολογούμενους έχουν ρυθμισμένες ή μη ληξιπρόθεσμες οφειλές στην εφορία και θέλουν να εισπράξουν χρήματα από το Δημόσιο ή να μεταβιβάσουν ακίνητα, ξεκαθαρίζει η ΑΑΔΕ με νέα εγκύκλιο. Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα λαμβάνουν φορολογική ενημερότητα αρκεί να καταθέσουν στην Εφορία μέρος του τιμήματος του μεταβιβαζόμενου ακινήτου ή του εισπραχθέντος ποσού.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της εγκυκλίου, οι οφειλέτες που θέλουν να εισπράξουν χρήματα από το Δημόσιο ή να μεταβιβάσουν ακίνητο, θα λαμβάνουν φορολογική ενημερότητα εξπρές, με παρακράτηση όμως μέρους των χρεών και με κριτήριο την συναλλακτική τους δραστηριότητα.
Για τη διευκόλυνση που θα τους παρέχει η ΑΑΔΕ, θα λαμβάνει ποσοστό 10%-70% από τα χρήματα που θα εισπράττουν ή από το τίμημα της μεταβίβασης ακινήτου, προκειμένου να «σβήσουν» ή να μειωθούν οι οφειλές τους.
Αναλυτικά, σύμφωνα με την εγκύκλιο Πιτσιλή οι φορολογούμενοι μπορούν να λαμβάνουν ψηφιακά το απαραίτητο για τις συναλλαγές τους αποδεικτικό όταν:
-Για την έκδοσή του απαιτείται να παρακρατηθεί από το προς είσπραξη ποσό μέρος των ρυθμισμένων οφειλών τους.
-Εκδίδεται για κάθε νόμιμη χρήση και υφίστανται οφειλές σε αναστολή είσπραξης.
-Εκδίδεται για είσπραξη χρημάτων με υφιστάμενες ληξιπρόθεσμες οφειλές σε αναστολή είσπραξης και παρακρατείται το σύνολο του εισπραττόμενου ποσού, έως το ύψος των συνολικών βεβαιωμένων οφειλών του αιτούντος.
-Εκδίδεται για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού από επαχθή αιτία, με παρακράτηση ποσού επί των ρυθμισμένων οφειλών.
Εφόσον έχουν υποβληθεί δηλώσεις φόρου εισοδήματος -ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας που η προθεσμία υποβολής τους έχει λήξει ένα μήνα πριν από την ημερομηνία αίτησης έκδοσης του αποδεικτικού ενημερότητα και δεν υπάρχει δέσμευση χορήγησης, μπορούν να λάβουν οι φορολογούμενοι αποδεικτικό ενημερότητας, διαδικτυακά, για
-Κάθε νόμιμη χρήση εκτός είσπραξης και εκτός μεταβίβασης ακινήτου.
-Είσπραξη χρημάτων από φορείς του Δημοσίου τομέα πλην της Κεντρικής Διοίκησης.
-Είσπραξη χρημάτων από φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, με παρακράτηση, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτεπάγγελτου συμψηφισμού -(διαφορετικά χωρίς παρακράτηση)
-Μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού (από επαχθή αιτία ή από άλλη αιτία πλην επαχθούς), στην περίπτωση που οι συνολικές μη ληξιπρόθεσμες ατομικές οφειλές είναι έως και 10.000 ευρώ, ανά φυσικό πρόσωπο ή 50.000 ευρώ, ανά νομικό πρόσωπο και στην περίπτωση που είναι μεγαλύτερες των ορίων αυτών, το ύψος αυτών δεν υπερβαίνει σε 120% του μεγαλύτερου, κατά την τελευταία τριετία πριν από το έτος υποβολής της αίτησης για έκδοση του αποδεικτικού ενημερότητας, αθροίσματος βασικών ατομικών οφειλών που έχουν βεβαιωθεί ετησίως σε βάρος του αιτούντος.
Η εγκύκλιος ορίζει τα ποσοστά παρακράτησης ότι για όσους έχουν οφειλές σε περίπτωση είσπραξης χρημάτων από το Δημόσιο η μεταβίβασης ακινήτου.
Αποδεικτικό ενημερότητας για είσπραξη χρημάτων
Αν η αιτία χορήγησης του αποδεικτικού ενημερότητας είναι η είσπραξη χρημάτων, τότε το ποσοστό παρακράτησης επί της είσπραξης βαίνει μειούμενο ανάλογα με το ποσοστό εξόφλησης της ρύθμισης ή των ρυθμίσεων στις οποίες έχουν υπαχθεί οι οφειλές. Τα ποσοστά παρακράτησης επί του εισπραττόμενου ποσού ορίζονται ως εξής:
10% όταν έχει καταβληθεί μέσω της ρύθμισης συνολικό ποσό άνω του 70% της ρυθμισμένης οφειλής,
30% όταν έχει καταβληθεί μέσω της ρύθμισης συνολικό ποσό άνω του 50% έως και 70% της ρυθμισμένης οφειλής,
50% όταν έχει καταβληθεί μέσω της ρύθμισης συνολικό ποσό άνω του 30% έως και 50% της ρυθμισμένης οφειλής,
70% όταν έχει καταβληθεί μέσω της ρύθμισης συνολικό ποσό έως και 30% της ρυθμισμένης οφειλής.
Αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου
Όταν αιτία χορήγησης του αποδεικτικού είναι η μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού από επαχθή αιτία με τίμημα, το ποσοστό παρακράτησης επί του τιμήματος, εφόσον το τίμημα δεν υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας, ορίζεται ως εξής:
-Όταν ο αιτών το αποδεικτικό έχει ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές, 70% επί του τιμήματος και έως το ύψος των ληξιπρόθεσμων ρυθμισμένων οφειλών. Οι βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές σε καθεστώς αναστολής είσπραξης που έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση δεν προσμετρούνται κατά τον υπολογισμό των ανωτέρω.
-Όταν ο αιτών το αποδεικτικό έχει συνολικές ληξιπρόθεσμες βασικές οφειλές άνω των 50.000 ευρώ σε καθεστώς αναστολής είσπραξης, ανεξαρτήτως εάν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής, 50% επί του τιμήματος και έως το ύψος των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών σε αναστολή είσπραξης συμπεριλαμβανομένων των επιβαρύνσεων αυτών, ήτοι των προσαυξήσεων/τόκων και του προστίμου εκπρόθεσμης καταβολής.
Αν υφίστανται οφειλές του αιτούντος το αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού από επαχθή αιτία που εμπίπτουν και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, εφαρμόζονται σωρευτικά οι ανωτέρω κανόνες παρακράτησης επί του τιμήματος ή επί της αντικειμενικής αξίας που ισχύουν για κάθε περίπτωση και μέχρι το 70% επί του τιμήματος ή επί της αντικειμενικής αξίας αντιστοίχως.
Στην περίπτωση που με το ποσό της παρακράτησης υπολογισμένο επί του τιμήματος δεν εξοφλούνται πλήρως οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές (ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές και ληξιπρόθεσμες οφειλές σε καθεστώς αναστολής είσπραξης, οι οποίες κατά τα ανωτέρω δύνανται να παρακρατηθούν κατά περίπτωση) και το τίμημα υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας, τότε το ποσό της παρακράτησης υπολογίζεται επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου και υπό την προϋπόθεση ότι το ποσό της παρακράτησης που προκύπτει από τον ανωτέρω υπολογισμό (επί της αντικειμενικής αξίας) δεν υπερβαίνει το τίμημα.
Στην περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης, όπως προκύπτει υπολογιζόμενο επί της αντικειμενικής αξίας ως ανωτέρω, υπερβαίνει το τίμημα, δεν χορηγείται αποδεικτικό ενημερότητας αλλά εξετάζονται οι προϋποθέσεις χορήγησης βεβαίωσης οφειλής
Επισημαίνεται ότι ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ., ΚΕ.Β.ΕΙΣ. κ.ο.κ. μπορεί να χορηγεί αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων ή σύσταση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επ’ αυτών, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις χορήγησης του αποδεικτικού ενημερότητας και η εναπομείνασα καθαρή αξία της ακίνητης περιουσίας του υπόχρεου υπερκαλύπτει το σύνολο της αμφισβητούμενης οφειλής.
Παράδειγμα 1
Φορολογούμενος ζητά στις 10.11.2023 αποδεικτικό ενημερότητας για να εισπράξει από Ο.Τ.Α. 10.000 ευρώ. O αιτών έχει ενταχθεί σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής 24 μηνιαίων δόσεων, την οποία τηρεί και είναι ενήμερος σε αυτή, και έχει πληρώσει 17 δόσεις της ρύθμισης, (καταβληθεί ποσό μεγαλύτερο του 70% της ρύθμισης και ο εναπομένων αριθμός δόσεων είναι κάτω των 12). Οι βεβαιωμένες στη Δ.Ο.Υ. ανοικτές εναπομένουσες ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές του ανέρχονται στις 21.000 ευρώ, με 3.000 ευρώ το ύψος της δόσης.
Ποσοστό παρακράτησης
Το συνολικό ποσοστό παρακράτησης επί της εισπραττόμενης απαίτησης ορίζεται στο 20% (= 10% λόγω της αποπληρωμής του 70% της ρύθμισης + 10% λόγω της προσαύξησης των συντελεστών) επί της απαίτησης/είσπραξης, το οποίο όμως θα πρέπει να καλύψει τουλάχιστον τις 2 δόσεις της ρύθμισης δηλαδή τις δόσεις του Νοεμβρίου (3.000 ευρώ) και Δεκεμβρίου (3.000 ευρώ). Συνεπώς: Το ποσό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ανέρχεται στο ύψος των 6.000 ευρώ.
Παράδειγμα 2
Φορολογούμενος ζητά στις 20.11.2023 αποδεικτικό ενημερότητας για να εισπράξει περιοδικές απαιτήσεις από Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Το ύψος της απαίτησης για την οποία ζητείται αποδεικτικό ενημερότητας είναι 20.000 ευρώ. Υφίσταται περιοδική απαίτηση από Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Ο φορολογούμενος έχει εναπομένουσες ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές ύψους 18.000 ευρώ. Πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις χορήγησης του αποδεικτικού ενημερότητας.
Ποσοστό παρακράτησης
Το ποσοστό παρακράτησης, είναι το 10% επί της εισπραττόμενης απαίτησης, δηλαδή 2.000 ευρώ, χωρίς να απαιτείται να καλυφθεί συγκεκριμένη δόση καθώς το ύψος της εναπομένουσας ρυθμισμένης οφειλής είναι μικρότερο των 20.000 ευρώ. Συνεπώς: Το ποσό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ανέρχεται στο ύψος των 2.000 ευρώ.
Παράδειγμα 3
Φορολογούμενος ζητά την έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου (πώληση ακινήτου). Ο φορολογούμενος έχει συνολικές ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές ύψους 240.000 ευρώ. Οι λοιπές προϋποθέσεις αποδεικτικού ενημερότητας πληρούνται. Η αντικειμενική αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται είναι 80.000 ευρώ. Το δηλούμενο τίμημα ανέρχεται στο ποσό των 80.000 ευρώ.
Ποσοστό παρακράτησης. Το ποσοστό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ορίζεται στο 70% επί του τιμήματος, δηλαδή 56.000 (=70%*80.000 ευρώ) Συνεπώς:Το ποσό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ανέρχεται στο ύψος των 56.000 ευρώ.
Παράδειγμα 4
Φορολογούμενος ζητά την έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου (πώληση ακινήτου).Ο φορολογούμενος έχει συνολικές ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές ύψους 40.000 ευρώ. Οι λοιπές προϋποθέσεις αποδεικτικού ενημερότητας πληρούνται. Η αντικειμενική αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται είναι 180.000 ευρώ. Το δηλούμενο τίμημα ανέρχεται στο ποσό των 80.000 ευρώ.
Ποσοστό παρακράτησης
Το ποσοστό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ορίζεται στο 70% επί του τιμήματος δηλαδή 56.000 ευρώ (=70%*80.000)] και έως το ύψος των συνολικών ληξιπρόθεσμων ρυθμισμένων οφειλών (40.000 ευρώ). Συνεπώς: Το ποσό παρακράτησης επί του αποδεικτικού ενημερότητας ανέρχεται στο ύψος των 40.000 ευρώ.
Σημείωση: Επειδή το ποσό της παρακράτησης εξοφλεί πλήρως τις συνολικές ληξιπρόθεσμες ρυθμισμένες οφειλές (ήτοι 40.000 ευρώ), το ποσοστό παρακράτησης δεν υπολογίζεται επί της αντικειμενικής αξίας παρόλο που το τίμημα υπολείπεται αυτής.
